Orzeczenie · 2025-09-30

I CNP 18/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-09-30
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokanajwyższy
niezgodność z prawemodpowiedzialność deliktowaprawomocnośćwymogi formalneSąd Najwyższyodszkodowanieadministracja architektoniczno-budowlanakoszty procesu

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę M.S. i K.S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 20 lipca 2022 r., który oddalił ich powództwo o zapłatę odszkodowania przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście Powiatowemu w K. Powodowie domagali się kwoty 41 200 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej. Sąd Najwyższy postanowieniem z 30 września 2025 r. odrzucił skargę, uznając ją za niespełniającą wymogów formalnych. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie spełnia wymogów określonych w art. 424(5) § 1 pkt 4 i 5 k.p.c. Po pierwsze, skarżący nie uprawdopodobnili w sposób wyodrębniony i przekonujący, że ponieśli szkodę w rozumieniu przepisów, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że oddalenie powództwa i apelacji stanowi szkodę. Po drugie, skarżący nie wykazali, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, co jest wymogiem nadzwyczajnego środka prawnego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy podkreślił, że nieuzyskanie ochrony prawnej nie zawsze oznacza powstanie uszczerbku majątkowego, a skarżący nie przedstawili analizy innych środków prawnych. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na naruszenie przez skarżących zasad postępowania przed Sądem Najwyższym, poprzez kwestionowanie podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia i ocenę materiału dowodowego, a także na brak wskazania w podstawach skargi art. 417 § 1 k.c. jako podstawy materialnoprawnej. Skarga została odrzucona na podstawie art. 424(8) § 1 k.p.c., a powodowie zostali obciążeni kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności obowiązek uprawdopodobnienia szkody i wykazania niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie specyficznego środka prawnego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia spełnia wymogi formalne określone w art. 424(5) § 1 k.p.c., w szczególności w zakresie uprawdopodobnienia szkody i wykazania niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami prawnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie spełnia wskazanych wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili szkody w sposób wymagany przez prawo oraz nie wykazali, że wzruszenie zaskarżonego wyroku innymi środkami prawnymi nie było możliwe. Brak spełnienia tych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskarżący
K.S.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Starosta Powiatowy w K.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyzastępca procesowy pozwanego

Przepisy (23)

Główne

k.p.c. art. 424(5) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424(8) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 8

Kodeks postępowania cywilnego

Pb art. 80 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 30

Ustawa Prawo budowlane

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424(1) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem nadzwyczajnym i wysoce sformalizowanym, wymagającym ścisłego przestrzegania wymogów konstrukcyjnych. • Brak uprawdopodobnienia szkody w rozumieniu art. 424(5) § 1 pkt 4 k.p.c. jest wadą nieusuwalną skutkującą odrzuceniem skargi. • Niewykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 424(5) § 1 pkt 5 k.p.c.) jest wadą nieusuwalną skutkującą odrzuceniem skargi. • Kwestionowanie podstawy faktycznej i oceny dowodów w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem prawnym mającym, przez zakwestionowanie zgodności z prawem orzeczenia, przesądzić jedną z przesłanek deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. • Jej celem nie jest zakwestionowanie zaskarżonego orzeczenia, lecz wydanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej. • Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. • Okoliczność, że wydano orzeczenie niekorzystne dla strony, nieuwzględniające jej żądania lub zajętego w sprawie stanowiska, nie jest równoznaczne z poniesieniem szkody w rozumieniu art. 424(1) § 1 k.p.c. • Wykazanie w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe polega na ujawnieniu i przedstawieniu tej okoliczności w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości oraz na dowiedzeniu jej istnienia i przekonującym uzasadnieniu.

Skład orzekający

Monika Koba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności obowiązek uprawdopodobnienia szkody i wykazania niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie specyficznego środka prawnego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest ciekawe dla prawników ze względu na szczegółowe omówienie rygorystycznych wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest kluczowe w praktyce.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Kluczowe wymogi formalne, których nie można pominąć.

Dane finansowe

WPS: 41 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst