III SAB/Gl 512/24

III SAB/Gl 512/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 12 par. 1 k.p.a.; art. 35 par. 1 i 3 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w P. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę dla cudzoziemca 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w zakresie objętym wnioskiem.
Uzasadnienie
Pismem z 22 maja 2024 r. skarżąca L. Sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w rozpoznaniu jej wniosku o udzielenie cudzoziemcowi C. U. (dalej: cudzoziemiec; strona), obywatelowi Filipin, zezwolenia na pracę zarzucając organowi naruszenie art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., a także art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy.
W skardze wniosła o:
1. stwierdzenie bezczynności "Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego";
2. zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 7 dni
od otrzymania akt sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że 10 kwietnia 2024 r. złożyła za pośrednictwem portalu praca.gov.pl wniosek o udzielenie wskazanemu cudzoziemcowi zezwolenia na pracę. W dniach 7 maja 2024 r. oraz 9 maja 2024 r. zostały wysłane prośby o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. Następnie w dniu 13 maja 2024 r. pełnomocnik strony złożył wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa. Jednak organ nie podjął żadnych czynności w celu załatwienia sprawy, nie poinformował także o przyczynach zwłoki, co uzasadnia stwierdzenie jego bezczynności. Następnie wskazano, że sprawa nie kwalifikuje się do kategorii spraw szczególnie skomplikowanych, a wszelkie niezbędne dokumenty zostały dołączone do akt postępowania.
Organ administracji odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie.
Podniósł ogromną i stale rosnącą liczbę wniosków o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemców, jakie napływają do Wojewody, co powoduje zwiększone obciążenie pracą zajmujących się tym pracowników, którzy nie są w stanie terminowo podjąć wszystkich czynności koniecznych do załatwienia sprawy. Wnioski rozpoznawane są w kolejności wpływu.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego (pismo z 8 lipca 2024 r. karta nr 42 akt sądowych) organ poinformował, że wydał w dniu 5 lipca 2024 r. zezwolenie na pracę dla strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na wstępie stwierdzić należy, że skarga w tej sprawie nie wymagała uprzedniego wniesienia ponaglenia, co wynika z art. 10a pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. w brzmieniu z dnia wniesienia skargi: Dz. U. 2023r., poz. 735). Z godnie z jego treścią, przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m, tj. zezwolenia na pracę cudzoziemca.
Podstawę procesową działania organu administracji w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przy czym, stosownie do § 2 ww. przepisu obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Zatem z powołanych zapisów jednoznacznie wynika, że sprawa winna być rozpoznana w terminie miesiąca, zaś skomplikowana - do dwóch miesięcy.
Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność ma miejsce w sytuacji, kiedy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność)". Bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy na wstępie wskazać należy, że organ nie podnosił ani nie wykazał, że sprawa strony należy do skomplikowanych, zatem znajduje tu zastosowanie termin podstawowy na jej rozpoznanie, określony w K.p.a. na czas nie dłuższy niż miesiąc. W niniejszej sprawie czas ten został przekroczony, gdyż jak wynika z opisu stanu faktycznego wniosek został złożony 10 kwietnia 2024 r., a skarga wpłynęła 22 maja 2024 r. Nadto po wpływie wniosku organ nie podjął żadnych czynności procesowych, dokonał tego dopiero po wniesieniu skargi. Tym samym organ naruszył termin wyznaczony na rozpoznanie sprawy, przez co doszło do bezczynności.
Ową bezczynność mogłyby wykluczać jedynie okoliczności niezależne od organu administracji, powołane w art. 35 § 5 k.p.a.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę, organ administracji powołuje się w tej mierze na ogromny wpływ wniosków i ich dalszy wzrost w 2024 r. Wskazuje także na problemy kadrowe.
Odnosząc te przyczyny do treści art. 35 § 5 k.p.a. - zdaniem Sądu - nie sposób uznać, aby mieściły się one w zakresie okoliczności niezależnych od organu. Problemy kadrowe zależne są wyłącznie od sposobu działania instytucji publicznej, jej organizacji i obsady kadrowej adekwatnej do zakresu obowiązków, co nie odnosi się absolutnie do jej pracowników wykonujących powierzone im obowiązki w miarę sił i środków. To instytucja publiczna winna podejmować kroki zmierzające do usunięcia zatorów i zwiększenia obsady stanowisk urzędniczych, jak i podjęcia środków zaradczych wobec wzrastającego wpływu spraw. Zwłaszcza, że fakty te są niezmienne od kilku lat. Niewątpliwie konsekwencje tych okoliczności (zaniechań organu administracji) nie mogą obarczać wnioskodawców. Z tych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku strony i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o tym w pkt. 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie mając na uwadze zapisy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jest obowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
W opinii Sądu działanie organu administracji co prawda naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, jednak nie miało charakteru rażącego, jeśli zważyć, że na dzień wniesienia skargi opóźnienie w załatwieniu sprawy było stosunkowo niewielkie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd ocenił, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego, o czym orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku.
Ponieważ w toku postępowania organ poinformował o wydaniu decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pracę, zbędne stało się orzekanie w przedmiocie zobowiązania go do załatwienia sprawy skoro została ona już załatwiona, zatem w pkt. 2 wyroku umorzył postępowanie w tej części.