III SO/Gl 16/25

III SO/Gl 16/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-03-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 30 marca 2026 r. sprawy z wniosku K. C. o wymierzenie grzywny Kierownikowi C. w B. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Kierownikowi C. w B. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z 20 sierpnia 2025 r. K. C. (dalej: wnioskodawca; Strona) złożył wniosek o wymierzenie grzywny Kierownikowi C. w B. (dalej: organ; Kierownik) za nieprzekazanie w ustawowym terminie 30 dni skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach).
Wnioskodawca argumentował, że organ nie przekazał skargi wraz z odpowiedzią co stanowi rażące naruszenie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 21 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Zdaniem wnioskodawcy organ jest jednostką realizującą zadania publiczne w rozumieniu ustawy o zatrudnianiu socjalnym i ma obowiązek działać w granicach prawa oraz respektować obowiązki wynikające z procedury sądowoadministracyjnej. Tymczasem, jak dalej wskazał wnioskodawca, zignorowanie wezwania Sądu należy ocenić jako przejaw bezczynności.
Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a oraz o zobowiązanie organu do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na skargę.
Zarządzeniem Przewodniczącego III Wydziału z 27 sierpnia 2025 r. nakazano doręczyć odpis wniosku Strony z 20 sierpnia 2025 r. oraz zobowiązano organ do nadesłania odpowiedzi na ten wniosek w terminie 15 dni od dnia otrzymania wezwania. Jak wynika z akt sądowych (karta nr 18) korespondencja nie została odebrana przez organ i ostatecznie została zwrócona do Sądu.
Następnie zarządzeniem Przewodniczącego III Wydziału z 8 października 2025 r. (pomimo skutecznego doręczenia) nakazano ponowne doręczenie wniosku strony z 20 sierpnia 2025 r. z zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi. Organ odebrał ww. pismo wraz z zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi 15 października 2025 r. Z akt sądowych nie wynika, aby organ udzielił odpowiedzi na wniosek Strony.
Pismem z 24 marca 2026 r. Strona wyjaśniła, że przedmiotowe postępowanie ma dla niej charakter kluczowy – gdyż dotyczy bezprawnego pozbawienia jej statusu uczestnika C. oraz należnych świadczeń – co bezpośrednio rzutuje na jej niezwykle trudną sytuację materialną i życiową.
Sąd z urzędu ustalił, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego III Wydziału z 1 kwietnia 2025 r. WSA w Gliwicach przekazał skargę Strony z 28 marca 2025 r. do organu celem nadania jej dalszego biegu – zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. – wraz z pouczeniem. Z akt pomocniczych (III DK 67/25) wynika, że skarga została doręczona organowi 23 czerwca 2025 r.
Natomiast z adnotacji urzędowej (karta nr 36 – akta sądowe) wynika, że skarga wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi dotychczas nie została przekazana przez organ do WSA w Gliwicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie grzywny okazał się zasadny.
W myśl art. 54 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1).
Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a).
Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula (art. 54 § 2).
Następnie stosownie do art. 55 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1).
Natomiast art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca pismem z 28 marca 2025 r. wniósł skargę do WSA w Gliwicach w sprawie dotyczącej zaprzestania realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, a skarga ta wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi dotychczas nie została przekazana przez organ do Sądu administracyjnego. Wynika to z ustaleń dokonanych w oparciu o akta sądowe i akta pomocnicze pod sygn. III DK/Gl 67/25. Po stronie organu powstał zatem wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przesłania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a w razie jego niewykonania w terminie – uprawnienie po stronie wnioskodawcy do skutecznego złożenia wniosku o wymierzenie grzywny. W opisywanej sprawie trzydziestodniowy termin przewidziany na przekazanie skargi upłynął 23 lipca 2025 r. Skarga nie została dotychczas przekazana przez organ do Sądu (adnotacja - karta nr 36 akt sądowych).
Organ 15 października 2025 r. otrzymał odpis wniosku strony z 20 sierpnia 2025 r. o wymierzenie Kierownikowi grzywny w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a., a także wezwanie Sądu do udzielenia odpowiedzi co do twierdzeń wniosku w terminie 15 dni od jego doręczenia. Ww. termin upłynął 30 października 2025 r., lecz organ nie ustosunkował się również do tego wezwania Sądu.
W realiach analizowanej sprawy, biorąc pod uwagę czas przekroczenia ustawowego terminu ustanowionego na obligatoryjne przekazanie skargi Sądowi przez organ oraz okoliczność, że Kierownik również nie udzielił odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie Sądu (doręczone 23 czerwca 2025 r.), należało wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 2000 zł.
Przyjęty wymiar grzywny jest adekwatny do stopnia naruszenia przez organ ustawowego obowiązku terminowego przekazania skargi sądowi. Realizuje funkcje: dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną, jakie ustawodawca przypisał tej instytucji, aby chronić prawo skarżących do sprawnej kontroli legalności działania organów administracji publicznej (por. szerzej uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II GPS 3/09 dostępne w elektronicznym systemie LEX).
Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w przedmiocie zaprzestania realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego. Z oświadczenia z 24 marca 2026 r. natomiast wynika, że dla Strony jest to kwestia kluczowa, gdyż dotyczy pozbawienia go statusu uczestnika oraz należnych mu świadczeń, co bezpośrednio rzutuje na jego sytuację materialną i życiową. Natomiast bez doręczenia akt administracyjnych, skargi oraz odpowiedzi na nią (art. 54 § 2 p.p.s.a.) Sąd administracyjny nie może dokonać oceny skargi i skontrolować prawidłowość postępowania organu.
Przede wszystkim zaś wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ – pomimo wezwań – dotychczas nie przekazał skargi Sądowi pomimo wielomiesięcznego oczekiwania na wykonanie nakazanych mu przez prawo obowiązków. Z akt sądowych i akt pomocniczych wynika wręcz, że organ świadomie ignoruje kierowane do niego wezwania, czym utrudnia sprawne przeprowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.