Orzeczenie · 2025-01-15

III USKP 70/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-15
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
renta socjalnaubezpieczenia społecznezwrot świadczeńskarga kasacyjnawymogi formalneSąd Najwyższyorgan rentowy

Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej przez T.K. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił decyzję organu rentowego i Sądu Okręgowego, nie obciążając T.K. obowiązkiem zwrotu renty socjalnej za okres od lipca 2017 r. do lipca 2020 r. Ustalono, że T.K. pobierał rentę z niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej od stycznia 2017 r., o czym nie poinformował polskiego organu rentowego. Sąd Apelacyjny uznał, że organ rentowy dowiedział się o przyznaniu świadczenia zagranicznego w grudniu 2017 r., a zwlekał z wydaniem decyzji do 2020 r., co miało wpływ na ocenę sytuacji. Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności brakuje korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie orzeczenia. W związku z tym oddalono również wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności konieczność zachowania korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania cywilnego, w szczególności w zakresie korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ skarżący zaskarżył wyrok w oznaczonej części, ale wniósł o jego uchylenie w całości, co stanowi brak fundamentalnej korelacji między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego.

Czy osoba pobierająca świadczenie rentowe z zagranicy, która nie powiadomiła o tym polskiego organu rentowego, jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy z powodu odrzucenia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że organ rentowy zwlekał z wydaniem decyzji, mimo posiadania wiedzy o przyznaniu świadczenia zagranicznego, co wpłynęło na jego decyzję o zwolnieniu z obowiązku zwrotu. Organ rentowy w skardze kasacyjnej kwestionował to rozstrzygnięcie, wskazując na obowiązek powiadomienia przez ubezpieczonego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
T. K.

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Musi istnieć korelacja między zakresem zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy nie może uchylić ani uchylić i zmienić niezaskarżonej części orzeczenia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

ustawa emerytalna art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa, kiedy świadczenie jest nienależnie pobrane.

ustawa emerytalna art. 138 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy sytuacji, gdy adresat nie chce albo ma utrudnione odczytanie pouczenia.

ustawa emerytalna art. 156

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.r.s. art. 7 § 1

Ustawa o rencie socjalnej

u.r.s. art. 15

Ustawa o rencie socjalnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności brakuje korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu rentowego dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 15 u.r.s. w zw. z art. 7 ust. 1 u.r.s. oraz art. 138 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy emerytalnej) nie zostały merytorycznie rozpoznane z powodu odrzucenia skargi.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie kasacyjne jest sformalizowane, co wymaga od jego uczestników spełnienia określonych warunków, by doszło do rozpoznania tego środka. • Sąd Najwyższy nie może uchylić ani uchylić i zmienić niezaskarżonej części orzeczenia sądu drugiej instancji, nawet jeżeli zapadło ono z pogwałceniem istotnych przepisów prawa. • Nie ulega wątpliwości, że w logicznym związku z zakresem zaskarżenia muszą pozostawać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.

Skład orzekający

Bohdan Bieniek

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Prusinowski

członek

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności konieczność zachowania korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są wymogi formalne w postępowaniu kasacyjnym i jak łatwo można stracić szansę na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez niedopatrzenie formalne.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej przekreślił szansę na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

WPS: 42 343,29 PLN

zwrot nienależnie pobranej renty socjalnej: 38 983,29 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst