IV CSK 632/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 września 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 czerwca 2010 r. dotyczące podziału majątku wspólnego Elżbiety O. i Bolesława O. w punktach dotyczących zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w zakresie składników majątku, rozliczenia pożytków i nakładów, orzekania o kosztach oraz wartości przedmiotu postępowania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy zakwestionował zastosowanie przez Sąd Okręgowy waloryzacji sądowej (art. 3581 § 3 k.c.) do przeliczenia dochodów z najmu lokalu użytkowego, które stanowiły majątek wspólny. Podkreślono, że dochody te zostały zużyte i nie stanowią zobowiązania pieniężnego podlegającego waloryzacji w tym trybie. Zastosowanie art. 45 k.r.o. jako podstawy prawnej rozliczenia takich dochodów nie uzasadnia waloryzacji. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zarzut naruszenia art. 206 i 207 k.c. w związku z art. 6 k.c., wskazując, że Sąd Okręgowy nie w pełni uwzględnił żądanie uczestnika ustalenia korzyści z najmu według stawek rynkowych, mimo że takie stanowisko było prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 9/06, III CZP 3/08). Wartość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty ustala się według cen z daty wyrokowania, ale nie jest to tożsame z waloryzacją sądową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że waloryzacja sądowa nie ma zastosowania do rozliczenia pożytków z majątku wspólnego, oraz kwestie dotyczące ustalania wysokości tych pożytków.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń majątkowych między małżonkami po rozwodzie, z uwzględnieniem specyfiki prawa rodzinnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy waloryzacja sądowa (art. 3581 § 3 k.c.) może być zastosowana do rozliczenia pożytków z majątku wspólnego pobranych przez jednego z małżonków w czasie trwania małżeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, waloryzacja sądowa nie ma zastosowania do rozliczenia pożytków z majątku wspólnego, które zostały zużyte. Obowiązek wyrównania uszczerbku nie czyni zobowiązania stricte pieniężnego podlegającego waloryzacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pożytki z majątku wspólnego, które zostały zużyte, nie stanowią zobowiązania pieniężnego podlegającego waloryzacji na podstawie art. 3581 § 3 k.c. Obowiązek wyrównania uszczerbku powstaje w innej podstawie prawnej i nie jest tożsame z waloryzacją świadczenia pieniężnego.
Jak należy ustalić wysokość pożytków z majątku wspólnego (np. czynszu najmu) pobranych przez jednego z małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość pożytków powinna być ustalana na podstawie rzeczywiście uzyskanych kwot, ale w pewnych sytuacjach, gdy jeden z małżonków wyłącza drugiego z korzystania z rzeczy, można żądać zapłaty wynagrodzenia według stawek rynkowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy nie w pełni uwzględnił żądanie uczestnika ustalenia korzyści z najmu według stawek rynkowych, mimo że takie podejście jest dopuszczalne w orzecznictwie, szczególnie gdy jeden ze współwłaścicieli wyłącza innych z korzystania z rzeczy.
Jaka jest podstawa prawna rozliczenia pożytków z majątku wspólnego pobranych przez jednego z małżonków z uszczerbkiem dla rodziny?
Odpowiedź sądu
Podstawą prawną może być art. 45 k.r.o., traktując takie zużycie jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty, lub art. 415 k.c. (deliktowy).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozważał różne podstawy prawne dla rozliczenia pożytków, wskazując na art. 45 k.r.o. i art. 415 k.c., ale podkreślił, że żadna z tych podstaw nie uzasadnia zastosowania waloryzacji sądowej w rozumieniu art. 3581 § 3 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Elżbieta O. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Bolesław O. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.r.o. art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Podstawa prawna dla rozliczenia zużycia pożytków z majątku wspólnego przez jednego z małżonków.
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Reguluje podział pożytków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną.
k.c. art. 358¹ § 3
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący waloryzacji świadczeń pieniężnych, który nie miał zastosowania w tej sprawie.
k.r.o. art. 32 § 2 pkt 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dochody z majątku wspólnego stanowią dorobek małżonków.
Pomocnicze
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy błędnie zastosował do waloryzacji pożytków.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Dotyczy współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla zobowiązań odszkodowawczych.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
W związku z art. 567 § 3 k.p.c. dotyczy podziału majątku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 3581 § 3 k.c. do waloryzacji pożytków z majątku wspólnego. • Niewłaściwe ustalenie wysokości pożytków z najmu lokalu użytkowego przez Sąd Okręgowy, z pominięciem możliwości ustalenia ich według stawek rynkowych.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko spadku siły nabywczej pieniądza powinno obciążać obie strony. • Proste przeniesienie pewnych instytucji prawa obligacyjnego na stosunki majątkowe istniejące między byłymi małżonkami, nie zawsze jest możliwe. • Zasada nominalizmu odnosi się do zobowiązań pieniężnych, świadczenie pieniężne jest tu świadczeniem głównym od samego początku powstania stosunku zobowiązaniowego. • Nie odnosi się natomiast tzw. zobowiązań niepieniężnych ze świadczeniem pieniężnym, w których funkcja występującego w nim pieniądza jest funkcją kompensacyjną.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że waloryzacja sądowa nie ma zastosowania do rozliczenia pożytków z majątku wspólnego, oraz kwestie dotyczące ustalania wysokości tych pożytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń majątkowych między małżonkami po rozwodzie, z uwzględnieniem specyfiki prawa rodzinnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważne kwestie dotyczące rozliczeń majątkowych po rozwodzie, w szczególności dotyczące waloryzacji i ustalania wartości pożytków, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego.
“Sąd Najwyższy: Waloryzacja pożytków z majątku wspólnego – kiedy można ją zastosować?”
Dane finansowe
WPS: 456 479,44 PLN
dopłata z tytułu wyrównania udziałów: 13 973,04 PLN
dopłata z tytułu wyrównania udziałów (wg SO): 178 767,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.