Orzeczenie · 2007-07-24

IV CNP 124/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-07-24
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokanajwyższy
niezgodność z prawemskargaSąd Najwyższyprawomocnośćpostępowanie cywilneodpowiedzialność odszkodowawczazasady słusznościprawo do sprawiedliwego procesu

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 listopada 2004 r., który w części oddalił powództwo o zapłatę przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia. Skarżący podnosił, że późniejsza zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego oraz naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu i zasad słuszności uzasadniają wniesienie skargi, mimo braku możliwości zaskarżenia wyroku innymi środkami. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że nie spełnia ona wymogów formalnych. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie strona poniosła szkodę, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Sąd podkreślił, że skarga jest niedopuszczalna, gdy strona miała możliwość zaskarżenia orzeczenia skargą kasacyjną lub wnioskiem o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie strona powodowa miała możliwość wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji, a świadome zaniechanie tego kroku uniemożliwia skorzystanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że nie wykazano wystąpienia "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., który wymagałby wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, tj. naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Rozbieżności w orzecznictwie czy przewidywania strony co do wyniku postępowania nie stanowią podstawy do uznania takiego wyjątku. Wobec powyższego, skarga została odrzucona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, wymogi "wyjątkowego wypadku", subsydiarność tego środka prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i jej przesłanek.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość zaskarżenia orzeczenia innymi środkami prawnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga jest niedopuszczalna, gdy strona miała możliwość zaskarżenia orzeczenia skargą kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub mogła skorzystać z innych środków.

Uzasadnienie

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem o charakterze subsydiarnym, przysługującym jedynie w sytuacji, gdy inne środki prawne nie były dostępne lub zostały wyczerpane.

Czy późniejsza zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego lub naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu stanowi "wyjątkowy wypadek" uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczenia sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie stanowią "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., jeśli nie towarzyszy im kwalifikowane naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Wyjątkowy wypadek wymaga wykazania kwalifikowanej niezgodności z prawem, czyli naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Rozbieżności w orzecznictwie czy przewidywania strony co do wyniku postępowania nie spełniają tych kryteriów.

Czy świadome zaniechanie przez stronę skorzystania ze środka odwoławczego (apelacji) z powodu oceny braku podstaw do jej wniesienia, może być podstawą do uznania dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja procesowa strony jest przyczyną nieskorzystania z przysługujących jej środków prawnych i nie uzasadnia dopuszczalności skargi.

Uzasadnienie

Strona, która świadomie rezygnuje z przysługujących jej środków odwoławczych, nie może później powoływać się na brak możliwości ich wykorzystania jako podstawę do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
Wojewódzki Szpital Zespolonyinstytucjapowód
Narodowy Fundusz Zdrowiainstytucjapozwany
Skarb Państwa - Sejm Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 4241 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja "wyjątkowego wypadku" uzasadniającego skargę.

k.p.c. art. 4245 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 4248 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego procesu.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego i zasady słuszności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Późniejsza zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego jako podstawa do wniesienia skargi. • Naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu i zasad słuszności jako podstawa do wniesienia skargi. • Brak możliwości zaskarżenia orzeczenia innymi środkami prawnymi z powodu braku podstaw merytorycznych do apelacji.

Godne uwagi sformułowania

niezgodność z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c., to sytuacja, w której orzeczenie jest niewątpliwie, w sposób elementarny i oczywisty, sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo zostało wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub zastosowania prawa • Przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. postać niezgodności z prawem ma charakter kwalifikowany • Twierdzenia skarżącego o „naruszeniu prawa do sprawiedliwego procesu” i „zasad słuszności” pozostają w oczywistej dysproporcji z faktem wyrażającym się w świadomym nieskorzystaniu przez stronę ze środka odwoławczego • występujące w orzecznictwie rozbieżności w wykładni przepisów oraz przewidywania strony odnośnie do potencjalnego wyniku postępowania odwoławczego nie mają charakteru obiektywnego, a tym bardziej wyjątkowego.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, wymogi \"wyjątkowego wypadku\", subsydiarność tego środka prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i jej przesłanek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, często mylone przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy można skarżyć prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Dane finansowe

WPS: 7 353 000 PLN

zapłata: 7 353 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst