IV C 1300/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie P. K. i M. K. wnieśli pozew przeciwko (...) S.A. o zapłatę 64.926,25 zł oraz o ustalenie, że określone postanowienia umowy kredytu mieszkaniowego z 19 lipca 2018 r., dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR 3M oraz innych klauzul, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i są bezskuteczne wobec powodów. W uzasadnieniu wskazali na możliwość dowolnego kształtowania zobowiązania przez bank, brak możliwości kontroli, a także na potencjalną manipulacyjność i brak przejrzystości wskaźnika WIBOR. Bank w odpowiedzi na pozew wniósł o jego oddalenie, kwestionując zasadność roszczeń i wskazując, że powodowie zostali szczegółowo poinformowani o ryzyku związanym ze zmienną stopą oprocentowania, a umowa jest zgodna z prawem. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo główne i ewentualne. Sąd uznał, że umowa kredytu spełnia wymogi Prawa bankowego, a klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR 3M nie podlegają badaniu pod kątem abuzywności zgodnie z Dyrektywą 93/13/EWG, ponieważ odzwierciedlają obowiązujące przepisy (art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym) i są transparentne. Sąd podkreślił, że powodowie otrzymali wyczerpujące informacje o ryzyku, w tym symulacje wpływu zmian WIBOR na raty, a sam wskaźnik WIBOR, mimo pewnych kontrowersji, ma swoje uzasadnienie ekonomiczne i jest powiązany ze stopami procentowymi NBP. Sąd nie dopatrzył się naruszenia dobrych obyczajów ani rażącego naruszenia interesów konsumenta, ani nieuczciwych praktyk rynkowych. W konsekwencji, powodowie zostali obciążeni kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów w sprawie transparentności i dopuszczalności klauzul opartych na WIBOR w umowach kredytów hipotecznych, zgodnie z orzecznictwem TSUE i przepisami prawa.
Dotyczy umów kredytów hipotecznych zawieranych po wejściu w życie ustawy o kredycie hipotecznym i rozporządzenia BMR, gdzie wskaźnik referencyjny jest jasno określony i transparentny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR 3M mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) w rozumieniu Dyrektywy 93/13/EWG i art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie podlegają badaniu pod kątem abuzywności, ponieważ odzwierciedlają obowiązujące przepisy prawa (art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym) i są transparentne. Nawet gdyby podlegały badaniu, są one zrozumiałe dla konsumenta i dotyczą głównego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (wyrok C-81/19) wskazujące, że warunki umowy odzwierciedlające przepisy ustawowe nie podlegają Dyrektywie 93/13/EWG. Ponadto, klauzula zmiennego oprocentowania oparta na WIBOR 3M jest transparentna, ponieważ konsument jest w stanie zrozumieć sposób jej obliczania i oszacować konsekwencje ekonomiczne, a informacje o wskaźniku są ogólnodostępne. Nawet jeśli uznać ją za klauzulę główną, jest ona jednoznaczna i nie podlega kontroli abuzywności.
Czy umowa kredytu hipotecznego z oprocentowaniem zmiennym opartym na WIBOR 3M jest zgodna z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 58 k.c. i art. 353¹ k.c.) oraz zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa i jej postanowienia są zgodne z przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa spełnia wymogi Prawa bankowego, nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ani naturą stosunku kredytu. Oprocentowanie zmienne nie narusza tych zasad, a świadczenia stron nie pozostają w rażącej dysproporcji. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności umowy.
Czy bank wypełnił obowiązki informacyjne wobec konsumentów w zakresie ryzyka związanego ze zmienną stopą oprocentowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank wypełnił swoje obowiązki informacyjne.
Uzasadnienie
Powodowie otrzymali szczegółowe informacje o ryzyku, w tym symulacje wpływu zmian WIBOR na raty, formularze informacyjne zgodne z Rekomendacją S KNF, oraz oświadczyli, że są świadomi ryzyka. Sąd uznał zeznania powodów o braku informacji za niewiarygodne w świetle zgromadzonych dokumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
Prawo bankowe art. 69 § 1
Ustawa Prawo bankowe
Definicja i essentialia negotii umowy kredytu bankowego.
Prawo bankowe art. 69 § 2
Ustawa Prawo bankowe
Wymogi formalne umowy kredytu bankowego.
u. k.h. art. 29 § 2
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Sposób ustalania stopy procentowej w umowie kredytu hipotecznego, gdy nie uzgodniono stałej stopy.
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych, wyłączenie postanowień określających główne świadczenie, jeśli są jednoznaczne.
Pomocnicze
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, ograniczenia wynikające z ustawy, zasad współżycia społecznego i celu umowy.
Rozporządzenie BMR art. 3 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011
Definicja wskaźnika referencyjnego.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa.
u.p.n.p.r. art. 4 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Przesłanki uznania praktyki rynkowej za nieuczciwą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula zmiennego oprocentowania oparta na WIBOR 3M jest transparentna i nie podlega badaniu abuzywności, gdyż odzwierciedla przepisy prawa. • Powodowie zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową. • Umowa kredytu spełnia wymogi Prawa bankowego i nie narusza zasad współżycia społecznego. • Wskaźnik WIBOR ma uzasadnienie ekonomiczne i nie jest arbitralnie ustalany ani manipulowany.
Odrzucone argumenty
Klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania są niedozwolone (abuzywne) i bezskuteczne. • Bank miał możliwość dowolnego kształtowania zobowiązania powodów. • Wskaźnik WIBOR jest nieprzejrzysty, podatny na manipulacje i nie odzwierciedla rzeczywistości ekonomicznej. • Bank nie wywiązał się z obowiązków informacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
nie mogą być bowiem uznane za abuzywne zapisy umowne, które są nieważne • warunki umowy odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze [...] nie podlegają przepisom tej dyrektywy • wymóg przejrzystości należy rozumieć w ten sposób, że wymaga on [...] aby przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie sposobu obliczania tej stopy i oszacować [...] potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne • Błędne jest bowiem założenie, zgodnie z którym Bank był zobowiązany do wyjaśnienia kredytobiorcom sposobu wyznaczania wskaźnika WIBOR przez jej administratora.
Skład orzekający
Artur Grajewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów w sprawie transparentności i dopuszczalności klauzul opartych na WIBOR w umowach kredytów hipotecznych, zgodnie z orzecznictwem TSUE i przepisami prawa."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów hipotecznych zawieranych po wejściu w życie ustawy o kredycie hipotecznym i rozporządzenia BMR, gdzie wskaźnik referencyjny jest jasno określony i transparentny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów hipotecznych z oprocentowaniem zmiennym i interpretacji klauzul WIBOR, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników.
“WIBOR w kredycie hipotecznym: czy bank może dowolnie kształtować raty? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 469 900 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.