IV Ca 192/19

Sygn. akt IV Ca 192/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2019 roku Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - SSO Joanna Świerczakowska Sędziowie SO Renata Wanecka (spr.) SO Małgorzata Michalska Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Gątarek po rozpoznaniu na rozprawie 17 kwietnia 2019r. w P. sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w G. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Mławie z 29 listopada 2018 r. sygn. akt I C 981/16 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością od dnia 15 listopada 2018 roku i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mławie, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie w zakresie kosztów procesu za II instancję. Sygn. akt IV Ca 192/19 UZASADNIENIE (...) spółka z o.o. z siedzibą w G. wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz w postępowaniu upominawczym od (...) S.A. w W. kwoty 10.804,56 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 19 maja 2016 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Nakazem zapłaty z 30 sierpnia 2016 roku (sygn. akt I Nc 1544/16) Sąd Rejonowy w Mławie nakazał pozwanemu zapłacić powodowi kwotę zgodnie z żądaniem pozwu oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. Od powyższego nakazu zapłaty pozwany złożył sprzeciw. Wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. Wyrokiem z 29 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy w Mławie oddalił powództwo (pkt 1.), zasądził od (...) spółki z o. o. w G. na rzecz (...) S.A. w W. kwotę 4.817 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2.), ustalił i przyznał biegłemu sądowemu L. K. wynagrodzenie w wysokości 155 złotych za sporządzenie uzupełniającej opinii i nakazał wypłacić tę należność tymczasowo ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Mławie (pkt 3.) oraz nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Mławie 299,80 złotych tytułem poniesionych tymczasowo kosztów sądowych (pkt 4.). Wydane rozstrzygniecie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: Dnia 2 kwietnia 2016 roku miało miejsce zdarzenie komunikacyjne, w którym powstała szkoda majątkowa w pojeździe marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , będącym własnością K. G. . Sprawca kolizji w dacie zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie OC w (...) S.A. Poszkodowany K. G. zgłosił pozwanemu szkodę. Zakład ubezpieczeń uznał swoją odpowiedzialność, ustalił wysokość szkody na 17.236,43 złotych i wypłacił tę kwotę poszkodowanemu. Jednakże zdaniem K. G. wypłacone odszkodowanie nie pokryło w całości szkody. Na mocy umowy cesji wierzytelności zbył on wierzytelność na rzecz (...) spółki z o.o. z siedzibą w G. . W niniejszej sprawie kwestią sporną była wysokość szkody, zatem Sąd zajął się ustaleniem wysokości szkody w samochodzie marki F. (...) nr rej. (...) . Sąd Rejonowy wskazał, iż w samochodzie powstała szkoda całkowita, ponieważ koszt naprawy pozwalający na przywrócenie go do stanu sprzed szkody to 28.972,05 złotych Wartość rynkowa pojazdu w stanie nieuszkodzonym na dzień zdarzenia komunikacyjnego wynosiła 28.500 złotych, zaś w stanie uszkodzonym 11.500 złotych. Sąd I instancji ustalił wysokość szkody na kwotę 17.000 złotych, jako różnicę wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym i uszkodzonym. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał jak podstawę prawną w niniejszej sprawie art. 822 i nast. k.c. , które regulują kwestię umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i odpowiedzialności ubezpieczyciela. Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 824 1 § kpc , suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela nie może być wyższa od poniesionej szkody, a odszkodowanie, do którego wypłaty zobowiązany jest ubezpieczyciel, powinno odpowiadać wysokości faktycznie poniesionej szkody. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, z uwagi na fakt, iż zakład ubezpieczeń wypłacił poszkodowanemu kwotę 17.236,43 złote, natomiast wysokość szkody, ustalona na podstawie opinii biegłego z zakresu szkód komunikacyjnych L. K. , została ustalona na kwotę 17.000 złotych. Sąd uznał zatem, że poszkodowanemu została wypłacona całość należnego odszkodowania. Z tego powodu Sąd oddalił powództwo. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc . Ponadto Sąd przyznał biegłemu L. K. wynagrodzenie za sporządzenie opinii uzupełniającej na podstawie art. 288 kpc i art. 130 4 § 1 kpc oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 kwietnia 2013 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym oraz art. 89 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Rejonowy, na podstawie art. 83 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, zdecydował o nałożeniu na powoda, jako stronę przegrywającą, obowiązek zwrotu poniesionych wydatków. Apelację od wyroku złożył powód, zaskarżając go w całości i zarzucił naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 214 § 1 kpc poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi powoda opinii uzupełniającej biegłego oraz przeprowadzenie i zamknięcie rozprawy oraz ustalenie terminu publikacyjnego, a także wydanie wyroku bez umożliwienia stronie powodowej zapoznania się z treścią opinii i złożenia ewentualnych zastrzeżeń, co stanowi przyczynę nieważności postępowania określoną w art. 379 pkt. 5 kpc . Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zniesienie postępowania przed Sądem I instancji w zakresie dotkniętym nieważnością, tj. od 15 listopada 2018 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Stawiane w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Słusznie zauważył skarżący, iż Sąd I instancji dopuścił się uchybienia proceduralnego, polegającego na nieodroczeniu rozprawy w sytuacji, gdy pełnomocnikowi powoda nie została doręczona opinia uzupełniająca, co skutkowało niemożnością obrony swoich praw przez stronę powodową. Powyższe stanowi o zaistnieniu przyczyny nieważności postępowania określonej w art. 379 pkt. 5 kpc . Zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku powinno nastąpić dopiero po prawidłowym doręczeniu stronom opinii uzupełniającej oraz umożliwieniu ustosunkowania się do jej wniosków. Sąd Rejonowy nie doręczył stronom opinii uzupełniającej, która w ocenie Sądu Rejonowego stanowiła podstawowy dowód w sprawie. Sąd Okręgowy podziela argumentację powoda, iż powoduje to nieważność postępowania. takie stanowisko znajduje też potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku z 5 maja 2010 roku (sygn. akt I UK 336/09) Sąd Najwyższy wskazał, iż bez wyjaśnienia, czy strona otrzymała odpis opinii biegłego nie jest możliwe zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku. Rozprawa winna ulec odroczeniu na podstawie art. 214 kpc . Pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego przez sąd dowodu oznacza takie naruszenie zasad postępowania, które musi być ocenione jako pozbawienie możliwości obrony jej praw prowadzące do nieważności postępowania ( art. 379 pkt 5 w związku z art. 391 § 1 kpc .). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lipca 2007 roku (sygn. akt I UK 40/07), gdzie stwierdzono, iż nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 kpc zachodzi wówczas, gdy sąd, mimo wadliwego powiadomienia strony, przeprowadza na rozprawie dowód z opinii biegłych, której odpis doręczono stronie w przeddzień posiedzenia zakończonego wydaniem niekorzystnego dla niej wyroku. W niniejszej sprawie opinia w ogóle nie została doręczona, zatem tym bardziej można stwierdzić nieważność postępowania. Sąd Okręgowy w pełni akceptuje również pogląd Sądu Najwyższego przedstawiony w wyroku z 16 lipca 2008 roku (sygn. akt I UK 3/08), w którym wskazał, że niestwierdzenie prawidłowości doręczenia stronie odpisu opinii biegłego powinno spowodować odroczenie rozprawy na mocy art. 214 kpc oraz, że w takiej sytuacji nie jest możliwe zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie doręczył stronom opinii uzupełniającej, a mimo to 15 listopada 2018r. zamknął rozprawę i 29 listopada 2018 roku wydał wyrok w sprawie, co niewątpliwie jest uchybieniem procesowym skutkującym nieważnością postępowania. Dlatego też Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością od 15 listopada 2018r. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Mławie do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji powinien doręczyć opinię uzupełniającą pełnomocnikom stron, zakreślić im odpowiedni termin do stosunkowania się do wniosków opinii i w razie potrzeby kontynuować postępowanie dowodowe. Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 386 § 2 kpc i art. 108 § 2 kpc . R. W. J. M. M.