III UK 100/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do emerytury wnioskodawcy, który przez okres od 1 października 1979 r. do 25 sierpnia 1997 r. pracował na stanowisku traktorzysty w różnych podmiotach rolnych. Wnioskodawca twierdził, że praca ta była wykonywana w szczególnych warunkach, co uprawniałoby go do wcześniejszej emerytury. Sąd Okręgowy we W. przyznał mu prawo do emerytury, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących prac w szczególnych warunkach, w szczególności wykazu A do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy. Praca kierowcy ciągnika wymieniona jest w dziale VIII (transport i łączność), jednak Sąd Najwyższy uznał, że praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca głównie na pracach polowych, nie jest tożsama z pracą kierowcy w transporcie. Sąd wskazał, że konstrukcja ciągnika rolniczego jest przystosowana do prac rolnych, a nie do transportu na drogach publicznych. Ponieważ wnioskodawca wykonywał głównie prace polowe, okres ten nie spełniał wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja pracy traktorzysty w rolnictwie jako pracy w szczególnych warunkach dla celów emerytalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji wykazu prac w szczególnych warunkach i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących pracowników rolnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca traktorzysty zatrudnionego w rolnictwie, polegająca na wykonywaniu prac polowych przy użyciu ciągnika rolniczego, może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotyczących wcześniejszych emerytur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca głównie na pracach polowych, nie jest tożsama z pracą kierowcy ciągnika w transporcie, która jest wymieniona w wykazie prac w szczególnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy. Praca kierowcy ciągnika jest wymieniona w dziale VIII (transport i łączność) wykazu A do rozporządzenia z 1983 r. Jednakże, praca traktorzysty w rolnictwie, skupiająca się na pracach polowych, nie jest pracą transportową. Konstrukcja ciągnika rolniczego jest przystosowana do prac rolnych, a nie do transportu na drogach publicznych. W związku z tym, okresy wykonywania prac polowych nie mogą być zaliczone do 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.
Czy praca wykonywana przez pracownika w różnych podmiotach gospodarczych, ale o tym samym charakterze (np. traktorzysta), może być sumowana dla celów ustalenia stażu pracy w szczególnych warunkach?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli charakter pracy faktycznie spełnia kryteria pracy w szczególnych warunkach, co w tym przypadku nie zostało wykazane dla prac polowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizował możliwość sumowania okresów zatrudnienia u różnych pracodawców, jednak kluczowe było ustalenie, czy charakter wykonywanej pracy faktycznie kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach. W tej sprawie, mimo sumowania okresów, praca traktorzysty w rolnictwie nie została uznana za pracę w szczególnych warunkach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek 15 lat pracy w szczególnych warunkach dla nabycia prawa do emerytury.
ustawa emerytalna art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.
ustawa emerytalna art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określenie pracodawców, którzy mogą zaliczyć okresy pracy do szczególnych warunków.
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określenie warunków nabycia prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określenie wykazu prac w szczególnych warunkach.
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Załącznik A, dział VIII, poz. 3 - prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada aktualności orzekania po zamknięciu rozprawy.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy kasacyjne.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca na pracach polowych, nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, dział VIII, poz. 3 rozporządzenia z 1983 r., który dotyczy prac kierowców ciągników w transporcie. • Kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy, a praca traktorzysty w rolnictwie nie jest tożsama z pracą kierowcy w transporcie.
Odrzucone argumenty
Praca wnioskodawcy jako traktorzysty w rolnictwie powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach, uprawniającą do wcześniejszej emerytury. • Sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo materialne.
Godne uwagi sformułowania
Praca kierowcy ciągnika w transporcie (wykaz A, dział VIII poz. 3) i praca traktorzysty w rolnictwie, to nie są tożsame zatrudnienia w aspekcie możliwości jednakowej ich kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach. • Konstrukcja ciągnika rolniczego uwzględniała więc prace z maszynami do prac rolnych i to była jego zasadnicza funkcja. Traktorzysta pracował w polu lub w obrębie gospodarstwa rolnego. Ciągnik rolniczy nie był więc przeznaczony do dalszych wyjazdów i do transportu.
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący
Beata Gudowska
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pracy traktorzysty w rolnictwie jako pracy w szczególnych warunkach dla celów emerytalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji wykazu prac w szczególnych warunkach i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących pracowników rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawa do wcześniejszej emerytury i interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu osób i prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca traktorzysty w polu daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.