Orzeczenie · 2026-06-19

III U 200/26Odsetki ZUS niezdolność do pracy odpowiedzialnosc organu

Sąd
Sąd Okręgowy w Suwałkach
Miejsce
Suwałki
Data
2026-06-19
SAOSUbezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaniezdolność do pracyZUSodsetkiterminowośćbiegli sądowipostępowanie odwoławcze

Sprawa dotyczyła odwołania G. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P., który odmówił wypłaty odsetek ustawowych z tytułu nieterminowej wypłaty renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. G. C. domagał się odsetek, twierdząc, że ZUS działał zawinionym, co pozbawiło go świadczenia. ZUS argumentował, że ostatnią okolicznością niezbędną do wydania decyzji był wpływ prawomocnego wyroku, a termin 30 dni nie został przekroczony, ponadto sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego. Sąd Okręgowy, analizując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie. Kluczowe było skomplikowane postępowanie dowodowe w sprawie rentowej, obejmujące liczne opinie biegłych z różnych dziedzin medycyny, których wnioski były niejednoznaczne co do stopnia niezdolności do pracy G. C. (częściowa vs. całkowita niezdolność). Ostatecznie, Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko biegłych wskazujących na całkowitą niezdolność do pracy, ale Sąd Okręgowy uznał, że nie można przypisać ZUS winy w nieustaleniu tej okoliczności w terminie, stąd oddalono odwołanie o odsetki. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa na podstawie art. 102 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w wypłacie świadczeń i zasad przyznawania odsetek, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych postępowań dowodowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na niejednoznaczności opinii biegłych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienie w wypłacie świadczenia, jeśli ostatnią okolicznością niezbędną do wydania decyzji był wpływ prawomocnego orzeczenia sądu, a sąd ten nie stwierdził odpowiedzialności organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie, jeśli ostatnią okolicznością niezbędną do wydania decyzji był wpływ prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, a organ ten nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności, co powinno być stwierdzone przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku skomplikowanego charakteru sprawy i niejednoznaczności opinii biegłych co do stopnia niezdolności do pracy, trudno przypisać organowi rentowemu winę w nieustaleniu ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji w terminie. Kluczowe jest, czy organ rentowy miał wszystkie niezbędne dane do wydania decyzji w terminie, a nie tylko moment wpływu prawomocnego orzeczenia.

Jak interpretować pojęcie 'wyjaśnienie ostatniej niezbędnej okoliczności' w kontekście odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w wypłacie świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przez 'wyjaśnienie ostatniej niezbędnej okoliczności' należy rozumieć wyjaśnienie ostatniej okoliczności koniecznej do ustalenia samego istnienia prawa wnioskodawcy do świadczenia, a nie tylko moment wpływu prawomocnego orzeczenia sądu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które wskazują, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność, jeśli w chwili wydania decyzji miał wszystkie potrzebne dane, a opóźnienie wynika z jego działania, nawet bez zarzutu niestaranności. Nie jest wystarczające wykazanie braku winy, a jedynie brak odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
G. C.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.s. art. 85 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Jeżeli ZUS nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił go w terminach, jest zobowiązany do wypłaty odsetek ustawowych, chyba że opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które ZUS nie ponosi odpowiedzialności.

u.e.i.r. z FUS art. 118 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Organ rentowy wydaje decyzję w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

u.e.i.r. z FUS art. 118 § 1a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie ustalenia prawa do świadczenia orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się dzień wpływu prawomocnego orzeczenia, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności. Organ odwoławczy stwierdza tę odpowiedzialność.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie, ponieważ ostatnią okolicznością niezbędną do wydania decyzji był wpływ prawomocnego wyroku, a sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu. • Skomplikowany charakter sprawy i niejednoznaczność opinii biegłych co do stopnia niezdolności do pracy uniemożliwiają przypisanie organowi rentowemu winy w nieustaleniu ostatniej okoliczności w terminie.

Odrzucone argumenty

Działania ZUS doprowadziły do nieterminowej wypłaty świadczenia, za co należą się odsetki ustawowe. • Organ rentowy stosuje fortele prawne, aby uniknąć wypłaty odsetek.

Godne uwagi sformułowania

ostatnią okolicznością niezbędną do wydania decyzji był wpływ prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji • Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego • przez pojęcie „wyjaśnienie ostatniej niezbędnej okoliczności” [...] należy rozumieć wyjaśnienie ostatniej okoliczności koniecznej do ustalenia samego istnienia prawa wnioskodawcy do świadczenia • wydanie przez organ rentowy niezgodnej z prawem decyzji odmawiającej wypłaty świadczenia, w sytuacji, gdy było możliwe wydanie decyzji zgodnej z prawem, [...] oznacza, że opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność

Skład orzekający

Piotr Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w wypłacie świadczeń i zasad przyznawania odsetek, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych postępowań dowodowych."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na niejednoznaczności opinii biegłych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnień w wypłacie świadczeń przez ZUS i prawa do odsetek, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych. Analiza orzecznictwa SN i TK dodaje jej wartości merytorycznej.

“Czy ZUS zawsze musi płacić odsetki za opóźnienie? Sąd tłumaczy, kiedy można uniknąć dodatkowych kosztów.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst