III UK 229/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 sierpnia 2015 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła odwołania W. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przeniesieniu na niego, jako byłego prezesa zarządu spółki, odpowiedzialności za zaległości składkowe spółki. Sądy niższych instancji uznały decyzję ZUS za prawidłową, opierając się na bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz braku wskazania przez skarżącego majątku pozwalającego na zaspokojenie zaległości. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pozwala na wskazanie mienia spółki przez członka zarządu w postępowaniu sądowym, czyli po wydaniu decyzji administracyjnej. Sąd Najwyższy potwierdził, że taka możliwość istnieje i nie ma prekluzji czasowej na wskazanie mienia. Podkreślono, że ograniczenie tej możliwości do etapu postępowania administracyjnego niedopuszczalnie potęgowałoby ryzyko odpowiedzialności członków zarządu. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na kwestię oceny bezskuteczności egzekucji, wskazując, że zaniechanie dalszej egzekucji przez wierzyciela, zwłaszcza po zajęciu ruchomości, może mieć znaczenie dla oceny realnej bezskuteczności egzekucji. Sądy niższych instancji nie przeprowadziły w sposób dostateczny postępowania dowodowego w zakresie badania wskazanych przez skarżącego ruchomości, wierzytelności i udziałów w spółkach, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości składkowe spółki może być kwestionowana w postępowaniu sądowym poprzez wskazanie majątku spółki, a także ocena wpływu zaniechania egzekucji przez wierzyciela na przesłankę bezskuteczności egzekucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za składki, ale jego interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych może mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwość wskazania przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych w znacznej części, jest ograniczona czasowo do etapu postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość wskazania mienia nie jest ograniczona czasowo do etapu postępowania administracyjnego i może nastąpić również w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do ograniczenia czasowego wskazania mienia do etapu postępowania administracyjnego. Przeciwne stanowisko niedopuszczalnie potęgowałoby ryzyko odpowiedzialności członków zarządu. Funkcja kontrolna sądowego postępowania odwoławczego wymaga możliwości badania tej kwestii również na etapie sądowym.
Czy zaniechanie dalszej egzekucji przez wierzyciela (ZUS) po zajęciu ruchomości spółki może mieć znaczenie dla oceny bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezasadna rezygnacja z egzekucji i utrata zajęcia może mieć znaczenie w ocenie bezskuteczności egzekucji, gdyż egzekucja powinna być realna, a nie tylko formalna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wierzyciel ma wyegzekwować należność od dłużnika głównego, a dopiero jej bezskuteczność pozwala sięgać do odpowiedzialności członka zarządu. Niezasadna rezygnacja z egzekucji, gdy możliwe było zaspokojenie, może oznaczać, że egzekucja była tylko formalnie bezskuteczna. Wymaga to jednak dalszych ustaleń faktycznych przez sąd niższej instancji.
Czy sądy niższych instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie badania wskazanych przez skarżącego ruchomości, wierzytelności i udziałów w spółkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy niższych instancji nie przeprowadziły w sposób dostateczny postępowania dowodowego w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy pominęły mienie wskazane w pismach procesowych, takie jak ruchomości, wierzytelności i udziały w spółkach. Nie sprawdzono i nie oceniono, czy wszczęto egzekucje z tych składników majątku i czy nie było przeszkód do ich prowadzenia. Odmowa przeprowadzenia dowodów była niezasadna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Ż. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | pozwany |
| Fabryka Maszyn w S. sp. z o.o. | spółka | dłużnik główny |
Przepisy (27)
Główne
Op art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Pozwala na wskazanie mienia spółki przez członka zarządu w postępowaniu sądowym, po wydaniu decyzji administracyjnej, w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości składkowe.
Op art. 116 § 2
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Op art. 108 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 107 § 2
Ordynacja podatkowa
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 210 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 848
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 896 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość wskazania majątku spółki przez członka zarządu w postępowaniu sądowym. • Zaniechanie dalszej egzekucji przez ZUS po zajęciu ruchomości może wpływać na ocenę bezskuteczności egzekucji. • Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez sądy niższych instancji.
Godne uwagi sformułowania
Nie ma prekluzji na wskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych spółki w znacznej części. • Niezasadna rezygnacja z egzekucji i utrata zajęcia może mieć znaczenie jako określony fakt w ocenie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członka zarządu. • Egzekucja powinna być konsekwentna choć racjonalna.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości składkowe spółki może być kwestionowana w postępowaniu sądowym poprzez wskazanie majątku spółki, a także ocena wpływu zaniechania egzekucji przez wierzyciela na przesłankę bezskuteczności egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za składki, ale jego interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych może mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki wobec ZUS, z praktycznymi implikacjami dla przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i materialne.
“Czy można uniknąć odpowiedzialności za długi spółki wobec ZUS, wskazując majątek po wydaniu decyzji?”
Dane finansowe
WPS: 1 425 558 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.