IV CSK 77/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o uznanie na obszarze Polski prawomocnego wyroku rozwodowego wydanego przez sąd amerykański. Wnioskodawczyni J.S. zawarła małżeństwo w Polsce, a następnie uzyskała rozwód w Stanach Zjednoczonych. Uczestnik postępowania, J.S., wnosił o oddalenie wniosku, argumentując, że wcześniej wszczął postępowanie rozwodowe w Polsce. Sąd Okręgowy w O. oddalił wniosek, uznając, że polskie postępowanie, wszczęte przez J.S. w dniu 24 marca 2003 r. (choć początkowo w niewłaściwym sądzie), stanowi negatywną przesłankę do uznania orzeczenia sądu zagranicznego zgodnie z art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że celem przepisu jest priorytet dla postępowania polskiego, jeśli zostało ono wszczęte wcześniej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zarzut błędnej wykładni art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy potwierdził, że dla zastosowania tej przesłanki wystarczy istnienie jurysdykcji krajowej sądu polskiego, niezależnie od jego właściwości rzeczowej czy miejscowej. Wniesienie pozwu o rozwód do sądu polskiego przed wytoczeniem analogicznego powództwa za granicą, nawet do sądu niewłaściwego, skutkuje powstaniem negatywnej przesłanki wykluczającej uznanie zagranicznego wyroku. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście uznawania orzeczeń zagranicznych, zwłaszcza w sprawach rozwodowych, gdy istnieje kolizja jurysdykcji i właściwości sądów.
Dotyczy sytuacji, gdy polskie postępowanie zostało wszczęte przed sądem posiadającym jurysdykcję krajową, ale niekoniecznie właściwym rzeczowo lub miejscowo, a orzeczenie zagraniczne uprawomocniło się wcześniej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wszczęcie postępowania o rozwód przed polskim sądem, nawet jeśli jest on niewłaściwy miejscowo, wyklucza uznanie prawomocnego orzeczenia sądu zagranicznego wydanego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania przed polskim sądem, któremu przysługuje jurysdykcja krajowa do rozstrzygnięcia danej sprawy, stanowi negatywną przesłankę do uznania orzeczenia sądu zagranicznego, niezależnie od jego właściwości rzeczowej czy miejscowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. odnosi się do istnienia jurysdykcji krajowej sądu polskiego, a nie jego właściwości rzeczowej lub miejscowej. Wniesienie pozwu do sądu polskiego, nawet niewłaściwego, przed wydaniem orzeczenia zagranicznego, skutkuje powstaniem negatywnej przesłanki do jego uznania. Czynności dokonane przed sądem niewłaściwym pozostają w mocy zgodnie z art. 200 § 3 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Prokurator Prokuratury Apelacyjnej | organ_państwowy | udział w sprawie |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 1146 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka negatywna do uznania orzeczenia sądu zagranicznego, gdy sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została wcześniej wszczęta przed sądem polskim powołanym do jej rozstrzygnięcia. "Sąd polski" oznacza sąd posiadający jurysdykcję krajową.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności dokonane przed sądem niewłaściwym pozostają w mocy.
k.p.c. art. 1100 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa jurysdykcję krajową sądów polskich w sprawach cywilnych.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania o rozwód przez uczestnika w Polsce przed wydaniem orzeczenia zagranicznego, nawet do sądu niewłaściwego miejscowo, stanowi negatywną przesłankę do uznania orzeczenia zagranicznego zgodnie z art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. • Kluczowa dla art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. jest jurysdykcja krajowa sądu polskiego, a nie jego właściwość rzeczowa czy miejscowa.
Odrzucone argumenty
Polskie postępowanie rozwodowe nie zostało wszczęte przed sądem właściwym rzeczowo lub miejscowo, co powinno wykluczać zastosowanie art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. • Niewłaściwe wniesienie pozwu do sądu powinno skutkować negatywnymi konsekwencjami procesowymi dla strony, mimo art. 200 § 3 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
"Określenie „sąd polski” w rozumieniu tego przepisu oznacza, że istnieje jurysdykcja krajowa sądów polskich do rozstrzygnięcia danej sprawy, niezależnie od tego, czy konkretny sąd polski, do którego wniesiono powództwo, jest właściwy rzeczowo bądź miejscowo." • "Z punktu widzenia rozważanej przesłanki nie ma więc znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy wniesienie powództwa do sądu niewłaściwego miejscowo." • "Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu [art. 200 § 3 k.p.c.]. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. w ogóle nie dotyczy właściwości rzeczowej lub miejscowej, ale odnosi się wyłącznie do istnienia przesłanki jurysdykcji krajowej sądów polskich."
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Krzysztof Pietrzykowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście uznawania orzeczeń zagranicznych, zwłaszcza w sprawach rozwodowych, gdy istnieje kolizja jurysdykcji i właściwości sądów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy polskie postępowanie zostało wszczęte przed sądem posiadającym jurysdykcję krajową, ale niekoniecznie właściwym rzeczowo lub miejscowo, a orzeczenie zagraniczne uprawomocniło się wcześniej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu kolizji jurysdykcji w sprawach rozwodowych i uznawania orzeczeń zagranicznych, co jest częstym zagadnieniem w prawie międzynarodowym prywatnym.
“Polski rozwód ważniejszy niż zagraniczny? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy orzeczenie zza granicy nie zostanie uznane.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.