III UK 459/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał R.K. prawo do emerytury, uznając jego pracę jako kierowcy ciągnika (traktorzysty) w Spółdzielni Kółek Rolniczych oraz Zakładzie Rolnym za pracę w szczególnych warunkach. Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca przepracował w tych warunkach 9 lat 6 miesięcy i 10 dni, co wraz z innym stażem, spełniało wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach do wcześniejszej emerytury. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, uznając pracę kierowcy ciągnika za pracę w szczególnych warunkach, nawet jeśli wykonywana była w rolnictwie, a nie stricte w sektorze transportowym. Sąd Najwyższy zakwestionował tę wykładnię. Wskazał, że praca traktorzysty w rolnictwie, obejmująca prace polowe i gospodarskie, nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, dział VIII, poz. 3 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., który wymienia pracę kierowcy ciągnika, kombajnu i pojazdu gąsienicowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest, czy praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także czy była to praca w transporcie. Prace polowe i gospodarskie nie są pracami transportowymi. Wyjątek mógłby dotyczyć sytuacji, gdy traktorzysta wykonywałby wyłącznie prace transportowe, co nie zostało ustalone w tej sprawie. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo oraz uchwałę siedmiu sędziów SN z 2019 r., zgodnie z którą praca traktorzysty w rolnictwie nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że praca traktorzysty w rolnictwie nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, chyba że dotyczy wyłącznie prac transportowych.
Dotyczy interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach w kontekście emerytur, głównie w odniesieniu do pracy traktorzysty w rolnictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca traktorzysty (kierowcy ciągnika rolniczego) wykonywana w rolnictwie, w tym prace polowe i gospodarskie, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury na podstawie wykazu A, dział VIII, poz. 3 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca traktorzysty w rolnictwie, obejmująca prace polowe i gospodarskie, nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, chyba że dotyczy wyłącznie prac transportowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wykaz prac w szczególnych warunkach ma charakter zamknięty i praca musi być w nim wymieniona. Praca kierowcy ciągnika w rolnictwie nie jest jednoznacznie traktowana jako praca w szczególnych warunkach, chyba że dotyczy wyłącznie transportu. Prace polowe i gospodarskie nie są pracami transportowymi. Kluczowe jest, czy praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a także czy jej charakter jest tożsamy z pracą wymienioną w rozporządzeniu.
Czy praca kierowcy ciągnika rolniczego, który wykonuje prace polowe i gospodarskie, może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w dziale VIII (Transport) rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli prace te nie mają charakteru transportowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił pracę kierowcy ciągnika w transporcie od pracy traktorzysty wykonującego prace polowe i gospodarskie. Podkreślił, że ciągnik rolniczy jest przede wszystkim maszyną do prac rolnych, a jego funkcja transportowa jest drugorzędna. Prace polowe i gospodarskie nie są pracami transportowymi w rozumieniu przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek 15 lat pracy w szczególnych warunkach do uzyskania prawa do emerytury.
u.e.r.f.u.s. art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określenie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
r.r.m. art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach.
r.r.m. art. Wykaz A, Dział VIII, poz. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz prac w szczególnych warunkach, w tym praca kierowcy ciągnika.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398³ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy kasacyjne.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398¹⁵ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przypadku uchylenia wyroku.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o kosztach do postępowania kasacyjnego.
p.r.d. art. 4 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Definicja ciągnika rolniczego.
r.r.m.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia
Poprzednie regulacje dotyczące kategorii zatrudnienia.
r.r.m.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r.
Kategorie zatrudnienia w okresie obowiązywania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca traktorzysty w rolnictwie, obejmująca prace polowe i gospodarskie, nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, chyba że dotyczy wyłącznie prac transportowych. • Wykaz prac w szczególnych warunkach ma charakter zamknięty i praca musi być w nim wymieniona. • Prace polowe i gospodarskie nie są pracami transportowymi w rozumieniu przepisów.
Odrzucone argumenty
Praca kierowcy ciągnika rolniczego, wykonywana w rolnictwie, powinna być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach. • Charakter pracy kierowcy ciągnika rolniczego jest tożsamy z pracą kierowcy w transporcie, nawet jeśli wykonywana jest w rolnictwie.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest uprawnione podstawowe złożenie, że skoro ten przepis do zatrudnienia w szczególnych warunkach zalicza pracę kierowcy ciągnika, kombajnu i pojazdu gąsienicowego, to zalicza się do nich również praca traktorzysty przy pracach polowych lub w gospodarstwie rolnym. • Praca, która nie jest w nim wymieniona nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury. • Wyjątek jest możliwy, ale wtedy, gdy traktorzysta wykonywał wyłącznie prace transportowe i dlatego wówczas nie wyklucza się kwalifikacji zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach w transporcie.
Skład orzekający
Krzysztof Staryk
przewodniczący-sprawozdawca
Leszek Bielecki
członek
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca traktorzysty w rolnictwie nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, chyba że dotyczy wyłącznie prac transportowych."
Ograniczenia: Dotyczy interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach w kontekście emerytur, głównie w odniesieniu do pracy traktorzysty w rolnictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do wcześniejszej emerytury dla osób pracujących w rolnictwie, a interpretacja Sądu Najwyższego jest kluczowa dla wielu osób.
“Czy praca traktorzysty w rolnictwie daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.