IV CSK 626/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w sprawie z powództwa I.T.I. z siedzibą we Włoszech przeciwko Miastu B. o zapłatę, rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego. Sąd Apelacyjny wcześniej oddalił apelację pozwanego i utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, zasądzający od Miasta B. na rzecz powódki kwotę 100 000,61 euro z odsetkami. Podstawą zasądzenia była odpowiedzialność deliktowa miasta za tzw. culpa in contrahendo, czyli nienależyte prowadzenie negocjacji dotyczących budowy spalarni odpadów. Strony zawarły kilka porozumień w tej sprawie, a powódka poniosła koszty związane z przygotowaniem inwestycji, w tym koszty ekspertyz i uzyskania finansowania. Miasto B. ostatecznie wycofało się z dalszych negocjacji, co powódka uznała za nielojalne działanie. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Zwrócił uwagę, że odpowiedzialność za culpa in contrahendo, oparta na art. 415 k.c., ma charakter deliktowy i wymaga wykazania winy oraz związku przyczynowego między nielojalnym prowadzeniem negocjacji a poniesioną szkodą. Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego były niewystarczające do wykazania, na jakim etapie negocjacji powódka poniosła koszty ekspertyz i czy zaawansowanie negocjacji uzasadniało ich zamówienie. Brak tych ustaleń uniemożliwił stwierdzenie istnienia związku przyczynowego między działaniem pozwanego a szkodą powódki. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących culpa in contrahendo, odpowiedzialności za nienależyte prowadzenie negocjacji, wymogów dowodowych w sprawach o odszkodowanie oraz znaczenia ustaleń faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 72 k.c. oraz specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpowiedzialność za nienależyte prowadzenie negocjacji (culpa in contrahendo) ma charakter deliktowy i jakie są jej granice?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za culpa in contrahendo ma charakter deliktowy i opiera się na winie, a poszkodowany musi wykazać wszystkie przesłanki tej odpowiedzialności, w tym winę kontrahenta. Ograniczona jest do ujemnego interesu umownego, obejmując rzeczywiste straty, np. koszty poniesione na przygotowanie się do negocjacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że odpowiedzialność za culpa in contrahendo, szczególnie przed nowelizacją art. 72 k.c., miała charakter deliktowy (art. 415 k.c.). Podkreślono, że na stronach negocjujących ciążą obowiązki lojalności i ostrożności, a naruszenie tych zasad stanowi samoistne źródło zobowiązania do naprawienia szkody. Zakres odszkodowania obejmuje koszty związane z przygotowaniem do negocjacji.
Czy brak ustaleń faktycznych dotyczących etapu negocjacji i związku przyczynowego między nielojalnym prowadzeniem negocjacji a poniesionymi kosztami ekspertyz uzasadnia uchylenie wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wystarczających ustaleń faktycznych co do etapu negocjacji, na którym poniesiono koszty ekspertyz, oraz co do istnienia związku przyczynowego między nielojalnym prowadzeniem negocjacji a poniesioną szkodą, uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego były niewystarczające. Brak było precyzyjnych informacji, na jakim etapie negocjacji powódka zamówiła ekspertyzy i czy zaawansowanie negocjacji uzasadniało ich zamówienie. Bez tych ustaleń nie można było stwierdzić istnienia związku przyczynowego między nielojalnym prowadzeniem negocjacji przez pozwanego a dochodzoną przez powódkę szkodą, co jest kluczową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej.
Czy porozumienia zobowiązujące strony do podjęcia określonych działań w trakcie negocjacji mogą rodzić odpowiedzialność kontraktową?
Odpowiedź sądu
Tak, porozumienia takie, o charakterze umów zobowiązaniowych, mogą rodzić odpowiedzialność kontraktową z art. 471 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zaznaczył, że stan prawny nie wykluczał zawierania porozumień zobowiązujących strony do podjęcia konkretnych działań w trakcie negocjacji, takich jak zlecenie ekspertyz. Takie porozumienia mogą być traktowane jako umowy zobowiązaniowe i rodzić odpowiedzialność kontraktową na podstawie art. 471 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.T.I. | spółka | powódka |
| Miasto B. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za culpa in contrahendo.
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zakresu odszkodowania, w tym związku przyczynowego.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestie związane z zarzutami naruszenia przepisów proceduralnych.
k.c. art. 72
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący prowadzenia negocjacji, analizowany w kontekście stanu prawnego sprzed nowelizacji.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających ustaleń faktycznych co do etapu negocjacji i związku przyczynowego między nielojalnym prowadzeniem negocjacji a poniesioną szkodą.
Odrzucone argumenty
Zarzuty oparte na podstawie drugiej z art. 3983 k.p.c. (oczywiście bezzasadne i obojętne dla rozstrzygnięcia).
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność odszkodowawcza za niestaranne prowadzenie negocjacji ("culpa in contrahendo") • ma ona charakter deliktowy • na poszkodowanym ciążył obowiązek wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności, w tym również elementów winy kontrahenta • w czasie negocjacji na stronach ciążą jedynie ogólne obowiązki powinności przestrzegania dobrych obyczajów, lojalności wobec partnera rokowań, a także ostrożności we wzajemnych stosunkach • zakres odszkodowania za niestaranność negocjacyjną w ramach culpae in contrahendo ograniczona jest do ujemnego interesu umownego • brak ustaleń na jakim etapie negocjacji zostały zamówione przez stronę powodową ekspertyzy, i jakie, zwrotu kosztów których dochodzi strona powodowa • brak zaś tych ustaleń nie dawał Sądowi Apelacyjnemu podstaw do stanowiska, że między nielojalnym prowadzeniem negocjacji przez skarżącego a powstaniem dochodzonej szkody istnieje związek przyczynowy
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących culpa in contrahendo, odpowiedzialności za nienależyte prowadzenie negocjacji, wymogów dowodowych w sprawach o odszkodowanie oraz znaczenia ustaleń faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 72 k.c. oraz specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za zerwanie negocjacji, co jest częstym problemem w biznesie. Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady culpa in contrahendo i podkreśla znaczenie dowodów.
“Czy zerwanie negocjacji zawsze oznacza odszkodowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady culpa in contrahendo.”
Dane finansowe
WPS: 100 000,61 EUR
odszkodowanie: 100 000,61 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.