Pełny tekst orzeczenia III SAB/Po 95/26

III SAB/Po 95/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-04-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Monika Świerczak /przewodniczący/
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 12, art. 35 § 1 i 2, art. 36, art. 37 § 1, 2 i 3, art. 57 § 1 i 3, art. 96a § 1a pkt 5, art. 96b § 5 pkt 2.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 § 2 pkt 8 i 9, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 01 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenia postępowania przez Starostę w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
A. W., pismem z dnia 7 lutego 2026 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Starostę w sprawie ustalenia odszkodowania.
Skarżący zażądał:
- stwierdzenia bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie [...];
- zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku;
- stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- wymierzenie organowi grzywny;
- zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zgłoszonych żądań skarżący wyjaśnił, że postępowanie administracyjne nie zostało zakończone w ustawowych terminach. Organ nie wykonuje obowiązków określonych w art. 12, art. 35 i art. 36 K.p.a.
Zawiadomieniem z dnia 8 stycznia 2026 roku organ oznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 29 maja 2026 roku. Termin ten jest odległy i nie został należycie uzasadniony. Organ nie wskazał jakie czynności zostały lub zostaną podjęte oraz z jakich przyczyn sprawa ma pozostawać niezałatwiona przez kolejne miesiące.
Zdaniem skarżącego bezczynność przejawia się w braku merytorycznego prowadzenia postępowania. Do dnia wniesienia skargi organ nie doprowadził do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie podjął działań adekwatnych do charakteru sprawy oraz nie wydał rozstrzygnięcia.
Sposób prowadzenia postępowania nosi cechy przewlekłości. Organ ogranicza się do czynności formalnych (wyznaczenia dalekiego terminu), zamiast podjąć działania zmierzające do sprawnego załatwienia sprawy.
Bezczynność i przewlekłość mają charakter rażący, bo dotyczą podstawowych obowiązków procesowych organu i skutkują nieuzasadnionym, wielomiesięcznym odsunięciem załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania organ wyjaśnił, że sprawa dotyczy ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie E. Sp. z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie napowietrznej linii średniego napięcia SN-15V relacji [...] na działce o numerze [...] położonej w [...], gmina [...], należącej do skarżącego.
Wniosek w powyższej sprawie wpłynął do organu w dniu 25 listopada 2025 roku. W dniu 8 grudnia 2025 roku wysłano do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które zwierało zawiadomienie o możliwości przeprowadzenia mediacji. Pismo zostało doręczone stronom w dniach 12 grudnia 2025 roku oraz 15 grudnia 2025 roku. Czternastodniowy termin na wyrażenie zgody na mediację upłyną w dniu 29 grudnia 2025 roku.
Starosta wskazał, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca. Jednak do miesięcznego terminu załatwienia kontrolowanej sprawy administracyjnej nie wlicza się 14-dniowego terminu na wyrażenie zgody na przeprowadzenie mediacji.
W dniu 7 stycznia 2026 roku organ wszczął procedurę wyboru rzeczoznawcy majątkowego, która została rozstrzygnięta w dniu 15 stycznia 2026 roku. Umowa z rzeczoznawca majątkowym w sprawie sporządzenia 32 operatów została podpisana elektronicznie w dniu 22 stycznia 2026 roku.
Zawiadomieniem z dnia 8 stycznia 2026 roku skarżący został poinformowany o niemożności zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 K.p.a.
Nowy końcowy termin załatwienia sprawy został oznaczony na dzień 29 maja 2026 roku. Wskazana data jest uzasadniona koniecznością sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości. Termin uwzględnia 45-dniowy czas na sporządzenie opinii przez biegłego (konieczność wykonania łącznie 32 operatów szacunkowych), sprawdzenie operatu przez organ, możliwość zapoznania się z operatem przez strony, ewentualną korespondencję z rzeczoznawcą majątkowym oraz zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. W zawiadomieniu wskazano jednak, że w przypadku wcześniejszego zgromadzenia materiału dowodowego rozstrzygnięcie sprawy nastąpi przed upływem wskazanego terminu.
W piśmie opatrzonym datą 20 lutego 2026 roku zatytułowanym replika na odpowiedź organu na skargę (k. 46-47 akt sądowych) skarżący podtrzymał żądania skargi i podniósł, że organ w istocie przyznaje przewlekłość postępowania.
Mediacja nie zawiesza biegu terminów z art. 35 K.p.a. Samo poinformowanie o możliwość mediacji nie stanowi podstawy do wydłużania terminu załatwienia sprawy. Zawiadomienie o nowym terminie 29 maja 2026 roku jest nieproporcjonalne. Sporządzenie operatu ma trwać 45 dni. Obciążenie organizacyjne organu, w tym liczba prowadzonych spraw, harmonogram pracy wydziału, czy dostępność rzeczoznawców, nie mogą prowadzić do przerzucania negatywnych skutków na stronę postępowania. Argumentacja o 32 operatach jest w zasadzie przyznaniem problemu organizacyjnego po stronie organu.
Postanowienie Wojewody o uznaniu ponaglenia za niezasadne nie wiąże Sądu, który sam dokonuje oceny przewlekłości i bezczynności w oparciu o akta sprawy.
W piśmie opatrzonym datą 28 lutego 2026 roku zatytułowanym replika na odpowiedź organu na skargę (k. 70-74 akt sądowych) skarżący rozszerzył skargę o żądanie "wymierzenia organowi grzywny i/lub przyznanie sumy pieniężnej" oraz wskazał, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż "organ legalizuje zwłokę terminem 29 maja 2026 roku i uzasadnia to wyłącznie przyczynami organizacyjnymi, które nie mogą obciążać strony".
Skarżący wskazał w powyższym piśmie, że przebieg postępowania opisany w odpowiedzi na skargę pokazuje, iż organ przez znaczą część czasu nie podejmował działań merytorycznych zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.
Nawet jeśli przyjąć, że czynność zawiadomienia o możliwości mediacji może wpływać na sposób liczenia terminów, to nie można traktować mediacji jako automatycznego "bufora czasu", gdy z okoliczności wynika, że ma ona charakter czysto formalny.
Umowa z rzeczoznawcą została podpisana 22 stycznia 2026 roku, a czas sporządzenia opinii to 45 dni, czyli początek marca 2026 roku. Tymczasem organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na 29 maja 2026 roku bez przekonującego wyjaśnienia, dlaczego postępowanie ma trwać jeszcze 2,5 miesiąca. W ocenie strony taka decyzja procesowa potwierdza przewlekłość.
Skarżący zażądał, aby Sąd ocenił treść odpowiedzi organu na pisma skarżacego składane w toku postępowania administracyjnego, gdyż w jego ocenie mają one charakter pozorny zamiast merytoryczny. Organ nie odnosi się do wniosków dowodowych, co w praktyce tworzy pozór działania i wydłuża postępowanie.
Skarżący podniósł, że działka nr [...] stanowi część zorganizowanego zakładu przedsiębiorstwa [...], w który prowadzona jest działalność rolnicza i gospodarcza, w szczególności skup ziarna kukurydzy i słonecznika, jego ważenie oraz suszenie w dwóch suszarniach. Zakład pracuje w trybie ciągłym, w tym w godzinach nocnych i w oczywisty sposób jest uzależniony od nieprzerwanego zasilania energią. W dniach 13-15.10.2025 roku doszło do zdarzenia istotnego z punktu widzenia szkód oraz rzetelności postępowania. Wykonawca zapowiedział, że wyłączy zasilanie na jedne dzień (13.10.2025 r. w godzinach od 8.00-22.00), a w rzeczywistości zasilanie nie zostało przywrócone do dnia 15.10.2025 r. do godz. 15.00. Pomimo interwencji skarżącego nie zapewniono zasilania zastępczego, ani agregatu, co spowodowało przestój zakładu i wymierne straty. Dodatkowo w tym samym okresie wykonawca blokował drogę gminną przez trzy dni bez uzyskania wymaganego zezwolenia, w wyniku czego po drodze nie mogły poruszać się maszyny rolnicze. Jest to kolejne zdarzenie, które powinno zostać natychmiast udokumentowane. Przewlekłe prowadzenie postępowania zwiększa ryzyko, że okoliczności te nie znajdą odzwierciedlenia w aktach sprawy i nie zostaną uwzględnione w ramach wyceny.
Skarżący nie wnosi, aby Sąd na tym etapie rozstrzygał o wysokości szkody, ale żąda zobowiązania organu administracji publicznej do wykazania, że materiał dowodowy jest kompletny, poprzez przedłożenie do akt sprawy dokumentacji dotyczącej zdarzeń z 13-15.10.2025 r. oraz do wyjaśnienia, czy i w jakim zakresie zdarzenia te zostały przekazane rzeczoznawcy jako element szkód do oszacowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).
Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.).
W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.).
Ponaglenie z dnia 14 stycznia 2026 roku (dokument elektroniczny) zostało skierowane do właściwego organu (Wojewoda) i wypłynęło do Starosty tego samego dnia o godzinie 20.58 (str. 99-102 akt administracyjnych).
Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 12 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej w skrócie "K.p.a.") organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
W myśl art. 35 § 1 i 2 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy są pomiędzy stronami bezsporne oraz znajdują potwierdzenie w dokumentach włączonych do akt administracyjnych przekazanych Sądowi.
E. Sp. z o.o., pismem opatrzonym datą 18 listopada 2025 roku (wpływ do Starostwa Powiatowgo odnotowano w dniu 25 listopada 2025 roku, przekazanie pisma do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami miało miejsce w dniu 27 listopada 2025 roku), wystąpiła do Starosty z wnioskiem o ustalenie odszkodowania z tytułu wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę [...] położoną w [...], gmina [...].
W adnotacji z dnia 1 grudnia 2025 roku stwierdzono, że charakter sprawy pozwala na przeprowadzenie mediacji oraz nie zachodzą okoliczności odstąpienia od zawiadomienia o możliwości jej przeprowadzenia (str. 23 akt administracyjnych).
Pismem z dnia 8 grudnia 2025 roku Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku E. Sp. z o.o. o ustalenie odszkodowania. Organ poinformował strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. oraz obowiązkach określonych w art. 41 K.p.a. Jednocześnie Starosta wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do doprecyzowania zakresu pełnomocnictwa, zawiadomił strony o możliwości przeprowadzenie mediacji oraz zwrócił się do stron o wyrażenie zgody na mediację i wybranie mediatora w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 grudnia 2025 roku (str. 28 akt administracyjnych).
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, pismem z dnia 22 grudnia 2025 roku, skarżący wezwał Starostę "do rozliczenia naruszeń prawa i stwierdzenia nieważności decyzji" (str. 32-40 akt administracyjnych).
W uzasadnieniu zgłoszonych żądań skarżący podniósł, że wszczęcie postępowania oraz propozycja mediacji ma miejsce w sytuacji ujawnienia nowych istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Dopiero po około 3,5 miesiąca (1,5 miesiąca po oddaniu inwestycji do użytkowania) skarżący dowiedział się z dokumentacji Wydziału Budownictwa, że dokumentacja nie mogła służyć uprzedniej kontroli legalności robót. Zgłoszenie robót było rażąco wadliwe i niekompletne, albowiem nie zawierało numerów działek, kompletnej dokumentacji technicznej, załączników wskazanych w treści zgłoszenia, co nie pozwalało na dokonanie ustalenie rzeczywistego zakresu robót ani ich kwalifikacji prawnej. Przekazanie wadliwego zgłoszenie do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami stanowi obejście prawa. Skarżący zaznaczył, że przed wydaniem decyzji nie przeprowadzono rzeczywistych negocjacji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W decyzji z marca 2025 roku świadomie powołano się na nieobowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wada w postaci nieważności decyzji skutkuje niedopuszczalnością dalszych czynności, w tym mediacji.
Z uwagi na powyższe skarżący podniósł, że "Do czasu pełnego rozliczenia wskazanych naruszeń prawa, przedstawienia żądanych dokumentów oraz zajęcia jednoznacznego stanowiska przez Starostę odmawia udziału w mediacji".
W dniu 7 stycznia 2026 roku Starosta rozpoczął procedurę wyboru rzeczoznawcy majątkowego, który sporządzi operaty szacunkowe dla ustalenia odszkodowań w trybie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do łącznie 32 działek/punktów położonych w [...], [...] oraz [...] (str. 50-89 akt administracyjnych).
W zapytaniach ofertowych wskazano, że operaty szacunkowe winny być wykonane dla każdego z punktów w terminie 45 dni od dnia podpisania umowy, a oferty należy składać w terminie do 12 stycznia 2026 roku.
Pismem z dnia 8 stycznia 2026 roku, na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., Starosta zawiadomił strony, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania zostanie zakończone do dnia 29 maja 2026 roku. Organ zaznaczył, że przypadku wcześniejszego zgromadzenia materiału dowodowego, rozstrzygnięcie nastąpi przed upływem tego terminu (str. 45 akt administracyjnych) .
Jednocześnie pismem z dnia 8 stycznia 2026 roku (str. 41-43 akt administracyjnych) Starosta udzielił odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 22 grudnia 2025 roku, w którym wyjaśnił, że:
- zgłoszenie robót z dnia 26 maja 2025 roku było kompletne i organ nie miał postaw do wniesienia sprzeciwu,
- do powyższego zgłoszenia załączono kartę z wykazem działek objętych zgłoszeniem,
- do przedmiotowego zgłoszenia nie była wymagana dokumentacja techniczna,
- z treści zgłoszenia robót budowlanych oraz opisu stanowiącego załącznik do zgłoszenia jasno wynikało, że inwestycja polega na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej,
- Wydział Gospodarki Nieruchomościami nie realizuje zadań wynikających z Prawa budowlanego, zaświadczenia w tym zakresie wydaje Wydział Budownictwa,
- do wniosków nr [...] oraz nr [...] inwestor załączył dokumenty potwierdzające przeprowadzenie rokowań przed wystąpieniem na drogę administracyjną. Akta przedmiotowy spraw znajdują się aktualnie w Ministerstwie Finansów i Gospodarki, gdzie zostały przekazane z odwołaniem od decyzji Wojewody w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty,
- w ocenie Starosty decyzje nr [...] oraz nr [...] zostały wydane zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym na dzień ich wydania oraz obowiązującym w tej dacie prawem, w tym zapisami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
- w postępowaniach administracyjnych wszczynanych od dnia 13 lipca 2025 roku zawiadomienie o możliwości przeprowadzenie mediacji jest obowiązkiem organu.
W dniu 14 stycznia 2025 roku skarżący złożył ponaglenie na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę, które w dniu 19 stycznia zostało przekazane do Wojewody (str. 101, k. 108 akt administracyjnych).
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2026 roku Starosta powołał biegłego do wykonania operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę o numerze [...] położoną w [...], gmina [...].
Pismem z dnia 19 stycznia 2026 roku Skarżący złożył odpowiedź na pismo Starosty z dnia 8 stycznia 2026 roku (str. 116-119 akt administracyjnych).
Następnie pismem z dnia 21 stycznia 2026 roku Skarżący złożył zastrzeżenia do postanowienia o powołania biegłego i zarzucił, że organ podejmuje czynności zmierzające do ustalenia odszkodowania w oparciu o akty nieostateczne. Wydanie postanowienia w takim stanie sprawy uznał za przedwczesne, pozorne i obarczone istotną wadą prawną (str. 126-127 akt administracyjnych)
Kolejnym pismem z dnia 21 stycznia 2026 roku Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne uchylenie postanowienia o wyznaczeniu biegłego, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto zażądał wstrzymania wszelkich czynności związanych z powołaniem biegłego do czasu zakończenia postępowania dotyczącego decyzji z 6 marca 2025 roku i postanowienia z 8 września 2025 roku.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2026 roku Wojewoda uznał, że ponaglenie na Starostę w sprawie dotyczącej odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest niezasadne (str. 148 akt administracyjnych).
Starosta pismami z dnia 23 stycznia 2026 roku (str. 140-147 akt administracyjnych) udzielił odpowiedzi na zarzuty, pytania i wniosku zawarte w pismach Skarżącego z dnia 19 stycznia 2026 roku oraz 21 stycznia 2026 roku.
W dniu 7 lutego 2026 roku skarżący wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę.
Uwzględniając stan prawny i okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do stwierdzenia opieszałości Starosty w postaci bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać opieszałości organu administracji w załatwieniu sprawy, bez względu na to, jak zostały sformułowane żądania skargi. Przy czym bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (wyrok NSA z 7.09.2022 r., II OSK 871/22, LEX nr 3420881).
Sąd w niniejszym składzie podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym, dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności wskazanych w art. 36 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Pojęcie "bezczynności" sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57).
Wniosek o ustalenie odszkodowania wpłynął do Starostwa Powiatowego w dniu 25 listopada 2025 roku.
Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 K.p.a.).
Początek biegu terminu na załatwienie kontrolowanej sprawy przypadał zatem na dzień 26 listopada 2025 roku.
Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca (art. 57 § 3 K.p.a.).
Zatem termin miesięczny liczony od daty wpływu wniosku upływał z końcem 26 grudnia 2025 roku (dzień ustawowo wolny od pracy).
Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
W konsekwencji maksymalny miesięczny termin załatwienia kontrolowanej sprawy przypadał na dzień 29 grudnia 2025 roku.
Jednak kwestia upływu terminu załatwienia sprawy musi uwzględniać unormowanie zawarte w art. 35 § 5 K.p.a.
Zgodnie z powołanym przepisem do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 8 grudnia 2025 roku skarżący został zobowiązany do przedstawienie stanowiska w kwestii przeprowadzenia mediacji w kontrolowanej sprawie. Odpowiedzi w tej kwestii skarżący udzielił pismem z dnia 22 grudnia 2025 roku, które wpłynęło do organu w tym samym dniu.
Zatem miesięczny termin załatwienia sprawy uległ przedłużeniu o okres 14 dni (od 8 do 22 grudnia 2025 roku), tj. okres obejmujący wymianę korespondencji oraz oczekiwanie na zajęcie stanowiska w kwestii mediacji.
W tym stanie rzeczy przyjmować za organem należy, że miesięczny termin załatwienia kontrolowanej sprawy wydłużył się o powyższy okres, a wiec upływał z końcem dnia 12 stycznia 2026 roku.
Zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy zostało sporządzone i wysłane do Skarżącego w dniu 8 stycznia 2026 roku (str. 45 i str.48 akt administracyjnych).
Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że terminy załatwienia spraw administracyjnych ustanowione w art. 35 § 3 K.p.a. mają charakter terminów maksymalnych. Nie później niż w terminie miesiąca organ administracji publicznej jest obowiązany załatwić sprawę wymagającą postępowania wyjaśniającego, która nie jest jednocześnie sprawą szczególnie skomplikowaną.
Zakwalifikowanie danej sprawy jako "sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego", względnie jako "sprawy szczególnie skomplikowanej" należy do organu prowadzącego postępowanie (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 35).
Bark jest podstaw do formułowania oceny, że kontrolowana sprawa nie może być kwalifikowana jako sprawa szczególnie skomplikowana, którą należy załatwić w maksymalnym terminie dwóch miesięcy od daty wpływu wniosku.
Cecha "szczególnego skomplikowania sprawy" może wynikać z zawiłości w ustaleniu stanu faktycznego lub stanu prawnego, konieczności dokonywania licznych czynności postępowania dowodowego, gromadzenia rozproszonych danych będących w posiadaniu różnych organów administracji publicznej lub sądów (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024).
Przypomnieć zatem należy, że przedmiotem kontrolowanej sprawy jest ustalenie odszkodowania za szkody wynikłe z zajęcia nieruchomości na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a także kwestia dotycząca powiększenia odszkodowania o kwotę odpowiadającą zmniejszeniu wartość nieruchomości.
Sprawy tego rodzaju należą do kategorii spraw administracyjnych o złożonym stanie faktycznym. Ustalenie odszkodowania za wartości poniesionych szkód na skutek czasowego zajęcia nieruchomości oraz zmniejszenia wartość nieruchomości następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego (art. 130 ust. 2 u.g.n.).
Sąd nie ujawnił podstaw do zarzucenia organowi bezprawności w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania.
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów (postanowienie NSA z 4.12.2019 r., II OSK 2317/19, LEX nr 2785840).
Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (wyrok NSA z 26.10.2012 r., II OSK 1956/12, LEX nr 1233717).
Dowodu na przewlekłe prowadzenie postępowania nie stanowi zawarta w pismach skarżącego krytyka decyzji procesowej organu o potrzebie przeprowadzenia mediacji w kontrolowanej sprawie.
Sprawą, której charakter pozwala na przeprowadzenie mediacji, jest w szczególności sprawa dotycząca nieruchomości (art. 96a § 1a pkt 5 K.p.a.).
Analiza treści pism skarżącego składanych w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego dowodzi ponad wszelką wątpliwość, że zawiadomienie o możności przeprowadzenia mediacji było działaniem racjonalnym z punktu widzenia dążenia do wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz dokonania ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa w rozumieniu art. 96a § 3 K.p.a.
Całkowicie błędna jest argumentacja, że oznaczenie końcowego terminu załatwienia kontrolowanej sprawy na dzień 29 maja 2026 roku może stanowić dowód przewlekłości w prowadzeniu kontrolowanego postępowania administracyjnego.
W treści tego zawiadomienia jednoznacznie wskazano, że termin oznaczony na dzień 29 maja 2026 roku ma charakter maksymalny, a załatwienie sprawy nastąpi przed jego upływem pod warunkiem wcześniejszego zgromadzenia materiału dowodowego.
Nieprawdziwe są twierdzenia skargi o braku powiązania nowego terminu załatwienia sprawy z konkretnymi czynnościami procesowymi. Organ wskazał, że odroczenie terminu załatwienia sprawy uzasadnia konieczność pozyskania opinii biegłego.
Argumentacja skargi o braku powiązania nowego terminu załatwienia sprawy z konkretnymi czynnościami procesowymi, które mają być wykonane w toku postępowania administracyjnego, nie dowodzi pozorności czynności procesowej.
Sąd w całości podziela stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że po przedłożeniu opinii przez biegłego (łącznie 32 operaty szacunkowe) organ ma obowiązek sprawdzenia operatu szacunkowego, zapewnienia stronom możliwość zapoznania się z tym operatem, pozyskania ewentualnych dodatkowych wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego, a także zawiadomienia stron o możności zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji.
Poza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej wykracza oczekiwanie skarżącego, że Sąd dokona oceny treści/prawidłowości czynności postępowania dowodowego podejmowanych przez Starostę w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego.
Kwestie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego kontrolowanej sprawy powinny być roztrząsane w postępowaniu odwoławczym od decyzji organu pierwszej instancji na gruncie kompetencji opisanych w art. 136-138 K.p.a., a następnie na skutek skargi do sądu administracyjnego te kwestie mogą być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej realizowanej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) P.p.s.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.