Orzeczenie · 2008-09-04

IV CSK 200/08

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2008-09-04
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczystenieruchomościumowa przedwstępnaroszczeniewpispostępowanie wieczystoksięgowekognicja sąduSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w L., które oddaliło ich apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w L. Sąd Rejonowy oddalił skargę uczestników na orzeczenie referendarza sądowego, mocą którego wpisano roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży działki gruntu do księgi wieczystej. Roszczenie to wynikało z umowy przedwstępnej, w której strony określiły termin zawarcia umowy przyrzeczonej poprzez odwołanie się do daty wejścia w życie uchwały Rady Miasta lub uprawomocnienia się decyzji o warunkach zabudowy. Sąd Okręgowy, mimo uznania za zasadny zarzutu braku oznaczenia terminu w umowie przedwstępnej, oddalił apelację, wskazując, że kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie obejmuje badania zgodności prawa z rzeczywistym stanem prawnym, a jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone dokumenty. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną opartą na naruszeniu art. 389 § 2 k.c. oraz art. 6268 § 2 i art. 6269 k.p.c., uznał, że choć umowa przedwstępna mogła nie zawierać precyzyjnego terminu, to jednak samo wydanie i uprawomocnienie decyzji o warunkach zabudowy było zdarzeniem pewnym. Niemniej jednak, kluczowe okazało się stanowisko Sądu Okręgowego dotyczące ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego, który nie bada, czy wpisywane roszczenie wygasło po jego powstaniu. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a uczestnicy postępowania zostali obciążeni kosztami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego i braku badania merytorycznej zasadności wpisywanych praw.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego; nie rozstrzyga sporu o istnienie prawa między stronami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd wieczystoksięgowy bada merytoryczną zasadność wpisywanego prawa, czy jedynie jego formę i treść wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone do niego dokumenty, a także treść księgi wieczystej. Nie bada zgodności prawa z rzeczywistym stanem prawnym ani tego, czy wpisywane roszczenie wygasło.

Uzasadnienie

Kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona do badania formalnych aspektów wniosku, co ma na celu uniknięcie uwikłania postępowania o wpis w rozstrzyganie sporów o istnienie prawa.

Czy umowa przedwstępna, w której termin zawarcia umowy przyrzeczonej został określony poprzez odwołanie do przyszłych zdarzeń (uchwała rady miasta, decyzja o warunkach zabudowy), spełnia wymogi formalne?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uznał, że samo wydanie i uprawomocnienie decyzji o warunkach zabudowy było zdarzeniem dostatecznie pewnym, by na tej podstawie określić termin zawarcia umowy przyrzeczonej, co mogło stanowić podstawę do wpisu.

Uzasadnienie

Choć sąd drugiej instancji nie w pełni umotywował swoją ocenę, Sąd Najwyższy wskazał, że odwołanie do uprawomocnienia się decyzji o warunkach zabudowy mogło być wystarczające do określenia terminu, a tym samym uzasadniać wniosek o wpis.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
wnioskodawca (TBS Sp. z o.o.)

Strony

NazwaTypRola
Towarzystwo Budownictwa Społecznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.spółkawnioskodawca
J. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 6268 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ogranicza kognicję sądu wieczystoksięgowego do badania treści wniosku, jego formy, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej.

Pomocnicze

k.c. art. 389 § § 2

Kodeks cywilny

W przypadku braku oznaczenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej, istnienie uprawnienia do żądania jej zawarcia jest uzależnione od wyznaczenia terminu w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej.

k.p.c. art. 3983 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

k.p.c. art. 6269

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 31 § ust. 1

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego nie pozwala na badanie merytorycznej zasadności wpisywanego prawa ani jego wygaśnięcia. • Samo wydanie i uprawomocnienie decyzji o warunkach zabudowy mogło być wystarczające do określenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej.

Odrzucone argumenty

Umowa przedwstępna nie zawierała oznaczonego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej, co stanowiło naruszenie art. 389 § 2 k.c. • Wniosek o wpis został złożony po upływie roku od zawarcia umowy przedwstępnej, co mogło oznaczać wygaśnięcie roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie obejmuje badania zgodności prawa, które ma być wpisane z rzeczywistym stanem prawnym • w postępowaniu tym sąd bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone do wniosku dokumenty • ta ograniczona kognicja sądu pozwala uniknąć uwikłania postępowania o wpis w rozstrzyganie każdorazowo sporów o istnienie prawa wpisanego lub podlegającego wpisowi • Rozpoznając wniosek o wpis sąd nie bada zatem, czy podlegające wpisowi roszczenie wygasło z uwagi na to, że nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego i braku badania merytorycznej zasadności wpisywanych praw."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego; nie rozstrzyga sporu o istnienie prawa między stronami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego, co jest kluczowe dla praktyków prawa nieruchomości, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy: Wpis do księgi wieczystej to nie dowód prawa, a formalność!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst