Orzeczenie · 2021-11-23

III USKP 83/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-11-23
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
rentaniezdolność do pracyZUSubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnaorzeczenie lekarza orzecznikasprzeciwterminpostępowanie sądowe

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną A. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co zostało podtrzymane przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, że ubezpieczona nie wniosła sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, które stwierdziło częściową niezdolność do pracy i określiło datę jej powstania. Sąd Apelacyjny uznał, że brak sprzeciwu czyni to orzeczenie wiążącym dla sądu, a ubezpieczona nie spełniała przesłanek do przyznania renty, w tym wymaganego stażu ubezpieczeniowego w przypadku całkowitej niezdolności do pracy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 386 § 4 k.p.c., twierdząc, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że rozpoznaje ją w granicach zaskarżenia i podstaw, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą wykazywać wpływ na naruszenie prawa materialnego. Podkreślono, że zgodnie z art. 477^9 § 3^1 k.p.c. i orzecznictwem SN, odwołanie od decyzji ZUS oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu, podlega odrzuceniu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że choć skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące stażu pracy, to w pierwszej kolejności wiążą się one ze stopniem niezdolności do pracy, co wynikało z niezaskarżonego orzeczenia lekarza orzecznika. W związku z tym, brak sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika uniemożliwił skuteczne kwestionowanie daty powstania niezdolności do pracy w późniejszym postępowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie znaczenia sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i zarzutów proceduralnych w skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, od którego ubezpieczony nie wniósł sprzeciwu, w zakresie daty powstania niezdolności do pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w zakresie daty powstania niezdolności do pracy, jeśli ubezpieczony nie wniósł od niego sprzeciwu.

Uzasadnienie

Niewniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oznacza zgodę ubezpieczonego z jego ustaleniami, w tym z datą powstania niezdolności do pracy, co czyni te ustalenia wiążącymi dla sądu rozpoznającego odwołanie.

Czy skarga kasacyjna może być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez wskazania naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania; muszą one wykazywać wpływ na naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia i podstaw. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego, który stanowi podstawę rozstrzygnięcia, a nie być celem samym w sobie.

Czy sąd odrzuci odwołanie od decyzji ZUS, jeśli opiera się ono wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odrzuci odwołanie, jeśli jest ono oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, od którego osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu do komisji lekarskiej.

Uzasadnienie

Przepis art. 477^9 § 3^1 k.p.c. przewiduje odrzucenie odwołania w sytuacji, gdy podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika, a osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu, a odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa emerytalna art. 58 § ust. 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 57 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 14 § ust. 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 14 § ust. 2b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 14 § ust. 2c

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS czyni je wiążącym dla sądu. • Skarga kasacyjna musi wykazywać wpływ naruszenia przepisów postępowania na naruszenie prawa materialnego. • Odwołanie oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu, podlega odrzuceniu.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, oddalając odwołanie i przyjmując, że brak było podstaw do oceny stopnia niezdolności do pracy. • Sąd nie był związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, gdyż ubezpieczona wniosła zarzuty niedotyczące tej materii.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się niewniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS • Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw. • zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być celem samym w sobie, lecz muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Halina Kiryło

członek

Romualda Spyt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i zarzutów proceduralnych w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie formalnych wymogów proceduralnych w postępowaniu sądowym, zwłaszcza w kontekście ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Niewniesiony sprzeciw od orzeczenia ZUS zaważył na losach sprawy o rentę – co musisz wiedzieć?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst