Orzeczenie · 2026-08-26

III SAB/Wr 266/26Odrzucenie skargi ZUS zwolnienie składki 14

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-08-26
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSskładkizwolnieniebezczynnośćsąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sąduniedopuszczalność skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę L.S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Uzasadnienie opiera się na analizie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, określonej w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), decyzje ZUS w indywidualnych sprawach dotyczących składek co do zasady podlegają zaskarżeniu do właściwego sądu powszechnego. Wyjątki od tej zasady, dotyczące spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, są enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sąd podkreślił, że sprawy dotyczące zwolnienia z obowiązku opłacania własnych składek przez płatnika prowadzącego działalność gospodarczą (tzw. „wakacje od składek ZUS” na podstawie art. 17a u.s.u.s.) nie znajdują się w katalogu spraw podlegających właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga na bezczynność ZUS w tej materii jest niedopuszczalna, ponieważ sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w tego typu sprawach. Sąd powołał się również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza, że sprawy ubezpieczeniowe, nawet jeśli wydawane są w formie decyzji, co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych, chyba że wyraźnie wskazano inaczej w ustawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących składek ZUS i zwolnień z nich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu (art. 17a u.s.u.s.) i braku właściwości sądu administracyjnego w sprawach o bezczynność ZUS w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 17a u.s.u.s. należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sprawy dotyczące zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 17a u.s.u.s. należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sądy administracyjne są właściwe tylko w sprawach enumeratywnie wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., a sprawy te do nich nie należą. Skarga na bezczynność organu przysługuje do sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy organ wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga została odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

u.s.u.s. art. 17a

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy zwolnienia z obowiązku opłacania własnych składek płatnika prowadzącego działalność gospodarczą.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83 § ust. 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Enumeratywnie wymienia decyzje ZUS, od których nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a jedynie wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Te sprawy podlegają kognicji sądów administracyjnych.

k.p.c. art. 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznawania powołane są sądy powszechne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 17a u.s.u.s. nie należą do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlega odrzuceniu ponieważ jej wniesienie jest niedopuszczalne. • Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. • Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). • Zasadą jest, że tryb odwoławczy do sądu powszechnego odnosi się do wszystkich decyzji Zakładu "w zakresie indywidualnych spraw", jedynie przykładowo wymienionych w art. 83 ust. 1 u.s.u.s. • Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie...

Skład orzekający

Kamila Musiał

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących składek ZUS i zwolnień z nich."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu (art. 17a u.s.u.s.) i braku właściwości sądu administracyjnego w sprawach o bezczynność ZUS w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi i postępowaniem administracyjnym, ponieważ precyzuje granice właściwości sądów.

“Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśniamy właściwość sądów w sprawach składek.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst