III UK 77/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do emerytury w obniżonym wieku dla ubezpieczonej J. G., która pracowała jako laborantka w laboratorium produkcyjnym zajmującym się badaniem surowców i mieszanek gumowych. ZUS odmówił przyznania emerytury, a sądy niższych instancji (Okręgowy i Apelacyjny) podtrzymały tę decyzję. Ustalono, że choć laborantka pobierała próbki z hali produkcyjnej, większość czasu pracy spędzała w laboratorium, gdzie narażenie na czynniki szkodliwe było znacznie mniejsze niż na hali produkcyjnej. Sądy uznały, że praca ta nie spełniała wymogów "pracy w szczególnych warunkach" określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1983 r., które wymaga stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio przy stanowiskach produkcyjnych. Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz odmowę przeprowadzenia dalszych dowodów. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo. Podkreślono, że nazwa stanowiska nie jest decydująca, lecz faktyczny charakter pracy, a praca laborantki, wykonywana głównie w laboratorium, nie była pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i prawa do emerytury w obniżonym wieku, zwłaszcza w kontekście stanowisk nieujętych wprost w wykazach.
Dotyczy specyficznej sytuacji laboranta w przemyśle gumowym; ogólne zasady dotyczące pracy w szczególnych warunkach są ugruntowane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca laboranta, polegająca na pobieraniu próbek z hali produkcyjnej i badaniu ich w laboratorium, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uzasadniającą przyznanie emerytury w obniżonym wieku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli praca ta nie jest wykonywana stale i bezpośrednio przy stanowiskach produkcyjnych w warunkach szczególnych, a większość czasu pracy spędzana jest w laboratorium, gdzie narażenie na czynniki szkodliwe jest mniejsze.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że praca laborantki nie spełniała wymogów stałości i bezpośredniego narażenia na czynniki szkodliwe, ponieważ większość czasu spędzała w laboratorium, a nie na hali produkcyjnej. Kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, a nie tylko nazwa stanowiska.
Czy stanowisko "laboranta" w zakładach przemysłu gumowego, nieujęte literalnie w wykazie prac w szczególnych, może być do nich zaliczone na podstawie rodzaju wykonywanej pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli faktycznie wykonywana praca odpowiada rodzajowo pracom wymienionym w wykazie i jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że decydujące jest faktyczne wykonywanie pracy, a nie nazwa stanowiska. Jednakże, praca laborantki, która obejmowała badanie próbek w laboratorium, nie była uznana za pracę w szczególnych warunkach, ponieważ nie była wykonywana stale i bezpośrednio na hali produkcyjnej.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym odmowy przeprowadzenia dowodów, mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej w kontekście przepisów regulujących postępowanie apelacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzuty dotyczą przepisów postępowania pierwszoinstancyjnego bez równoczesnego powołania przepisów regulujących postępowanie apelacyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 217 § 1 k.p.c. za bezpodstawny, wskazując, że kwestię pominięcia wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym reguluje art. 381 k.p.c., a skarga kasacyjna może dotyczyć jedynie wadliwości postępowania przed sądem drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
u.e.r. FUS art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przesłanki nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku.
u.e.r. FUS art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pracę w szczególnych warunkach i prawo do emerytury w obniżonym wieku.
Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm. § § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, że praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm. § § 4 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Dotyczy wieku emerytalnego i okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm. § Dział XIV poz. 24 Wykazu A
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz prac w szczególnych warunkach, w tym kontrola jakości produkcji.
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążący charakter ustaleń faktycznych sądów niższych instancji w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.
u.e.r. FUS art. 27
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa wiek emerytalny.
zarządzenie nr 7 § Dział IV poz. 24
Zarządzenie Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego w sprawie prac wykonywanych w warunkach szczególnych w zakładach przemysłu chemicznego i lekkiego
Wykaz prac w szczególnych warunkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca laboranta nie była wykonywana stale i bezpośrednio przy stanowiskach produkcyjnych w warunkach szczególnych. • Większość czasu pracy laborantki odbywała się w laboratorium, gdzie narażenie na czynniki szkodliwe było znacznie mniejsze. • Nazwa stanowiska (laborant) nie jest decydująca dla kwalifikacji pracy jako "w szczególnych warunkach", liczy się faktyczny charakter wykonywanych czynności. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące pominięcia dowodów były nieuzasadnione w kontekście postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.
Odrzucone argumenty
Praca laborantki, polegająca na pobieraniu próbek z hali produkcyjnej, powinna być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach. • Stanowisko laboranta powinno być uznane za pracę w szczególnych warunkach, nawet jeśli nie jest literalnie wymienione w wykazach. • Sądy niższych instancji błędnie oceniły materiał dowodowy i odmówiły przeprowadzenia dalszych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
praca o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości • praca musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy • nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach [...] innych równocześnie wykonywanych prac [...] które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika • decydującą rolę w analizie charakteru pracy [...] ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wspomnianego załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów.
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i prawa do emerytury w obniżonym wieku, zwłaszcza w kontekście stanowisk nieujętych wprost w wykazach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji laboranta w przemyśle gumowym; ogólne zasady dotyczące pracy w szczególnych warunkach są ugruntowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do wcześniejszej emerytury i interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy praca laboranta w fabryce gumy daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
przemysł gumowy
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.