Orzeczenie · 2016-04-06

IV CSK 389/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-04-06
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
zadośćuczynieniekrzywdaśmierćwypadek drogowyubezpieczeniaodpowiedzialnośćSąd Najwyższykodeks cywilny

Sprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną śmiercią córki, która zginęła w wypadku drogowym. Powódka domagała się kwoty 220 000 zł, podczas gdy Sąd Okręgowy zasądził 20 000 zł, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki o dalsze 200 000 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zadośćuczynienie przyznane przez sądy niższych instancji było rażąco niskie i nie spełniało funkcji kompensacyjnej. Uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując na potrzebę ponownego rozważenia wysokości zadośćuczynienia z uwzględnieniem kryteriów subiektywnych i obiektywnych. Jednocześnie Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną w zakresie dotyczącym odsetek, uznając prawidłowość rozstrzygnięcia sądów niższych instancji w tym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej, zwłaszcza w przypadkach wypadków drogowych i przy uwzględnieniu kryteriów subiektywnych i obiektywnych.

Ograniczenia stosowania

Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku, co ogranicza bezpośrednie stosowanie kwot z innych orzeczeń.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przyznana kwota zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci córki jest odpowiednia w świetle art. 446 § 4 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwota 20 000 zł (łącznie z wypłaconymi wcześniej 30 000 zł) jest rażąco zaniżona i nie spełnia funkcji kompensacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji nieprawidłowo oceniły wysokość zadośćuczynienia, nie uwzględniając wystarczająco kryteriów obiektywnych (poziom życia, relacje cenowe) i subiektywnych (stopień więzi, okoliczności śmierci). Kwota zadośćuczynienia musi być obiektywnie znacząca, aby stanowić istotną rekompensatę za doznaną krzywdę.

Od kiedy należy liczyć odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia?

Odpowiedź sądu

Od daty zasądzenia przez sąd, chyba że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające wcześniejszy termin.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia początku biegu terminu odsetek od zadośćuczynienia jest rozstrzygana indywidualnie, najczęściej od chwili zasądzenia, chyba że wysokość roszczenia była znana od początku i znalazła potwierdzenie w toku postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania w części dotyczącej zadośćuczynienia, oddalenie w pozostałej części.
Strona wygrywająca
Powódka (w części dotyczącej uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
B. Z.osoba_fizycznapowódka
Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi podstawę do przyznania najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.c. art. 817 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące terminu spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela.

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia w odniesieniu do ustalonej podstawy faktycznej. • Zbyt niska kwota zadośćuczynienia, która nie spełnia funkcji kompensacyjnej.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 481 § 1 w związku z art. 817 § 1 i 2 k.c. polegające na niewłaściwym określeniu początkowego terminu odsetek.

Godne uwagi sformułowania

niczyich przeżyć psychicznych i cierpienia po stracie osoby bliskiej nie można odwrócić i przywrócić stanu poprzedniego, a zatem kompensata jest tylko złagodzeniem poczucia krzywdy. • wysokość zadośćuczynienia musi być obiektywnie znacząca, a więc w powszechnym wyobrażeniu i oczekiwaniu stanowić istotną kwotę pieniężną.

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący

Wojciech Katner

sprawozdawca

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej, zwłaszcza w przypadkach wypadków drogowych i przy uwzględnieniu kryteriów subiektywnych i obiektywnych."

Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku, co ogranicza bezpośrednie stosowanie kwot z innych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci dziecka i wysokości zadośćuczynienia, co jest zawsze interesujące dla szerokiego grona odbiorców. Sąd Najwyższy podkreśla znaczenie obiektywnej wartości pieniężnej zadośćuczynienia.

Czy 20 000 zł to wystarczające zadośćuczynienie za śmierć dziecka? Sąd Najwyższy mówi: nie!

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

zadośćuczynienie: 20 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst