IV CSK 258/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Skarbu Państwa - Marszałka Województwa X. wobec E.(...) Spółki Akcyjnej o zapłatę z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej, udzielonej na zlecenie organizatora turystyki P.(...) spółki z o.o. (następnie O.(...)). Gwarancja miała pokryć koszty powrotu turystów do kraju oraz zwrot wpłat w przypadku niewywiązania się organizatora z umów. Sąd Okręgowy zasądził kwotę 122 334 zł, uznając roszczenie za uzasadnione. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, argumentując, że skoro jeden z gwarantów (PTU S.A.) dobrowolnie pokrył koszty powrotu turystów, to nie ma podstaw do żądania zapłaty od pozwanego gwaranta. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Skarbu Państwa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że udzielono trzech gwarancji obejmujących to samo ryzyko, a wykonanie zobowiązania przez jednego z gwarantów (PTU S.A.) zwalnia pozostałych dłużników odpowiadających in solidum. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet w przypadku gwarancji na pierwsze żądanie, gwarant może odmówić wypłaty, jeśli cel gwarancji wygasł, co miało miejsce po pokryciu kosztów przez innego gwaranta. Żądanie zapłaty skierowane do pozwanego nastąpiło po wygaśnięciu jego zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja odpowiedzialności gwarantów w przypadku udzielenia wielu gwarancji na to samo ryzyko, a także możliwość odmowy wypłaty z gwarancji na pierwsze żądanie w przypadku wygaśnięcia celu gwarancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o usługach turystycznych i odpowiedzialnością ubezpieczycieli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonanie zobowiązania gwarancyjnego przez jednego z kilku gwarantów, udzielających gwarancji na to samo ryzyko, zwalnia pozostałych gwarantów z odpowiedzialności wobec beneficjenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie zobowiązania przez jednego z dłużników odpowiadających in solidum zwalnia pozostałych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji udzielenia kilku gwarancji obejmujących to samo ryzyko, odpowiadających sobie nawzajem (in solidum), wykonanie zobowiązania przez jednego gwaranta powoduje wygaśnięcie zobowiązania pozostałych.
Czy gwarant może odmówić wypłaty sumy gwarancyjnej, jeśli cel gwarancji wygasł w wyniku wykonania zobowiązania przez innego gwaranta, nawet w przypadku gwarancji na pierwsze żądanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gwarant może odmówić wypłaty, jeśli cel gwarancji wygasł, ponieważ nie istnieje już ryzyko gwarancyjne.
Uzasadnienie
Nawet w przypadku gwarancji na pierwsze żądanie, gdzie przesłanki powstania roszczenia są zminimalizowane, gwarant może się bronić, gdy cel gwarancji (pokrycie kosztów powrotu turystów) został już zrealizowany przez innego gwaranta, co prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania.
Czy porozumienia beneficjenta z jednym gwarantem dotyczące podziału wypłat mogą odnosić skutki prawne wobec pozostałych gwarantów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienia te nie mogą odnosić skutków prawnych wobec pozostałych gwarantów.
Uzasadnienie
Wielkość gwarantów prowadzi do ich odpowiedzialności in solidum. Porozumienia beneficjenta z jednym gwarantem nie mogą wiązać pozostałych gwarantów, ponieważ nie zmieniają one ich indywidualnych zobowiązań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Marszałek Województwa X. | organ_państwowy | powód |
| E.(...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.s.t. art. 5 § ust. 1
Ustawa o usługach turystycznych
Dotyczy ryzyka gwarancyjnego obejmującego pokrycie kosztów powrotu turystów do kraju i zwrot wpłat.
u.s.t. art. 5 § ust. 4
Ustawa o usługach turystycznych
Dotyczy wydawania dyspozycji wypłaty zaliczki na pokrycie kosztów powrotu klienta (turysty) do kraju.
u.s.t. art. 5 § ust. 5
Ustawa o usługach turystycznych
Marszałek województwa działa na zasadach określonych w treści umów gwarancyjnych.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Naruszenie art. 65 § 1 k.c. w wyniku niewłaściwej wykładni postanowień umowy gwarancyjnej.
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności dłużników solidarnych.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków prawnych czynności prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonanie zobowiązania gwarancyjnego przez jednego z gwarantów zwalnia pozostałych. • Gwarant może odmówić wypłaty, gdy cel gwarancji wygasł. • Porozumienia beneficjenta z jednym gwarantem nie wiążą pozostałych.
Odrzucone argumenty
Gwarancja na pierwsze żądanie powinna być wypłacona bezwarunkowo. • Sąd Apelacyjny niewłaściwie zastosował art. 5 ust. 4 ustawy o usługach turystycznych.
Godne uwagi sformułowania
Wykonanie zobowiązania gwarancyjnego przez jednego z dłużników odpowiadających in solidum zwalnia pozostałych. • Nie istniał już jurydyczny cel gwarancji, udzielonej przez pozwanego. • Gwarant mógł skutecznie odmówić wypłaty sumy gwarancyjnej, skoro sam wierzyciel gwarancyjny przyznawał, że w zakresie zgłoszonego żądania doszło już do zdarzenia powodującego prawną bezskuteczność żądania, tj. do zapłaty przez innego gwaranta.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności gwarantów w przypadku udzielenia wielu gwarancji na to samo ryzyko, a także możliwość odmowy wypłaty z gwarancji na pierwsze żądanie w przypadku wygaśnięcia celu gwarancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o usługach turystycznych i odpowiedzialnością ubezpieczycieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności ubezpieczycieli w branży turystycznej, z elementami gwarancji na pierwsze żądanie i solidarności dłużników, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Czy wykonanie gwarancji przez jednego ubezpieczyciela zwalnia pozostałych? Kluczowe orzeczenie Sądu Najwyższego dla branży turystycznej.”
Dane finansowe
WPS: 122 334 PLN
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.