III U 532/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdził, że pracownica nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2013 r., uznając umowę o pracę za pozorną. Organ rentowy argumentował, że celem umowy nie było faktyczne zatrudnienie, lecz uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, powołując się na art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchaniu świadków i stron, uznał zeznania za spójne i wiarygodne. Ustalono, że A. W. faktycznie świadczyła pracę w ramach stosunku pracy od 1 sierpnia 2013 r. do 8 października 2013 r., wykonując obowiązki księgowe pod kierownictwem głównej księgowej i pod nadzorem pracodawcy. Sąd podkreślił, że cechy stosunku pracy, takie jak podporządkowanie, były spełnione, a umowa była realizowana. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, wskazując, że zawarcie umowy o pracę, nawet z osobą w ciąży i nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń, nie stanowi obejścia prawa, jeśli praca jest faktycznie świadczona. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając podleganie ubezpieczeniom od 1 sierpnia 2013 r., i zasądził zwrot kosztów zastępstwa prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie ważności umów o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w przypadkach zatrudnienia osób w ciąży lub bez doświadczenia, a także interpretacja pozorności czynności prawnej w prawie pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było udowodnienie faktycznego świadczenia pracy. Interpretacja może być odmienna w przypadkach ewidentnego braku realizacji obowiązków pracowniczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta z osobą w ciąży, która nie posiadała doświadczenia zawodowego, może być uznana za ważną i rodzącą skutki prawne w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym, jeśli organ rentowy uznał ją za pozorną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę zawarta z osobą w ciąży, nawet jeśli nie posiadała ona doświadczenia zawodowego i organ rentowy uznał ją za pozorną, może być uznana za ważną i rodzącą skutki prawne w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym, jeśli praca była faktycznie świadczona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawarcie umowy o pracę z kobietą w ciąży, nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nie stanowi obejścia prawa i nie skutkuje nieważnością umowy, o ile praca jest faktycznie świadczona. Kluczowe jest rzeczywiste realizowanie stosunku pracy, a nie tylko formalne zawarcie umowy. Sąd oparł się na zeznaniach świadków i stron, które potwierdziły faktyczne wykonywanie obowiązków pracowniczych.
Czy umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ale faktycznie realizowana, może być uznana za nieważną na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę, która jest faktycznie realizowana, nie może być uznana za nieważną na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, nawet jeśli jej cel był związany z uzyskaniem świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że cel obejścia ustawy polega na ukryciu celu zakazanego przez ustawę, a umowa o pracę nie naruszająca art. 22 k.p. nie może być uznana za zawartą w celu obejścia prawa, nawet jeśli motywacją było uzyskanie świadczeń. Kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Usługi (...) | spółka | płatnik składek (zainteresowany) |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy (pozwany) |
| D. B. | osoba_fizyczna | płatnik składek (zainteresowany) |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, kluczowa dla ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd uznał, że cechy stosunku pracy zostały spełnione.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego.
u.s.u.s. art. 13 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres trwania ubezpieczenia.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Tytułem obowiązkowego ubezpieczenia jest pozostawanie w stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Organ rentowy powołał się na ten przepis, uznając umowę za pozorną. Sąd odrzucił tę argumentację w kontekście umowy o pracę.
k.p. art. 25 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy rodzajów umów o pracę (na czas nieokreślony, określony, wykonania określonej pracy).
k.p. art. 10
Kodeks pracy
Zasada swobody nawiązywania stosunku pracy.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § ust. 2
Podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne świadczenie pracy przez odwołującą w ramach stosunku pracy. • Umowa o pracę zawarta z osobą w ciąży nie jest nieważna, jeśli praca jest faktycznie wykonywana. • Cel uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie czyni umowy o pracę nieważną, jeśli nie jest to obejście prawa. • Zeznania świadków potwierdzające realizację stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była pozorna, zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Odwołująca nie posiadała odpowiednich kwalifikacji do pracy na stanowisku księgowej. • Praca nie była świadczona w siedzibie firmy, lecz w prywatnym mieszkaniu. • Pracodawca nie zlecał bezpośrednio pracy ani jej nie nadzorował.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę miała charakter czynności pozornych • jej celem nie było faktyczne zatrudnienie i świadczenie pracy lecz uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego • praca ta nie była świadczona w siedzibie firmy, lecz w prywatnym mieszkaniu księgowej • zatrudnienie A. W. (1) w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 2500,00 zł bez doświadczenia zawodowego, w sytuacji gdy księgowa jest zatrudniona na 1/4 etatu z niskim wynagrodzeniem budzi podejrzenie • przez te dwa miesiące pani A. nie nabyła umiejętności, żeby pracować jako księgowa • praca odwołującej się polegała na księgowaniu ZUS, podatku, podatku Vat, wprowadzaniu faktur, listy obecności, zakupów i sprzedaży • zawarcie umowy o pracę w celu objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie stanowi obejścia prawa i nie skutkuje nieważnością umowy • fakt zawarcia umowy o pracę w celu objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie stanowi obejścia prawa i nie skutkuje nieważnością umowy • nie budzi wątpliwości uprawnienie organu rentowego, do kontroli zawieranych umów o pracę
Skład orzekający
Teresa Suchcicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie ważności umów o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w przypadkach zatrudnienia osób w ciąży lub bez doświadczenia, a także interpretacja pozorności czynności prawnej w prawie pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było udowodnienie faktycznego świadczenia pracy. Interpretacja może być odmienna w przypadkach ewidentnego braku realizacji obowiązków pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może stanąć w obronie pracownika, nawet gdy ZUS kwestionuje umowę o pracę, podkreślając znaczenie faktycznego wykonywania pracy nad formalnymi aspektami. Jest to ciekawy przykład interpretacji prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“ZUS uznał umowę za fikcję, a sąd przyznał pracownicy rację: praca się liczy, nie tylko papier!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.