IV CSK 192/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia małoletniego powoda o zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną śmiercią matki w wypadku komunikacyjnym. Sąd Okręgowy zasądził kwotę 50 000 zł, którą Sąd Apelacyjny uznał za wystarczającą, oddalając apelację powoda o jej podwyższenie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował i zastosował art. 446 § 4 k.c., zasądzając kwotę rażąco zaniżoną. Podkreślono, że zadośćuczynienie ma na celu kompensację krzywdy niemajątkowej, a jego wysokość zależy od takich czynników jak wstrząs psychiczny, poczucie osamotnienia, rodzaj więzi ze zmarłym, wiek pokrzywdzonego oraz skutki utraty dla jego dalszego życia. Sąd Najwyższy, biorąc pod uwagę wyjątkową dotkliwość krzywdy małoletniego po nagłej śmierci matki, uznał kwotę 105 000 zł za odpowiednie zadośćuczynienie, zasądzając dalsze 55 000 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej, zwłaszcza w przypadku małoletnich, z uwzględnieniem specyfiki art. 446 § 4 k.c. i kryteriów oceny krzywdy niemajątkowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego i śmierci matki, ale jego argumentacja dotycząca wykładni art. 446 § 4 k.c. ma szersze zastosowanie w sprawach o zadośćuczynienie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kwota 50 000 zł zasądzona tytułem zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci matki jest rażąco zaniżona w stosunku do doznanych cierpień małoletniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwota 50 000 zł była rażąco zaniżona.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie uwzględnił w wystarczającym stopniu istotnych okoliczności mających wpływ na rozmiar cierpienia małoletniego po nagłej śmierci matki, takich jak rodzaj i siła więzów rodzinnych, wiek dziecka, poczucie osamotnienia i bezradności, co doprowadziło do znacznego ograniczenia kompensacyjnej roli zadośćuczynienia.
Jak prawidłowo interpretować i stosować art. 446 § 4 k.c. w kontekście ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zadośćuczynienie z art. 446 § 4 k.c. ma charakter niemajątkowy i służy kompensacji cierpień psychicznych, a jego wysokość zależy od indywidualnych okoliczności sprawy, takich jak wstrząs psychiczny, poczucie osamotnienia, rodzaj więzi, wiek pokrzywdzonego, a nie od jego sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Przepis art. 446 § 4 k.c. wprowadza odrębne od odszkodowania majątkowego roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę niemajątkową. Jego celem jest złagodzenie cierpień psychicznych i pomoc w adaptacji do nowej rzeczywistości. Wysokość zadośćuczynienia powinna być ustalana indywidualnie, z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów, a jedynie rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony do przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa w celu uniknięcia wzbogacenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę niemajątkową po śmierci osoby bliskiej, kompensujące cierpienia psychiczne, nie jest zależne od pogorszenia sytuacji materialnej uprawnionego. Jego wysokość zależy od indywidualnych okoliczności, takich jak wstrząs psychiczny, poczucie osamotnienia, rodzaj więzi, wiek pokrzywdzonego. Rozmiar zadośćuczynienia może być ograniczony przez przeciętną stopę życiową społeczeństwa, aby uniknąć wzbogacenia, ale nie może pozbawić go funkcji kompensacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Odniesienie do odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej (szkoda majątkowa) jako odmiennego od zadośćuczynienia za krzywdę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 446 § 4 k.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie, skutkujące zasądzeniem rażąco zaniżonego zadośćuczynienia. • Niedostateczne uwzględnienie przez Sąd Apelacyjny kryteriów oceny krzywdy małoletniego, w tym rodzaju i intensywności więzi z matką, wieku, stopnia cierpień, poczucia osamotnienia i zachwiania bezpieczeństwa.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego o odpowiedniości zasądzonej kwoty zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
zadośćuczynienie służyć ma kompensacji doznanej krzywdy, pomóc w dostosowaniu się do nowej rzeczywistości, złagodzić cierpienia po utracie osoby bliskiej • zadośćuczynienie przewidziane w art. 446 § 4 k.c. jest rodzajowo i normatywnie odmienne od roszczenia zmierzającego do naprawienia szkody majątkowej • na rozmiar krzywdy... mają wpływ przede wszystkim: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi pokrzywdzonego ze zmarłym • krzywda wywołana śmiercią matki jest jedną z najbardziej dotkliwych • krzywda małoletniego powoda wynikająca z utraty matki... jest niewątpliwie wyjątkowo dotkliwa i będzie trwać przez całe jego życie
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby bliskiej, zwłaszcza w przypadku małoletnich, z uwzględnieniem specyfiki art. 446 § 4 k.c. i kryteriów oceny krzywdy niemajątkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego i śmierci matki, ale jego argumentacja dotycząca wykładni art. 446 § 4 k.c. ma szersze zastosowanie w sprawach o zadośćuczynienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza emocjonalny temat śmierci matki i krzywdy dziecka, a także pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne interpretacje sądów niższych instancji w kwestii wysokości zadośćuczynienia.
“Sąd Najwyższy: 50 000 zł to za mało za śmierć matki. Dziecko dostanie 105 000 zł zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 105 000 PLN
zadośćuczynienie: 55 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.