III UZP 2/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Pytanie brzmiało, czy dla nabycia prawa do emerytury pomostowej konieczne jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. przez okres przynajmniej jednego miesiąca. Dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego skłaniało się ku przyjęciu takiego dodatkowego wymogu, opierając się na argumentach o długotrwałości narażenia, zasadach finansowania funduszu oraz możliwości instrumentalnego wykorzystania przepisów. Sąd Najwyższy w niniejszej uchwale odrzucił te argumenty. Stwierdzono, że ustawa nie precyzuje minimalnego okresu pracy po 31 grudnia 2008 r., a przepisy dotyczące obliczania okresów składkowych i nieskładkowych pozwalają na uwzględnianie pracy w latach, miesiącach i dniach. Ponadto, zrezygnowano z wymogu „stałości” wykonywania pracy, który istniał w poprzednich regulacjach. Długotrwałość narażenia na czynniki szkodliwe jest już uwzględniona w wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach (art. 4 pkt 2 ustawy). W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej jeden miesiąc po 31 grudnia 2008 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów dotyczących okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla nabycia prawa do emerytury pomostowej.
Dotyczy wyłącznie stanu prawnego związanego z ustawą o emeryturach pomostowych i jej interpretacją przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dla spełnienia przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej z art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych konieczne jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. przez okres przynajmniej miesiąca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania, po dniu 31 grudnia 2008 r., pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres przynajmniej jednego miesiąca.
Uzasadnienie
Ustawa o emeryturach pomostowych nie określa minimalnego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. Przepisy dotyczące obliczania okresów składkowych i nieskładkowych pozwalają na uwzględnianie pracy w latach, miesiącach i dniach. Wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach (art. 4 pkt 2) uwzględnia długotrwałość narażenia, a zrezygnowano z wymogu 'stałości' pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Lublinie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.p. art. 4 § pkt 6
Ustawa o emeryturach pomostowych
Nie wymaga wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej jeden miesiąc po 31 grudnia 2008 r.
Pomocnicze
u.e.p. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicja pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
u.e.r. FUS art. 32 i 33
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w poprzednim stanie prawnym.
u.e.r. FUS art. 5 - 9 i 11
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zasady ustalania okresu składkowego i nieskładkowego.
u.e.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o emeryturach pomostowych
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy emerytalno-rentowej dotyczących obliczania okresów.
Dz.U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 art. 31
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe
Zasady obliczania okresów składkowych i nieskładkowych (lata, miesiące, dni).
k.p. art. 129 § § 1
Kodeks pracy
Podstawowa norma czasu pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o emeryturach pomostowych nie zawiera przepisu wymagającego minimalnego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. • Przepisy dotyczące obliczania okresów składkowych i nieskładkowych dopuszczają uwzględnianie pracy w latach, miesiącach i dniach. • Zrezygnowano z wymogu 'stałości' wykonywania pracy, który był obecny w poprzednich regulacjach. • Długotrwałość narażenia na czynniki szkodliwe jest już uwzględniona w wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach (art. 4 pkt 2 ustawy).
Odrzucone argumenty
Konieczność przepracowania co najmniej jednego miesiąca po 31 grudnia 2008 r. wynika z dotychczasowego orzecznictwa SN. • Argument o długotrwałości narażenia na czynniki szkodliwe. • Argument o zasadach finansowania Funduszu Emerytur Pomostowych. • Argument o możliwości instrumentalnego wykorzystania przepisów o emeryturach pomostowych ('koniunkturalne' podjęcie zatrudnienia).
Godne uwagi sformułowania
Nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania, po dniu 31 grudnia 2008 r., pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres przynajmniej jednego miesiąca. • Wobec braku przepisu regulującego zasady obliczania okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, konieczne jest odpowiednie zastosowanie przepisów dotyczących obliczania okresów składkowych i nieskładkowych. • Zrezygnowano z przymiotu stałości wykonywania tej pracy, który to przymiot był pojmowany jako świadczenie pracy przynajmniej przez miesiąc.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Dawid Miąsik
członek
Maciej Pacuda
członek
Krzysztof Rączka
sprawozdawca, uzasadnienie
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla nabycia prawa do emerytury pomostowej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie stanu prawnego związanego z ustawą o emeryturach pomostowych i jej interpretacją przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga istotną kwestię interpretacyjną w prawie ubezpieczeń społecznych, która ma bezpośrednie przełożenie na prawa wielu osób ubiegających się o emeryturę pomostową. Wyjaśnia wątpliwości prawne i koryguje dotychczasowe, potencjalnie błędne, orzecznictwo.
“Emerytura pomostowa bez miesięcznego stażu po 2008 roku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.