III USK 127/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznawał skargę kasacyjną W.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję ZUS o ponownym przeliczeniu emerytury i zawieszeniu wypłaty jednego ze świadczeń z uwagi na zbieg prawa do dwóch świadczeń. Skarżący, były żołnierz zawodowy powołany do służby przed 1 stycznia 1999 r., zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej i art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, a także naruszenie konstytucyjnych zasad równości (art. 32 Konstytucji RP) i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Argumentował, że interpretacja przepisów pozwalająca na pobieranie dwóch świadczeń tylko niektórym emerytom wojskowym jest dyskryminująca. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że w sprawie nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów ani istotne zagadnienie prawne, ponieważ Sąd Najwyższy konsekwentnie prezentuje stanowisko, że w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych, w tym emerytury wojskowej i powszechnej, wypłacane jest jedno świadczenie – wyższe lub wybrane przez uprawnionego. Podkreślono, że zasada ta, potwierdzona w uchwale siedmiu sędziów III UZP 7/21, jest akceptowana w późniejszym orzecznictwie i uwzględnia konstytucyjne zasady. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznającego prawo państwa do kształtowania systemu zabezpieczenia społecznego. W związku z brakiem wykazania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady jednego świadczenia w przypadku zbiegu emerytury wojskowej i powszechnej, interpretacja przepisów dotyczących emerytur mundurowych oraz stosowanie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej grupy emerytów wojskowych powołanych do służby przed 1 stycznia 1999 r. i ich prawa do dwóch świadczeń. Orzeczenie SN odmawia przyjęcia skargi, co oznacza brak nowej wykładni, ale potwierdza dotychczasowe stanowisko.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasada pobierania jednego świadczenia (art. 95 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej) ma zastosowanie do zbiegu prawa do emerytury wojskowej (obliczonej według zasad z art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych) i emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, gdy żołnierz był powołany do służby przed 1 stycznia 1999 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasada pobierania jednego świadczenia ma zastosowanie również w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, niezależnie od daty powołania do służby wojskowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym uchwałę siedmiu sędziów III UZP 7/21, która potwierdza, że zasada niekumulacji świadczeń dotyczy zbiegu prawa do świadczeń z różnych systemów zabezpieczenia społecznego, w tym emerytury wojskowej i powszechnej. Sąd uznał, że nie ma podstaw do zmiany tego stanowiska, a zarzuty konstytucyjne zostały już uwzględnione w poprzednich orzeczeniach.
Czy interpretacja art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, która prowadzi do nierównego traktowania emerytów wojskowych w zależności od daty powołania do służby (przed lub po 1 stycznia 1999 r.) w kontekście możliwości pobierania dwóch świadczeń, narusza konstytucyjną zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że ocena tej regulacji pod kątem zasady równości została już dokonana w uchwale III UZP 7/21 i nie ma podstaw do jej podważenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do swojej wcześniejszej uchwały, w której analizowano zgodność przepisów z konstytucyjnymi zasadami równości i sprawiedliwości społecznej. Stwierdzono, że ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu systemu zabezpieczenia społecznego, a zasada jednego świadczenia jest dopuszczalna.
Czy interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalnych narusza konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez nakładanie na obywatela obowiązku ponoszenia składek bez gwarancji otrzymania świadczeń z różnych źródeł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta została już rozstrzygnięta w kontekście swobody ustawodawcy w kształtowaniu systemu zabezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 67 ust. 1 Konstytucji RP nie ma znaczenia dla analizy zbiegu świadczeń, ponieważ ustawodawca dysponuje dużą swobodą w tym zakresie, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. C. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zasada pobierania jednego świadczenia (wyższego lub wybranego przez uprawnionego) w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń dotyczy również zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w tej ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy. Świadczeniobiorca, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r., uprawniony do renty wojskowej i pobierający to świadczenie, nie może więc jednocześnie pobierać świadczenia powszechnego.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych art. 15a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Przepis ten określa zasady obliczania wojskowego świadczenia emerytalnego, które w połączeniu z art. 95 ustawy emerytalnej prowadzi do zasady jednego świadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1-4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym obowiązek zawarcia wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.
k.p.c. art. 398^17 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego wiąże w danej sprawie.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konsekwentne orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające zasadę jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej. • Brak potrzeby wykładni przepisów, gdyż stanowisko Sądu Najwyższego jest ugruntowane. • Swoboda ustawodawcy w kształtowaniu systemu zabezpieczenia społecznego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej i art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych przez nierówne traktowanie emerytów wojskowych. • Naruszenie konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP). • Naruszenie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). • Naruszenie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...) lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • W orzecznictwie konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, że zasada pobierania jednego świadczenia (...) dotyczy również zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w tej ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy. • Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie widzi podstaw do podważenia stanowiska wyrażonego w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady jednego świadczenia w przypadku zbiegu emerytury wojskowej i powszechnej, interpretacja przepisów dotyczących emerytur mundurowych oraz stosowanie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy emerytów wojskowych powołanych do służby przed 1 stycznia 1999 r. i ich prawa do dwóch świadczeń. Orzeczenie SN odmawia przyjęcia skargi, co oznacza brak nowej wykładni, ale potwierdza dotychczasowe stanowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu świadczeń emerytalnych, które może dotyczyć wielu emerytów wojskowych. Choć Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uzasadnienie odwołuje się do utrwalonego orzecznictwa i zasad konstytucyjnych, co czyni je interesującym dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.
“Emerytura wojskowa i powszechna – czy można pobierać dwie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.