Pełny tekst orzeczenia III SAB/Po 27/26

III SAB/Po 27/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-01-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /sprawozdawca/
Maciej Busz /przewodniczący/
Sebastian Michalski
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Ł. P. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Kultury w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora Ośrodka Kultury do załatwienia sprawy z wniosku Ł. P. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 sierpnia 2025 r.; 2. stwierdza, że Dyrektor Ośrodka Kultury dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy, o której mowa w punkcie 1, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Ośrodka Kultury na rzecz skarżącego Ł. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 października 2025 r. Ł. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Gminnego Ośrodka Kultury w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej także: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji,
4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,
3) zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 22.08.2025 r. złożył poprzez platformę ePUAP wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści:
"W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwracam się z wnioskiem o udostępnienie informacji o wszystkich kosztach (włączając w to koszty przygotowania, koszty promocji, koszty wykonania, koszty zawartych umów cywilnoprawnych) związanych z realizacją wydarzenia Dni Gminy [...], które odbyto się 27-29.06.2025 r., w szczególności:
1) łącznej kwoty poniesionych kosztów,
2) źródeł finansowania kosztów,
3) kwoty poniesionych kosztów z podziałem na opłacone podmioty".
W dniu 9.09.2025 r. poprzez platformę ePUAP wysłał przypomnienie o potrzebie realizacji mojego wniosku.
W dniu 17.09.2025 r. poprzez platformę ePUAP doręczono mu odpowiedź datowaną na dzień 16.09.2025 r., w której poinformowano, że informacja wnioskowana w trzecim punkcie, o udostępnienie której się zwrócił, nie może być udostępniona, gdyż jej udostępnienie prowadziłoby do naruszenia art. 29a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W tym zakresie nie została wydana decyzja administracyjna.
Wobec powyższych w dniu 30.09.2025 r. poprzez platformę ePUAP wysłał prośbę o przesłanie stosownej decyzji administracyjnej.
W dniu 17.10.2025 r. poprzez e-Doręczenia wysłał przypomnienie o potrzebie realizacji mojego wniosku.
W dniu 28.10.2025 r. poprzez e-Doręczenia doręczono mu odpowiedź, w której poinformowano, że Gminny Ośrodek Kultury w [...] nie ma uprawnień do wydania decyzji administracyjnej oraz podtrzymano stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 16.09.2025 r..
Organ nie udostępnił informacji z powodu uznania, że jej udostępnienie naruszyłoby art. 29a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Jednakże pomimo faktycznej odmowy udostępnienia nie została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie (zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Skarżący wskazał, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji w dwojaki sposób. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie zaś poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji. Niepodjęcie ani jednego, ani drugiego działania świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności. Nie mają przy tym znaczenia pismo z dnia 16.09.2025 r. oraz pismo z dnia 28.10.2025 r., które do skarżącego skierowano, skoro to działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo (tj. formy decyzji administracyjnej). Wydanie przez organ decyzji administracyjnej jest niezbędne do umożliwienia mi zakwestionowania prawidłowości ograniczenia prawa do informacji. Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być wymijająca lub w części niepełna - musi stanowić ona wyczerpującą reakcję na wniosek, której brak może skutkować stwierdzeniem bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Kultury wniósł o:
1) oddalenie skargi;
ewentualnie - w razie uznania przez Sąd, że uprzednio doszło do bezczynności:
2) stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,
3) odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22.08.2025 r. do Gminnego Ośrodka Kultury w [...] wpłynął wniosek Ł. P. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów organizacji wydarzenia kulturalnego z udziałem artysty (Zespołu [...]), obejmujący w szczególności żądanie:
1] podania łącznej kwoty poniesionych kosztów,
2] wskazania źródeł finansowania,
3] podania kwoty poniesionych kosztów z podziałem na poszczególne opłacone podmioty.
Po złożeniu przez skarżącego wniosku, przekazanego do Gminnego Ośrodka Kultury w [...] za pośrednictwem platformy ePUAP, po raz pierwszy skontaktował się on telefonicznie z Gminnym Ośrodkiem Kultury w [...], informując, że w dniu 22.08.2025 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej i nie otrzymał dotychczas odpowiedzi. W związku z tą informacją pracownik Gminnego Ośrodka Kultury w [...] zweryfikował skrzynkę odbiorczą ePUAP, odnalazł wniosek i niezwłocznie go odczytał. Wnioskodawca został poinformowany, że organ przystąpi do rozpatrzenia wniosku oraz udzielenia odpowiedzi. Jednocześnie poinformowano go, że głównym kanałem komunikacji z Gminnym Ośrodkiem Kultury w [...] w sprawach urzędowych są publiczne usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (tzw. e-Doręczenia), przy czym skorzystanie z platformy ePUAP pozostaje skutecznym sposobem wniesienia wniosku do organu.
Pismem z dnia 16.09.2025 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 17.09.2025 r.) GOK przekazał informacje dotyczące łącznej kwoty poniesionych kosztów oraz źródeł ich finansowania. Jednocześnie w zakresie żądania wskazanego w pkt 3 wniosku poinformowano, że szczegółowy podział kosztów na poszczególne podmioty nie zostanie udostępniony.
Następnie skarżący kierował do GOK kolejne pisma. W szczególności pismem z dnia 30.09.2025 r. domagał się wydania decyzji administracyjnej w zakresie odmowy udostępnienia informacji objętych pkt 3 wniosku, a ponadto wnosił ponaglenia dotyczące rozpatrzenia sprawy.
W dniu 17.10.2025 r. skarżący po raz drugi skontaktował się telefonicznie z Gminnym Ośrodkiem Kultury w [...], wskazując wprost, że oczekuje wydania decyzji administracyjnej w związku z odmową udostępnienia informacji objętych pkt 3 wniosku z dnia 22.08.2025 r. Podkreślił, że w jego ocenie odmowa udostępnienia żądanych informacji powinna zostać utrwalona w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi przekazano skarżącemu informację, że jego żądanie zostanie przekazane Dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury w [...] celem ponownej analizy sprawy oraz rozważenia wydania decyzji administracyjnej w zakresie odmowy udostępnienia informacji.
Pismem z dnia 28.10.2025 r. GOK podtrzymał dotychczasowe stanowisko co do odmowy udostępnienia informacji w żądanym zakresie, wskazując przy tym - błędnie, co organ w odpowiedzi na skargę przyznał - że nie jest organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 31.10.2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora GOK w [...] w zakresie niewydania decyzji administracyjnej odnoszącej się do pkt 3 wniosku.
Po otrzymaniu skargi organ dokonał ponownej analizy przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W wyniku tej analizy uznano, że Gminny Ośrodek Kultury w [...] jest podmiotem zobowiązanym do załatwienia wniosku w formie decyzji administracyjnej w zakresie odmowy udostępnienia żądanych informacji. W konsekwencji, w dniu 19.11.2025 r. została wydana decyzja nr [...] Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, w której:
- odmówiono udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej podania kwoty poniesionych kosztów z podziałem na poszczególne opłacone podmioty (pkt 3 wniosku),
- wskazano, że w pozostałym zakresie wniosek został zrealizowany poprzez udzielenie informacji w piśmie z dnia 16.09.2025 r.
Decyzja ta została doręczona skarżącemu wraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Tym samym na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę wniosek z dnia 22.08.2025 r. został w całości załatwiony - w części przez udostępnienie żądanych informacji, a w części poprzez wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W ocenie organu nie istnieje już stan bezczynności będący przedmiotem skargi. Jeżeli Sąd uzna, że w okresie poprzedzającym wydanie decyzji nr [...] występował stan bezczynności, to mając na uwadze zawiłość regulacji dotyczących statusu instytucji kultury jako podmiotu zobowiązanego oraz konieczność uwzględnienia ograniczeń z art. 29a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także fakt, iż po wniesieniu skargi organ niezwłocznie podjął czynności zmierzające do usunięcia stanu bezczynności poprzez wydanie decyzji, a opóźnienie w odczytaniu wniosku z dnia 22.08.2025 r. wynikało z uchybień techniczno-organizacyjnych i zostało usunięte po pierwszym kontakcie telefonicznym skarżącego, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że skarżący dwukrotnie kontaktował się telefonicznie z organem (w tym w dniu 17.10.2025 r. w celu zaakcentowania oczekiwania wydania decyzji administracyjnej), należałoby przyjąć, że ewentualna bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a tym samym brak jest podstaw do wymierzania organowi grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: P.p.s.a.). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12, dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury, który na mocy art. 17 z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 87; dalej: "u.d.k.") zarządza instytucją kultury i reprezentuje ją na zewnątrz, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Poza sporem pozostaje również, że informacje, o których udzielenie zwrócił się skarżący, stanowią informację publiczną. Wniosek skarżącego dotyczy bowiem dysponowania środkami publicznymi. Środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania Gminnego Ośrodka Kultury pochodzą bowiem od jednostki samorządu terytorialnego. Środki te mogą także pochodzić z dotacji celowych na zadania objęte mecenatem państwa, w tym dotacji celowych na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji, z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (zob. art. 9 ust. 2 i 3, art. 10 i art. 12 u.d.k.).
Dalej, stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (które nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie). Przepisy ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa przewiduje też załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1).
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego został złożony za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 22 sierpnia 2025 r. i został ostatecznie załatwiony w dniu 19 listopada 2025 r. decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Niesporne jest że organ wcześniej udostępnił skarżącemu informację publiczną w częściowym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa, wynikała ona z wadliwej jego wykładni, która, po wniesieniu skargi, została skorygowana.
Z uwagi na ostateczne załatwienie przez organ wniosku skarżącego już po wniesieniu skargi, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 22 sierpnia 2024 r., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.