III USKP 121/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 22 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w L. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 lipca 2016 r. w ten sposób, że oddalił odwołanie G. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 23 czerwca 2015 r. odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego. Powodem odmowy było zadłużenie wnioskodawcy z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na koncie. Sąd pierwszej instancji uznał, że zadłużenie nie przekraczało 6,60 zł. Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację organu rentowego, stwierdzając istnienie zadłużenia przekraczającego dopuszczalną kwotę oraz brak spłaty w ciągu 6 miesięcy od wypadku. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zadłużenia składkowego i sposobu rozliczania wpłat. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 6 ust. 2 i 3 ustawy wypadkowej, prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługuje w przypadku zadłużenia składkowego przekraczającego 6,60 zł w dniu wypadku, a prawo to przedawnia się, jeśli zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku. Sąd Najwyższy zaznaczył, że umorzenie zaległości składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej po upływie 6-miesięcznego terminu nie przywraca prawa do świadczeń, chyba że wystąpiły szczególne okoliczności faktyczne, które nie miały miejsca w tej sprawie. Podkreślono, że decyzja o umorzeniu zaległości ma skutek ex nunc, a dla zastosowania art. 6 ust. 3 ustawy wypadkowej istotny jest stan na dzień wypadku i zachowanie ubezpieczonego w okresie 6 miesięcy od daty wypadku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego w przypadku zadłużenia składkowego, a także skutków prawnych umorzenia zaległości składkowych po terminie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą wypadkową i ustawą abolicyjną, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, jeśli w dniu wypadku istniało zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczające 6,60 zł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje, jeśli w dniu wypadku istniało zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczające 6,60 zł.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy wypadkowej, prawo do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługuje w przypadku zadłużenia składkowego przekraczającego 6,60 zł w dniu wypadku, do czasu spłaty całości zadłużenia.
Czy umorzenie zaległości składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej po upływie 6 miesięcy od dnia wypadku przywraca prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie zaległości składkowych po upływie 6 miesięcy od dnia wypadku nie przywraca prawa do świadczeń, chyba że wystąpiły szczególne okoliczności faktyczne uzasadniające odstępstwo od tej zasady.
Uzasadnienie
Termin 6 miesięcy na uregulowanie zadłużenia składkowego (art. 6 ust. 3 ustawy wypadkowej) jest terminem prawa materialnego. Działania zmierzające do spłaty lub umorzenia zaległości muszą być podjęte w tym terminie. Umorzenie zaległości ma skutek ex nunc i nie zmienia statusu składek jako zaległych z perspektywy ustawy wypadkowej na dzień wypadku.
Jak należy rozliczać wpłaty składek, gdy płatnik posiada zaległości i dokonuje wpłat?
Odpowiedź sądu
Wpłaty składek rozliczane są zgodnie z przepisami rozporządzenia rozliczeniowego, które określają kolejność zaliczania wpłat na poczet zaległości, bez możliwości dowolnego dysponowania nadpłatami przez płatnika.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia rozliczeniowego nie przewidują instytucji zaliczania nadpłat z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w sposób zgodny z wolą płatnika, chyba że wynika to z realizacji innych obowiązków ustawowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. C. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa wypadkowa art. 6 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Osobom prowadzącym pozarolniczą działalność nie przysługuje zasiłek chorobowy w razie wystąpienia w dniu wypadku zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 6,60 zł do czasu spłaty całości zadłużenia.
ustawa wypadkowa art. 6 § 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Prawo osoby prowadzącej pozarolniczą działalność do zasiłku chorobowego z tej ustawy przedawnia się, jeżeli zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (przekraczające kwotę 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę), nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku.
Pomocnicze
rozporządzenie rozliczeniowe art. 13 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Nadwyżka wpłaty składek ponad należne za dany miesiąc jest zaliczana proporcjonalnie na pokrycie zaległych należności funduszu emerytalnego i otwartych funduszy emerytalnych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności.
ustawa abolicyjna
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa emerytalna art. 5 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie zadłużenia składkowego przekraczającego dopuszczalny próg w dniu wypadku. • Nieregulowanie zadłużenia składkowego w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku. • Umorzenie zaległości składkowych po terminie nie przywraca prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca nie zalegał ze spłatami, ponieważ wpłata z 27 marca 2012 r. podlegała zarachowaniu zgodnie z jego intencją. • Organ rentowy był zobowiązany do informowania wnioskodawcy o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jego prawa i obowiązki. • Brak podstaw do uznania, że wpłaty omyłkowo przeznaczone na ubezpieczenie społeczne nie mogą być zadysponowane przez ubezpieczonego w inny sposób niż przewidziany w rozporządzeniu rozliczeniowym. • Posiadanie zadłużenia z tytułu składek w dniu wypadku, gdy nieopłacone składki zostały umorzone.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi stanu zadłużenia (na dzień wypadku) zobowiązanie składkowe, które wygasło na skutek umorzenia w oparciu o przepisy ustawy abolicyjnej albo przez zapłatę w ramach układu ratalnego jeszcze przed dniem wypadku. • nie można podnosić zarzutu przedawnienia prawa do świadczeń wskutek upływu określonego w art. 6 ust. 3 ustawy wypadkowej terminu do uregulowania tegoż zadłużenia. • dopamine dopuszczalność takiej oceny ex post została zawężona do sytuacji, w których działania zmierzające do spłaty zaległości składkowych podejmowane były w terminie 6-ciu miesięcy, o którym mowa w art. 6 ust. 3 ustawy wypadkowej. • nie ma więc żadnego systemowego i własnościowego uzasadnienia dla rozszerzania zakresu wyjątku od tej zasady ustanowionego w art. 6 ust. 3 ustawy wypadkowej na stanu faktyczne, w których ubezpieczony najpierw nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku składkowego a dopiero po ziszczeniu się ryzyka ubezpieczeniowego i wyklarowaniu statusu prawnego zdarzenia jako wypadku przy pracy, podejmuje czynności służące pozbyciu się zaległości składkowej.
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Krzysztof Rączka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego w przypadku zadłużenia składkowego, a także skutków prawnych umorzenia zaległości składkowych po terminie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą wypadkową i ustawą abolicyjną, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych – prawa do świadczeń w przypadku zaległości składkowych, co jest częstym problemem dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące terminów i skutków umorzenia zaległości.
“Zalegasz ze składkami? Uważaj, bo możesz stracić prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.