Orzeczenie · 2002-05-22

III SW 12/02Odrzucenie sprawozdania wyborczego finansowanie komitetu 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2002-05-22
SNInnefinansowanie kampanii wyborczychWysokanajwyższy
finansowanie wyborówkomitet wyborczyOrdynacja wyborczaSąd NajwyższyPaństwowa Komisja Wyborczaumowa użytkowania pieniędzypożyczka pozabankowafundusz wyborczy

Sprawa dotyczyła skargi Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) z dnia 22 kwietnia 2002 r. odrzucającą sprawozdanie wyborcze tego komitetu. Podstawą odrzucenia było naruszenie art. 111 ust. 2 Ordynacji wyborczej, polegające na przyjęciu przez komitet od partii Ruch Społeczny AWS środków finansowych w kwocie 90.500 zł na podstawie umowy nieodpłatnego użytkowania pieniędzy z dnia 21 września 2000 r. PKW uznała to za niedopuszczalną pożyczkę pozabankową. Komitet wyborczy w skardze podnosił, że środki pochodziły z funduszu wyborczego partii, a umowa miała podstawę w art. 264 Kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że Ordynacja wyborcza ściśle określa źródła finansowania komitetów wyborczych. Wskazał, że środki finansowe koalicyjnego komitetu wyborczego mogą pochodzić jedynie od osób fizycznych (z pewnymi wyłączeniami) lub z funduszy wyborczych partii wchodzących w skład koalicji (art. 111 ust. 5). Sąd uznał, że umowa nieodpłatnego użytkowania pieniędzy, choć różni się od umowy pożyczki, w kontekście przepisów Ordynacji wyborczej stanowi niedopuszczalną formę pozyskiwania środków przez komitet koalicyjny. Dodatkowo, Sąd powołał się na art. 116 Ordynacji, który stanowi, że nadwyżka środków pozyskanych na cele kampanii wyborczej powinna być przekazana na fundusze wyborcze partii lub instytucję charytatywną, co wyklucza zwrot środków w wykonaniu umowy użytkowania. Sąd uznał, że interpretacja dopuszczająca takie transakcje prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowania partii politycznych w stosunku do osób fizycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących finansowania komitetów wyborczych, w szczególności dopuszczalnych źródeł i form pozyskiwania środków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji wyborczej z 2001 roku, które mogły ulec zmianie w późniejszych aktach prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przyjęcie przez koalicyjny komitet wyborczy środków finansowych od partii koalicyjnej na podstawie umowy nieodpłatnego użytkowania pieniędzy, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących finansowania kampanii wyborczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie.

Uzasadnienie

Ordynacja wyborcza ściśle określa dopuszczalne źródła finansowania komitetów wyborczych. Umowa nieodpłatnego użytkowania pieniędzy, nawet jeśli oparta na art. 264 KC, nie jest dopuszczalną formą pozyskiwania środków przez koalicyjny komitet wyborczy, gdyż przepisy Ordynacji nie przewidują takiej możliwości, a nadwyżka środków powinna być przekazana na fundusze wyborcze partii lub instytucję charytatywną, a nie zwracana.

Czy umowa nieodpłatnego użytkowania pieniędzy może być traktowana jako pożyczka pozabankowa w kontekście przepisów Ordynacji wyborczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w kontekście przepisów Ordynacji wyborczej, taka umowa jest traktowana jako niedopuszczalna forma pozyskiwania środków, zbliżona do pożyczki pozabankowej.

Uzasadnienie

Choć umowa użytkowania pieniędzy różni się od umowy pożyczki, przepisy Ordynacji wyborczej, które dopuszczają kredyty bankowe jedynie dla komitetów wyborców, sugerują ścisłą regulację i brak możliwości pozyskiwania środków w formach zbliżonych do pożyczek przez inne typy komitetów, w tym koalicyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Państwowa Komisja Wyborcza

Strony

NazwaTypRola
Koalicyjny Komitet Wyborczy Akcja Wyborcza Solidarność Prawicyinneskarżący
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyorgan
Ruch Społeczny AWSinnepodmiot przekazujący środki

Przepisy (9)

Główne

Ordynacja wyborcza art. 111 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Określa źródła finansowania koalicyjnych komitetów wyborczych, dopuszczając środki od osób fizycznych, z wyłączeniami.

Ordynacja wyborcza art. 111 § ust. 5

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Dopuszcza pochodzenie środków koalicyjnego komitetu wyborczego z funduszy wyborczych partii wchodzących w skład koalicji.

Ordynacja wyborcza art. 116

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje sposób rozdysponowania nadwyżki środków pozyskanych na cele kampanii wyborczej, wykluczając zwrot środków w ramach umów użytkowania.

Pomocnicze

k.c. art. 264

Kodeks cywilny

Podstawa prawna umowy nieodpłatnego użytkowania pieniędzy, jednakże w kontekście Ordynacji wyborczej nie jest wystarczająca do jej dopuszczenia.

Ordynacja wyborcza art. 111 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Dopuszcza zaciąganie kredytów bankowych przez komitet wyborczy wyborców.

Ordynacja wyborcza art. 122 § ust.1 pkt 3 lit. b

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawna odrzucenia sprawozdania wyborczego w przypadku naruszenia przepisów.

Ordynacja wyborcza art. 123 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w sprawach skarg na uchwały PKW.

KPC art. 516

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów KPC do postępowania przed Sądem Najwyższym.

u.p.p.

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych

Ustawa określająca zasady tworzenia funduszy wyborczych partii politycznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyjęcie środków finansowych przez koalicyjny komitet wyborczy od partii koalicyjnej na podstawie umowy nieodpłatnego użytkowania pieniędzy stanowi naruszenie art. 111 ust. 2 i 5 Ordynacji wyborczej. • Przepisy Ordynacji wyborczej ściśle regulują źródła finansowania komitetów wyborczych i nie dopuszczają takich form pozyskiwania środków jak umowa użytkowania pieniędzy. • Nadwyżka środków pozyskanych na cele kampanii wyborczej powinna być przekazana na fundusze wyborcze partii lub instytucję charytatywną, a nie zwracana w wykonaniu umowy użytkowania.

Odrzucone argumenty

Środki finansowe przekazane przez partię Ruch Społeczny AWS pochodziły z funduszu wyborczego tej partii. • Umowa nieodpłatnego użytkowania pieniędzy zawarta między RS AWS a Koalicyjnym Komitetem Wyborczym AWS Prawicy ma podstawę prawną w art. 264 KC. • Nie doszło do naruszenia art. 111 ust. 2 i 5 Ordynacji wyborczej, co stanowiłoby podstawę do obowiązkowego odrzucenia sprawozdania wyborczego.

Godne uwagi sformułowania

Przyjęcie przez koalicyjny komitet wyborczy środków finansowych z funduszu wyborczego partii koalicyjnej na podstawie umowy nieodpłatnego użytkowania pieniędzy (art. 264 KC) uzasadnia odrzucenie sprawozdania wyborczego. • Finansowanie kampanii wyborczej jest przedmiotem regulacji zawartej w rozdziale 13 Ordynacji wyborczej. • Środki finansowe komitetu wyborczego partii politycznej mogą pochodzić jedynie z funduszu wyborczego tej partii. • W stosunku do koalicyjnego komitetu wyborczego (...) art. 111 ust. 2 formułuje zasadę, że tym komitetom środki finansowe mogą być przekazywane jedynie przez osoby fizyczne... • Umowa użytkowania pieniędzy nie jest tożsama z umową pożyczki; ta pierwsza ma charakter czynności prawnej realnej i wymaga wydania rzeczy (pieniędzy) użytkownikowi, druga natomiast jest umową konsensualną. • środki finansowe pozyskane przez komitet wyborczy zgodnie z przepisem art. 111 przypadają komitetowi wyborczemu definitywnie, stają się źródłem własnym komitetu wyborczego...

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Krystyna Bednarczyk

członek

Katarzyna Gonera

członek

Jerzy Kwaśniewski

członek

Herbert Szurgacz

sprawozdawca

Barbara Wagner

członek

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących finansowania komitetów wyborczych, w szczególności dopuszczalnych źródeł i form pozyskiwania środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji wyborczej z 2001 roku, które mogły ulec zmianie w późniejszych aktach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy finansowania kampanii wyborczych i interpretacji przepisów Ordynacji wyborczej, co jest istotne dla zrozumienia zasad transparentności w polityce. Pokazuje, jak formalne naruszenie przepisów może prowadzić do odrzucenia sprawozdania.

“Czy umowa 'nieodpłatnego użytkowania pieniędzy' może zrujnować sprawozdanie wyborcze? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady finansowania kampanii.”

Dane finansowe

WPS: 90 500 PLN

Sektor

polityka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst