Pełny tekst orzeczenia III SAB/Po 115/26

III SAB/Po 115/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 § 2 pkt 8 i 9, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 58 § 1 pkt 1 i 6, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie korekty danych w systemach informacji przestrzennej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Uzasadnienie
R. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w związku z brakiem naniesienia prawnie wymaganych poprawek w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych w celu uzyskania spójności z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 67a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej: u.p.z.p.);
- art. 140 k.c., poprzez próbę ingerencji w sposób niedopuszczalny i nieuzasadniony w prawo własności do nieruchomości;
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez próbę pogwałcenia fundamentalnej zasady ustrojowej, oznaczającej, że władza musi działać na podstawie i w granicach prawa (legalizm);
- art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez próbę ograniczenia własności, które może być ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności;
- art. 7a, 8, 11, 12 i art. 35 k.p.a.
Skarżący wskazał w szczególności, że pismem z 17 października 2025 r. wezwał Gminę do naniesienia korekty w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych (https://www.geoportal.gov.pl/), która dotyczy błędnie naniesionej nieprzekraczalnej linii zabudowy w przedmiotowym portalu w odniesieniu do uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej Gminy [...] Nr [...], Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...] z dnia 19 sierpnia 2004 r.) w odniesieniu do działki nr ewid. [...], obręb J., przy ul. [...], gm. [...]. Pomimo upływu terminu załatwienia sprawy organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Wnioskodawca bezskutecznie kontaktował się z organem telefonicznie oraz osobiście w celu ponaglenia załatwienia sprawy oraz próby wyjaśnienia istniejącej sytuacji.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do niezwłocznego naniesienia wnioskowanej korekty w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wskazał, że Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa jednorodzinnego w J. został uchwalony uchwałą Rady Miejskiej Gminy [...] w 2004 r. i opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia 19 sierpnia 2004 r. Plan wszedł w życie w dniu 3 września 2004 r. i od tego czasu obowiązuje w niezmienionej treści. W ocenie organu, skarżący w istocie kwestionuje interpretację obowiązującego planu miejscowego oraz sposób jego odwzorowania w systemach o charakterze poglądowym, przez co wniesiona skarga nie dotyczy bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W reakcji na wniosek strony organ podjął czynności wyjaśniające i techniczne zmierzające do zapewnienia spójności danych prezentowanych w systemie informacji przestrzennej z treścią aktu prawa miejscowego. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu.
Organ wskazał również, że system informacji przestrzennej nie jest źródłem prawa ani formą publikacji aktu prawa miejscowego. Wiążące ustalenia wynikają wyłącznie z treści uchwały oraz jej załączników ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym. Nadto Gmina [...] nie posiada kompetencji ani technicznych możliwości ingerowania w treść danych prezentowanych w serwisie geoportal.gov.pl, który funkcjonuje niezależnie od jednostek samorządu terytorialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
We wskazanym przepisie ustawodawca ustanowił obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia, które przysługują w toku postępowania administracyjnego. Tylko wyczerpanie tych środków zaskarżenia może otworzyć stronie drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Innymi słowy, niedopuszczalne jest wniesienie skargi, jeżeli strona nie skorzystała ze wszystkich przysługujących jej możliwości.
W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, o czym stanowi art. 53 § 2b P.p.s.a.
Analiza akt administracyjnych wykazała, że w toku postępowania skarżący nie złożył ponaglenia.
W kontrolowanym postępowaniu nie wyczerpano tym samym środków zaskarżenia, a więc nie spełniono obowiązku z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Jeżeli skargi na bezczynność nie poprzedziło ponaglenie, skargę należy uznać za niedopuszczalną. Stosownie do art. 58 § 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1), a także, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
Niezależnie od powyższego braku Sąd dostrzega, że przedmiotem wniesionej skargi skarżący uczynił bezczynność organu, polegającą na braku naniesienia korekty danych w systemach ewidencji przestrzennej poprzez ujawnienie rzeczywistego przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy na działce wskazanej przez skarżącego. Należy zatem ponownie wskazać, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej wynikają z przywołanego na wstępie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. W rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. przedmiotem kontroli sądowoadministarcyjnej są zaś:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego.
Z powyższych przepisów wynika, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu administracji publicznej prowadzącą do wydania aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego akt) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W ocenie skarżącego brak formalnej reakcji organu na jego wniosek z 17 października 2025 r. narusza art. 67a u.p.z.p. Wskazany przepis w ustępie 1 stanowi, że organy właściwe do sporządzania projektów aktów planowania przestrzennego tworzą oraz prowadzą, w tym aktualizują i udostępniają, zbiory danych przestrzennych w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej, zwane dalej "zbiorami". Zbiory obejmują dane przestrzenne tworzone dla aktów planowania przestrzennego (ust. 2). Dane przestrzenne tworzone dla aktów, o których mowa w ust. 2, obejmują co najmniej:
1) lokalizację przestrzenną obszaru objętego aktem w postaci wektorowej w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych;
2) atrybuty zawierające informacje o akcie;
3) część graficzną aktu w postaci cyfrowej reprezentacji z nadaną georeferencją w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych, jeżeli akt, o którym mowa w ust. 2, posiada część graficzną (ust. 3). Dane przestrzenne tworzone dla planu ogólnego obejmują dane, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2, oraz:
1) lokalizację przestrzenną stref planistycznych, obszaru uzupełnienia zabudowy, obszaru zabudowy śródmiejskiej oraz obszarów, o których mowa w art. 13f ust. 7 pkt 4, w postaci wektorowej w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych;
2) atrybuty zawierające informacje o obiektach przestrzennych określonych w pkt 1 (ust. 3a).
Zbiór opisuje się metadanymi infrastruktury informacji przestrzennej w zakresie zagospodarowania przestrzennego (ust. 4). Dane przestrzenne tworzone dla aktów planowania przestrzennego stanowią załącznik do uchwały przyjmującej akt planowania przestrzennego lub wydanego zarządzenia zastępczego wojewody w sprawie uchwalenia aktu planowania przestrzennego (ust. 5).
Obowiązek organu, polegający na utworzeniu, prowadzeniu i udostępnianiu zbiorów danych przestrzennych, nie stanowi żadnej z władczych form działania administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 P.p.s.a. W szczególności nie jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określona w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przywołany przepis obejmuje bowiem czynności lub akty, które dokonywane są w sprawach indywidualnych, w których nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Podobnie jak decyzja czy postanowienie, akty lub czynności te są kierowane przez organ administracji publicznej do konkretnych, zindywidualizowanych podmiotów, niepodporządkowanych organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Akty te podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego.
W orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek organu, wynikający z przepisów ustawy, dotyczący utworzenia zbiorów danych przestrzennych nie rodzi po stronie skarżącego uprawnień. Nie istnieje też przepis prawa, który uprawniałby skarżącego do żądania aktualizacji tychże danych w systemach informacji przestrzennych (por. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z 14 lutego 2023 r. IV SAB/Po 20/23, w Gorzowie Wielkopolskim z 10 listopada 2022 r. II SAB/Go 84/22, w Gdańsku z 30 września 2022 r. II SAB/Gd 96/22 oraz wskazane w nich orzecznictwo, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze, iż prawidłowość prowadzenia rejestrów publicznych w postaci zbiorów usług i danych przestrzennych nie podlega kontroli sądów administracyjnych, Sąd przyjął, że wykluczone jest również rozpoznawanie skargi na bezczynności organu w tym zakresie.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. W myśl art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis wobec odrzucenia skargi.