III ZP 36/97Ekwiwalent za urlop nauczyciela bez ferii
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 października 1997 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 155(1) Kodeksu pracy do nauczycieli. Sprawa wywodziła się z powództwa Marii G. przeciwko Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w L. o ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Powódka, zatrudniona na podstawie Karty Nauczyciela w placówce bez ferii, domagała się zapłaty za niewykorzystany urlop. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że przysługuje jej jedynie proporcjonalna część urlopu (niecałe 5 dni), którą wykorzystała. Sąd Wojewódzki, rozpoznając apelację, przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy art. 155(1) KP ma zastosowanie do nauczycieli przez art. 91c Karty Nauczyciela. Sąd Najwyższy, analizując relację między Kartą Nauczyciela (lex specialis) a Kodeksem pracy (lex generalis), stwierdził, że Karta Nauczyciela nie reguluje kompleksowo wszystkich kwestii związanych z urlopami. W szczególności brak jest w niej przepisów dotyczących tzw. urlopów cząstkowych, czyli urlopu ustalanego proporcjonalnie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy w sytuacji zmiany zatrudnienia w ciągu roku. Dlatego, na mocy art. 91c Karty Nauczyciela, w tym zakresie stosuje się art. 155(1) Kodeksu pracy. Uchwała rozstrzygnęła, że nauczycielom zatrudnionym w placówkach bez ferii szkolnych przysługuje ekwiwalent za urlop wypoczynkowy obliczany proporcjonalnie do przepracowanego okresu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla nauczycieli zatrudnionych w placówkach bez ferii, w tym stosowanie art. 155(1) Kodeksu pracy w kontekście Karty Nauczyciela.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 roku, choć zasada stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym przez Kartę Nauczyciela pozostaje aktualna.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 155(1) Kodeksu pracy ma zastosowanie do nauczycieli poprzez art. 91c ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, w szczególności w zakresie ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla nauczycieli zatrudnionych w placówkach bez ferii szkolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 155(1) Kodeksu pracy ma zastosowanie do nauczycieli w zakresie spraw nieuregulowanych w Karcie Nauczyciela, w tym do ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego, jeśli placówka nie przewiduje ferii szkolnych.
Uzasadnienie
Karta Nauczyciela jest przepisem szczególnym (lex specialis), ale nie reguluje wszystkich kwestii związanych ze stosunkiem pracy nauczycieli. Brak jest w niej przepisów dotyczących tzw. urlopów cząstkowych, czyli urlopu ustalanego proporcjonalnie do okresu przepracowanego w sytuacji zmiany pracodawcy w ciągu roku. Dlatego w tym zakresie, na mocy art. 91c Karty Nauczyciela, stosuje się przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 155(1) KP.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w L. | instytucja | pozwana |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 155¹
Kodeks pracy
Przepis ten wprowadza instytucję tzw. urlopu cząstkowego, czyli urlopu ustalanego w wymiarze proporcjonalnym do okresu czasu przepracowanego u pracodawcy, w sytuacji, gdy w ciągu roku kalendarzowego pracownik rozwiązał stosunek pracy z jednym pracodawcą i następnie nawiązał stosunek pracy z innym pracodawcą. Ma zastosowanie do nauczycieli w zakresie nieuregulowanym w Karcie Nauczyciela.
Karta Nauczyciela art. 91c § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Przepis ten stanowi, że w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, nie uregulowanych przepisami ustawy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Jest to odesłanie do przepisów ogólnych, gdy ustawa szczególna (Karta Nauczyciela) nie zawiera wyczerpującej regulacji.
Pomocnicze
Karta Nauczyciela art. 64 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Dotyczy wymiaru urlopu wypoczynkowego nauczycieli zatrudnionych w szkołach, w których nie są przewidziane ferie szkolne (7 tygodni).
Karta Nauczyciela art. 66 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Stanowi o prawie nauczyciela do ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, z ograniczeniem do 7 tygodni dla nauczycieli, o których mowa w art. 64 ust. 3.
KPC art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje tryb przedstawiania zagadnień prawnych przez sąd drugiej instancji Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Karta Nauczyciela nie zawiera wyczerpującej regulacji dotyczącej urlopów cząstkowych, co uzasadnia stosowanie art. 155(1) Kodeksu pracy na mocy art. 91c KN. • Przepis art. 155(1) KP został wprowadzony po nowelizacjach Karty Nauczyciela, a mimo to nie został uwzględniony w KN, co potwierdza brak jego regulacji w tej ustawie.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozdziału 7 Karty Nauczyciela (?Uprawnienia socjalne i urlopy@) regulują odrębnie zagadnienia urlopów nauczycieli w sposób zupełny, co wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu pracy w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Karta Nauczyciela ma znamiona regulacji prawnej szczególnej, odrębnej w stosunku do powszechnie obowiązujących zasad i dotyczącej stosunków pracy nauczycieli (lex specialis). • Istota i sens sformułowania tego typu odesłania normatywnego w ustawie szczególnej opiera się zawsze na założeniu, że regulacja prawna zawarta w tej ustawie nie ma znamion regulacji wyczerpującej (zupełnej). • W przepisach Karty Nauczyciela brak jest uregulowań dotyczących sprawy tzw. urlopów cząstkowych i dlatego w tym zakresie ma zastosowanie art. 1551 KP w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący
Adam Józefowicz
sędzia
Andrzej Wasilewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dla nauczycieli zatrudnionych w placówkach bez ferii, w tym stosowanie art. 155(1) Kodeksu pracy w kontekście Karty Nauczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 roku, choć zasada stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym przez Kartę Nauczyciela pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla nauczycieli, wyjaśniając zasady naliczania ekwiwalentu za urlop w specyficznych warunkach. Interpretacja relacji między ustawami szczególnymi a ogólnymi jest istotna dla prawników.
“Nauczycielu, czy wiesz, jak naliczany jest ekwiwalent za urlop, gdy Twoja placówka nie ma ferii?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.