Orzeczenie · 2024-11-28

III USK 252/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-11-28
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznezbieg świadczeńSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo emerytalneWojskowe Biuro Emerytalne

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej prawa do emerytury, wniesionej przez C.R. przeciwko decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we Wrocławiu. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 grudnia 2022 r. zmienił wcześniejsze orzeczenie Sądu Okręgowego we Wrocławiu i oddalił odwołanie C.R. od decyzji ZUS przyznającej prawo do emerytury i ustalającej jej wysokość, ale zawieszającej wypłatę z uwagi na zbieg prawa do emerytury ze świadczeniem wypłacanym przez Wojskowe Biuro Emerytalne. C.R. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisów Konstytucji RP. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania opierał na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości oraz oczywistej zasadności skargi, kwestionując uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, podkreślił specyficzny charakter skargi kasacyjnej jako środka zaskarżenia realizującego interes publiczny i wymagającego spełnienia przesłanek kwalifikowanych do jej przyjęcia. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a jego argumentacja nie była przekonująca w kontekście wcześniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym uchwały składu siedmiu sędziów. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował się do tej uchwały. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek kwalifikowanych, w szczególności braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, gdy orzecznictwo SN jest już ugruntowane.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do emerytury z FUS i świadczenia wojskowego, ale stanowi przykład stosowania ogólnych zasad postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący kwestionuje uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego i powołuje się na istotne zagadnienie prawne oraz potrzebę wykładni przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a jego argumentacja nie podważa skutecznie wcześniejszego stanowiska Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem szczególnym, wymagającym spełnienia przesłanek kwalifikowanych do jej przyjęcia. W analizowanej sprawie skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów za odstąpieniem od wcześniejszej interpretacji przepisów wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów SN, a jego zarzuty konstytucyjne również nie znalazły uzasadnienia.

Jak należy interpretować art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście zbiegu prawa do emerytury z FUS i świadczenia wojskowego, uwzględniając zasady konstytucyjne i orzecznictwo ETPCz?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Interpretacja przedstawiona w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III UZP 7/21, jest prawidłowa i nie wymaga zmiany. Zasada wypłaty jednego świadczenia jest zgodna z prawem, a państwo ma swobodę w kształtowaniu systemu zabezpieczenia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do podważenia uchwały składu siedmiu sędziów, która zapewniła jednolitość orzecznictwa. Podkreślono, że przepisy konstytucyjne i orzecznictwo ETPCz nie stoją na przeszkodzie zasadzie wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu uprawnień.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
C. R.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 95 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten reguluje zasadę wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do emerytury z FUS i innego świadczenia, chyba że zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na odstąpienie od tej zasady.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście prawa do zabezpieczenia społecznego, jednak Sąd Najwyższy uznał, że ustawodawca ma dużą swobodę w kształtowaniu tego prawa.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście zasady równości, jednak Sąd Najwyższy uznał, że ocena regulacji pod kątem tej zasady została dokonana w uchwale III UZP 7/21.

ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych art. 15

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 15a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 15d

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 18e

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania. • Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. • Argumentacja skarżącego nie podważa skutecznie wcześniejszego stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów. • Zasada wypłaty jednego świadczenia jest zgodna z prawem i orzecznictwem ETPCz.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego. • Potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, art. 67 Konstytucji RP, art. 32 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji. • Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem zaskarżenia realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw. • Istotą uchwał składu powiększonego jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa.

Skład orzekający

Halina Kiryło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek kwalifikowanych, w szczególności braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, gdy orzecznictwo SN jest już ugruntowane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do emerytury z FUS i świadczenia wojskowego, ale stanowi przykład stosowania ogólnych zasad postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretację przepisów dotyczących zbiegu świadczeń. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki w sprawach o emeryturę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst