IV CNP 124/07

Sygn. akt IV CNP 124/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 lipca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Mirosława Wysocka 
 
 
 
w sprawie ze skargi strony powodowej 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego (w punkcie II) wyroku  
Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt[...], 
w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego […] 
przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia i Skarbowi Państwa - Sejmowi 
Rzeczypospolitej Polskiej 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 24 lipca 2007 r., 
 
 
I. 
odrzuca skargę; 
II. 
nie obciąża powoda kosztami postępowania ze skargi 
na rzecz pozwanych. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
      
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2004 r. Sąd Okręgowy w B. w sprawie z 
powództwa Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego przeciwko Narodowemu 
Funduszowi Zdrowia i Skarbowi Państwa – Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej 
(zaocznie w stosunku do tego pozwanego) zasądził od Skarbu Państwa  na rzecz 
powoda kwotę 7 353 000zł z odsetkami i kosztami procesu, w pozostałej części 
powództwo oddalił. Powód złożył wniosek o doręczenie wyroku z  uzasadnieniem, 
lecz wyroku nie zaskarżył. 
Po rozpoznaniu sprzeciwu Skarbu Państwa, Sąd Okręgowy orzeczeniem z dnia 
20  listopada 2006 r. (dotychczas nieprawomocnym, zaskarżonym przez powoda 
apelacją) uchylił  wyrok zaoczny w stosunku do Skarbu Państwa i powództwo 
oddalił.  
    
 Powód 
wniósł 
skargę 
o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z 
prawem 
prawomocnego, w części oddalającej powództwo przeciwko pozwanemu NFOZ,  
wyroku sądu pierwszej instancji – Sądu Okręgowego w B. z dnia 8  listopada 2004 
r. 
     
Nawiązując do wymagania skargi, przewidzianego w art. 4245 § 1pkt 5 k.p.c., 
skarżący stwierdził, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych 
środków nie było i nie jest możliwe ze względu na brak podstaw do złożenia 
apelacji oraz wniosku o wznowienie postępowania. Według skarżącego, wyjątkowy 
wypadek w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. wynika z późniejszej zmiany linii 
orzeczniczej Sądu Najwyższego, co do określenia podmiotu odpowiadającego za 
szkody wynikające ze stosowania tzw. „ustawy 203”. Skarżący stwierdził, że 
„posiadając korzystny wyrok (...) nie miał podstaw ani tym bardziej powodu do 
zaskarżania go w części oddalającej powództwo w stosunku do drugiego 
pozwanego tj. NFZ”.  
  
 Według skarżącego, w sprawie doszło do naruszenia nie tylko wynikającego 
z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa powoda do sprawiedliwego procesu, ale także do 
naruszenia art. 5 k.c. przez nie uwzględnienie zasad współżycia społecznego 
i  zasad słuszności, bowiem powód na skutek działań sądu został pozbawiony 

 
3 
możliwości odzyskania należności, która w świetle aktualnego orzecznictwa należy 
mu się. 
   
 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
    
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
przysługuje od kończącego postępowanie w sprawie prawomocnego orzeczenia 
sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, 
a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków 
prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 k.p.c.). Skarga ta jest więc 
niedopuszczalna, gdy strona miała możliwość zaskarżenia orzeczenia skargą 
kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub mogła skorzystać z innych 
środków oraz jest z zasady niedopuszczalna od wyroków sądu pierwszej instancji.  
Dlatego z zasady niedopuszczalna jest skarga powoda, któremu przysługiwała 
apelacja od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo w stosunku do 
jednego z pozwanych (teza strony, że wzruszenie tego orzeczenia nie było możliwe 
ze względu na brak merytorycznych podstaw do wniesienia apelacji, może być 
traktowana jedynie w kategoriach ewidentnego nieporozumienia co do treści 
i  znaczenia przepisu). 
    
Jedynie wykazanie, że zachodziły przesłanki wymienione w art. 4245 § 2 
k.p.c., czyli wystąpił wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, mogło 
wskazaną przeszkodę usunąć. 
   
 Konfrontacja cytowanego wcześniej uzasadnienia twierdzenia skarżącego, 
mającego przekonać o wystąpieniu  takiego wyjątkowego wypadku, z przepisem, 
w  którym mowa jest o naruszeniu „podstawowych zasad porządku prawnego lub 
konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela” jednoznacznie wskazuje 
na brak podstaw do przyjęcia za wykazane wystąpienia przewidzianej w art. 4241 
§  2 k.p.c. kwalifikowanej niezgodności orzeczenia z prawem. Przypomnieć przy 
tym należy, że  niezgodność z prawem w rozumieniu  art. 4241 § 1 k.p.c., to 
sytuacja, w  której orzeczenie jest niewątpliwie, w sposób elementarny i oczywisty, 
sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo 
zostało wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub zastosowania prawa 
(por. wyroki Sądu Najwyższego  z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 

 
4 
2007/1/17, 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007/2/35 i z dnia 4 stycznia 
2007 r., V CNP 132/06). Przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. postać niezgodności 
z  prawem ma charakter kwalifikowany, co stawia skarżącego przed wyższymi 
jeszcze wymaganiami w  zakresie wykazania przesłanki skargi. 
  
Twierdzenia skarżącego o „naruszeniu prawa do sprawiedliwego procesu” 
i  „zasad słuszności” pozostają w oczywistej dysproporcji z faktem wyrażającym się 
w świadomym nieskorzystaniu przez stronę ze środka odwoławczego w wyniku 
oceny, że do wniesienia apelacji „nie było podstaw ani nawet powodu”. 
Taka  procesowa decyzja strony, od początku procesu reprezentowanej przez 
pełnomocnika i zwolnionej od kosztów sądowych, była przyczyną nieskorzystania 
z  przysługujących jej środków prawnych. Jednocześnie, brak jest w skardze 
argumentów natury merytorycznej, mogących uzasadniać tezę, jakoby doszło do 
kwalifikowanej niezgodności z prawem orzeczenia, wynikającej z naruszenia 
podstawowych zasad porządku prawnego. Oznacza to, że nie została wykazana 
przesłanka dopuszczalności skargi wniesionej z powołaniem się na art. 4241 § 2 
k.p.c.  
      
Trzeba przy tym wyraźnie powiedzieć, że występujące w orzecznictwie 
rozbieżności w wykładni przepisów oraz przewidywania strony odnośnie do 
potencjalnego wyniku  postępowania odwoławczego nie mają charakteru 
obiektywnego, a tym bardziej wyjątkowego. Całkowicie chybione jest zatem 
przywoływane przez skarżącego uzasadnienie  twierdzenia, że zachodził 
„wyjątkowy wypadek” w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c.   
W postanowieniach z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 (OSNC 2006/6/113 i z dnia 
20 kwietnia 2007 r., IV CNP 37/07, niepublikowane) Sąd Najwyższy stwierdził, że 
za „wyjątkowy wypadek” można uznać jedynie szczególne okoliczności, 
usprawiedliwiające nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka 
zaskarżenia. Do takich okoliczności z całą pewnością nie można zaliczyć 
przewidywań strony co do szans powodzenia takiego środka.  
      
W każdym razie, w ocenie Sądu Najwyższego - wynikającej z tego, co wyżej 
przedstawiono – wyjątek, o którym mowa w art. 4242 § 2 k.p.c. nie zachodzi,  
wobec braku jakichkolwiek podstaw do uznania za wykazane kwalifikowanego 

 
5 
naruszenia prawa, o którym mowa w tym przepisie. Uzasadniało to odrzucenie 
skargi na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c.  
   
W tej sytuacji bezprzedmiotowe jest analizowanie spełnienia dalszych 
przesłanek dopuszczalności skargi, w tym także uprawdopodobnienia wyrządzenia 
szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.), w sytuacji, w której oddalenie powództwa 
w  stosunku do drugiego pozwanego jest nieprawomocne, a powódka w apelacji 
przekonuje o istnieniu podstaw do zasądzenia od niego kwoty dochodzonej 
pierwotnie solidarnie od dwóch pozwanych. 
    
Orzeczenie o kosztach postępowania ze skargi oparto na podstawie art.102 
k.p.c.