IV CSK 200/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w L., które oddaliło ich apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w L. Sąd Rejonowy oddalił skargę uczestników na orzeczenie referendarza sądowego, mocą którego wpisano roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży działki gruntu do księgi wieczystej. Roszczenie to wynikało z umowy przedwstępnej, w której strony określiły termin zawarcia umowy przyrzeczonej poprzez odwołanie się do daty wejścia w życie uchwały Rady Miasta lub uprawomocnienia się decyzji o warunkach zabudowy. Sąd Okręgowy, mimo uznania za zasadny zarzutu braku oznaczenia terminu w umowie przedwstępnej, oddalił apelację, wskazując, że kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie obejmuje badania zgodności prawa z rzeczywistym stanem prawnym, a jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone dokumenty. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną opartą na naruszeniu art. 389 § 2 k.c. oraz art. 6268 § 2 i art. 6269 k.p.c., uznał, że choć umowa przedwstępna mogła nie zawierać precyzyjnego terminu, to jednak samo wydanie i uprawomocnienie decyzji o warunkach zabudowy było zdarzeniem pewnym. Niemniej jednak, kluczowe okazało się stanowisko Sądu Okręgowego dotyczące ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego, który nie bada, czy wpisywane roszczenie wygasło po jego powstaniu. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a uczestnicy postępowania zostali obciążeni kosztami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego i braku badania merytorycznej zasadności wpisywanych praw.
Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego; nie rozstrzyga sporu o istnienie prawa między stronami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd wieczystoksięgowy bada merytoryczną zasadność wpisywanego prawa, czy jedynie jego formę i treść wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone do niego dokumenty, a także treść księgi wieczystej. Nie bada zgodności prawa z rzeczywistym stanem prawnym ani tego, czy wpisywane roszczenie wygasło.
Uzasadnienie
Kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona do badania formalnych aspektów wniosku, co ma na celu uniknięcie uwikłania postępowania o wpis w rozstrzyganie sporów o istnienie prawa.
Czy umowa przedwstępna, w której termin zawarcia umowy przyrzeczonej został określony poprzez odwołanie do przyszłych zdarzeń (uchwała rady miasta, decyzja o warunkach zabudowy), spełnia wymogi formalne?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że samo wydanie i uprawomocnienie decyzji o warunkach zabudowy było zdarzeniem dostatecznie pewnym, by na tej podstawie określić termin zawarcia umowy przyrzeczonej, co mogło stanowić podstawę do wpisu.
Uzasadnienie
Choć sąd drugiej instancji nie w pełni umotywował swoją ocenę, Sąd Najwyższy wskazał, że odwołanie do uprawomocnienia się decyzji o warunkach zabudowy mogło być wystarczające do określenia terminu, a tym samym uzasadniać wniosek o wpis.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo Budownictwa Społecznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. | spółka | wnioskodawca |
| J. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 6268 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ogranicza kognicję sądu wieczystoksięgowego do badania treści wniosku, jego formy, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej.
Pomocnicze
k.c. art. 389 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku braku oznaczenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej, istnienie uprawnienia do żądania jej zawarcia jest uzależnione od wyznaczenia terminu w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej.
k.p.c. art. 3983 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
k.p.c. art. 6269
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 31 § ust. 1
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego nie pozwala na badanie merytorycznej zasadności wpisywanego prawa ani jego wygaśnięcia. • Samo wydanie i uprawomocnienie decyzji o warunkach zabudowy mogło być wystarczające do określenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej.
Odrzucone argumenty
Umowa przedwstępna nie zawierała oznaczonego terminu zawarcia umowy przyrzeczonej, co stanowiło naruszenie art. 389 § 2 k.c. • Wniosek o wpis został złożony po upływie roku od zawarcia umowy przedwstępnej, co mogło oznaczać wygaśnięcie roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie obejmuje badania zgodności prawa, które ma być wpisane z rzeczywistym stanem prawnym • w postępowaniu tym sąd bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączone do wniosku dokumenty • ta ograniczona kognicja sądu pozwala uniknąć uwikłania postępowania o wpis w rozstrzyganie każdorazowo sporów o istnienie prawa wpisanego lub podlegającego wpisowi • Rozpoznając wniosek o wpis sąd nie bada zatem, czy podlegające wpisowi roszczenie wygasło z uwagi na to, że nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego i braku badania merytorycznej zasadności wpisywanych praw."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego; nie rozstrzyga sporu o istnienie prawa między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego, co jest kluczowe dla praktyków prawa nieruchomości, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Wpis do księgi wieczystej to nie dowód prawa, a formalność!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.