III UZP 5/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia, w sytuacji gdy osoba niezdolna do pracy posiadała tytuł do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, do którego nie przystąpiła. Ubezpieczona J. K. była niezdolna do pracy po ustaniu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, a następnie kontynuowała umowę zlecenia. Sąd Rejonowy przyznał jej zasiłek chorobowy, argumentując, że prawo do niego odzyskała po zakończeniu działalności zarobkowej. Sąd Okręgowy, rozpatrując apelację ZUS, przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne dotyczące interpretacji art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Sąd Najwyższy, przejmując sprawę do rozpoznania, uznał, że ubezpieczona nie powinna być pozbawiona świadczeń chorobowych za okresy, w których nie uzyskiwała dochodów lub uzyskiwała dochody marginalne, nawet jeśli wcześniej kontynuowała działalność zarobkową. Podkreślono, że wymuszenie przez zleceniodawcę wykonywania zlecenia w okresie niezdolności do pracy, w stanie przewlekłej depresji, nie powinno być kwalifikowane jako kontynuowanie działalności zarobkowej wykluczające prawo do zasiłku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej w kontekście kontynuowania działalności zarobkowej po ustaniu ubezpieczenia, zwłaszcza w sytuacjach szczególnych (wymuszenie, stan chorobowy, marginalny dochód).
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i może być trudne do zastosowania w przypadkach, gdzie działalność zarobkowa była kontynuowana w sposób niebudzący wątpliwości.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, ale posiadała w pierwszych dniach tej niezdolności tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, do którego nie przystąpiła, nabywa zasiłek chorobowy za cały okres trwania niezdolności do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, czy tylko za okres, w którym kontynuowała działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasiłek chorobowy przysługuje tylko za okres, w którym osoba nie kontynuuje działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że osoba niezdolna do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego nabywa zasiłek chorobowy tylko za okres, w którym nie kontynuuje działalności zarobkowej. W szczególnych okolicznościach, gdy działalność zarobkowa była marginalna, wymuszona lub wykonywana w stanie chorobowym, nie powinna być kwalifikowana jako przesłanka negatywna do nabycia zasiłku za cały okres niezdolności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 13 § 1 pkt 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Przepis ten pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia, w którym osoba zainteresowana rzeczywiście kontynuuje (podejmuje) wykonywanie działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia jej obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającej jej prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby. Sąd Najwyższy doprecyzował, że dotyczy to tylko okresu faktycznego kontynuowania takiej działalności, a nie całego okresu niezdolności do pracy.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 7 § pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Określa okoliczności powstania niezdolności do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego.
ustawa zasiłkowa art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Dotyczy tytułu do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
k.p.c. art. 390 § § 1 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przejęcia sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążąca moc prawomocnego orzeczenia.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Dotyczy działania bezprawnego zleceniodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do zasiłku chorobowego przysługuje za okres, w którym nie jest kontynuowana działalność zarobkowa. • Wymuszenie przez zleceniodawcę wykonywania zlecenia w okresie niezdolności do pracy, w stanie chorobowym, nie powinno być kwalifikowane jako kontynuowanie działalności zarobkowej wykluczające prawo do zasiłku. • Dochód uzyskany z wymuszonego zlecenia był marginalny i nie zapewniał odpowiedniego standardu ochrony ubezpieczeniowej.
Odrzucone argumenty
Kontynuowanie działalności zarobkowej po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, nawet jeśli tytuł do dobrowolnego ubezpieczenia nie został formalnie przystąpiony, wyklucza prawo do zasiłku za cały okres niezdolności do pracy. • Sąd pierwszej instancji był związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w analogicznym stanie faktycznym i prawnym.
Godne uwagi sformułowania
nie miała możliwości zgłoszenia się (przystąpienia) do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w okresie już trwającej niezdolności do pracy • zleceniodawca działał bezprawnie w celu wywiązania się z kontraktu wiążącego go z innym kontrahentem • wymuszenie przez zleceniodawcę po ustaniu pracowniczego tytułu ubezpieczenia chorobowego na zleceniobiorcy (wnioskodawczyni) wykonywania marginalnej umowy zlecenia w okresie orzeczonej niezdolności do takiego świadczenia, które nosiło znamiona podstępu, groźby lub wprowadzenia w błąd zleceniobiorcy nie powinno być kwalifikowane jako kontynuowanie działalności zarobkowej wykluczające prawo wnioskodawczyni do zasiłku chorobowego • dochód był w istocie rzeczy „marginalny” z punktu widzenia zakresu i wysokości ochrony wynikającej z możliwości przystąpienia do „kolejnego” już dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego • nie powinna być pozbawiona świadczeń chorobowych za cały okres po ustaniu pracowniczego tytułu ubezpieczenia chorobowego, tj. za okresy orzeczonej niezdolności do pracy, w którym jako osoba uprawniona do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie uzyskiwała żadnych lub uzyskała dochody „marginalne” poniżej progu najniższego wynagrodzenia za pracę
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Maciej Pacuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej w kontekście kontynuowania działalności zarobkowej po ustaniu ubezpieczenia, zwłaszcza w sytuacjach szczególnych (wymuszenie, stan chorobowy, marginalny dochód)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i może być trudne do zastosowania w przypadkach, gdzie działalność zarobkowa była kontynuowana w sposób niebudzący wątpliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu osób. Wykładnia Sądu Najwyższego w kontekście ochrony osób niezdolnych do pracy jest istotna.
“Czy marginalny dochód z pracy po chorobie pozbawi Cię zasiłku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.