III UZP 2/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 marca 2025 r. (sygn. akt III UZP 2/24) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne od zbiegających się świadczeń rentowych. Sprawa dotyczyła ubezpieczonego B.W., który pobierał rentę rodzinną i rentę socjalną. Sąd Apelacyjny w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy w związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2020 r. ubezpieczony taki jest zobowiązany odprowadzać składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności art. 82 ust. 6 i 7 oraz art. 86 ust. 1 i 2, stwierdził, że przepisy te kompleksowo regulują kwestię opłacania składek. Kluczowe znaczenie ma interpretacja pojęcia „składka finansowana z budżetu państwa”, które ma charakter prawny i odnosi się do zamkniętego katalogu świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 ustawy. Ponieważ ani renta rodzinna, ani renta socjalna nie zostały wymienione w tym katalogu, wyjątek od zasady opłacania składek odrębnie od każdego tytułu ubezpieczenia zdrowotnego (art. 82 ust. 7) nie ma zastosowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że właściwy organ rentowy ma obowiązek odrębnie obliczać, pobierać i odprowadzać składkę na ubezpieczenie zdrowotne od każdego z tych świadczeń. Uchwała ta wyjaśnia, że nawet jeśli świadczenia są częściowo finansowane ze środków publicznych, to dla celów naliczania składki zdrowotnej istotne jest, czy dane świadczenie zostało wprost wskazane w przepisach jako finansowane z budżetu państwa w kontekście zbiegu tytułów ubezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne od zbiegających się świadczeń rentowych, w szczególności renty rodzinnej i renty socjalnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu renty rodzinnej i renty socjalnej oraz interpretacji przepisów o finansowaniu składek z budżetu państwa.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w związku ze zmianą przepisu art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej z dniem 1 stycznia 2020 r. ubezpieczony mający prawo do renty rodzinnej i renty socjalnej zobowiązany jest odprowadzić składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony jest zobowiązany odprowadzić składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej kompleksowo regulują opłacanie składek. Pojęcie 'składka finansowana z budżetu państwa' ma charakter prawny i odnosi się do zamkniętego katalogu świadczeń w art. 86 ust. 1 ustawy. Ponieważ ani renta rodzinna, ani renta socjalna nie są w tym katalogu, wyjątek od zasady odrębnego naliczania składek nie ma zastosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.W. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (28)
Główne
u.ś.o.z. art. 82 § ust. 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 82 § ust. 7
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 86 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 86 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.r.s. art. 14 § ust. 3
Ustawa o rencie socjalnej
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 79
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 80
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 81
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 83
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 84
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 85
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 87
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 87a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 88
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 89
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 90
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 91
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 93
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 94
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.r.s. art. 14 § ust. 1
Ustawa o rencie socjalnej
u.r.s. art. 3 § ust. 2
Ustawa o rencie socjalnej
u.e.r. FUS art. 73 § ust. 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
u.F.S. art. 23 § państwowy fundusz celowy
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym
u.F.S. art. 6b § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym
u.f.p. art. 29
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 9
Ustawa o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej kompleksowo regulują kwestię opłacania składek, a pojęcie 'składka finansowana z budżetu państwa' ma charakter prawny i odnosi się do zamkniętego katalogu świadczeń w art. 86 ust. 1 ustawy. • Ani renta rodzinna, ani renta socjalna nie są wymienione w katalogu świadczeń finansowanych z budżetu państwa w rozumieniu art. 86 ust. 1 ustawy, co wyklucza zastosowanie wyjątku od zasady odrębnego naliczania składek od każdego tytułu ubezpieczenia zdrowotnego (art. 82 ust. 7).
Odrzucone argumenty
Renta socjalna, jako finansowana z Funduszu Solidarnościowego (który jest państwowym funduszem celowym), powinna być traktowana jako finansowana z budżetu państwa, co uzasadniałoby zastosowanie art. 82 ust. 6 ustawy i opłacanie składki tylko z jednego tytułu (renty rodzinnej).
Godne uwagi sformułowania
Przepisy działu IV rozdziału 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych kompleksowo i autonomicznie kształtują zagadnienie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. • Pojęcie 'składka finansowana z budżetu państwa' ma walor prawny, a nie faktyczny. • Skoro ani renta rodzinna ani renta socjalna nie zostały wskazane w katalogu art. 86 ust. 1 u.ś.o.z., do którego odnosi się przepis art. 86 ust. 2 u.ś.o.z., to w sytuacji pobierania przez ubezpieczonego zarówno renty rodzinnej, jak i renty socjalnej, właściwy organ rentowy odrębnie oblicza, pobiera i odprowadza składkę od każdego z tych świadczeń.
Skład orzekający
Renata Żywicka
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Sobutka
członek
Robert Stefanicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne od zbiegających się świadczeń rentowych, w szczególności renty rodzinnej i renty socjalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu renty rodzinnej i renty socjalnej oraz interpretacji przepisów o finansowaniu składek z budżetu państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu naliczania składek zdrowotnych od różnych świadczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse wielu obywateli. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.
“Czy płacisz podwójną składkę zdrowotną od renty? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.