III SAB/GL 453/24

III SAB/Gl 453/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Machcińska
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Zatrudnienie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35 §  1 i §  3, art. 37 §  1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi G. sp. z o. o. w K. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Wojewodę Śląskiego do załatwienia wniosku strony skarżącej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 22 kwietnia 2024 r. skarżąca G sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w rozpoznaniu jej wniosku o udzielenie cudzoziemcowi H. S. zezwolenia na pracę.
Zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 6 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.) w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 35 oraz art. 36 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z prawem i w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej poprzez brak uwzględnienia, iż postępowanie administracyjne odwoławcze powinno zostać zakończone w określonym ustawowo terminie, a w przypadku niedochowania tego terminu organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia;
- art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania;
- art. 35 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów na załatwienie sprawy przez organ i brak podjęcia działań w zakresie złożonego wniosku w terminach go obowiązujących;
- art. 36 k.p.a. przez brak poinformowania strony skarżącej o niedochowaniu ustawowego terminu na rozpoznanie sprawy i brak zawiadomienia o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
W konsekwencji zawnioskowała o:
1. stwierdzenie bezczynności organu z naruszeniem prawa;
2. zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od doręczenia wyroku;
3. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej tytułem rekompensaty za szkodę wynikającą z bezczynności organu,
4. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że 6 marca 2024 r. złożyła wniosek o udzielenie wskazanemu cudzoziemcowi zezwolenia na pracę. Od tego dnia organ nie podjął żadnych czynności w celu załatwienia sprawy, a na dzień złożenia skargi nie podejmował żadnych czynności związanych ze sprawą, pomimo że upłynął ponad miesiąc. Uzasadniając zaś wniosek o przyznanie, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. podniosła, że w wyniku braku wydanego zezwolenia Spółka ma problemy z wykonywaniem działalności, mając na uwadze braki na lokalnym rynku pracy i brak możliwości zatrudnienia osób, które zezwolenia na pracę by nie wymagały.
Organ administracji odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie. Podniósł ogromną i stale rosnącą liczbę wniosków o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemców, jakie napływają do Wojewody, co powoduje zwiększone obciążenie pracą zajmujących się tym pracowników, którzy nie są w stanie terminowo podjąć wszystkich czynności koniecznych do załatwienia sprawy. Wnioski rozpoznawane są w kolejności wpływu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na wstępie stwierdzić należy, że skarga w tej sprawie nie wymagała uprzedniego wniesienia ponaglenia, co wynika z art. 10a pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. 2023 r., poz. 735). Z godnie z jego treścią, przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m, tj. zezwolenia na pracę cudzoziemca. Podstawę procesową działania organu administracji w tej sprawie stanowią przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przy czym, stosownie do § 2 ww. przepisu obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zatem z powołanych zapisów jednoznacznie wynika, że sprawa winna być rozpoznana w terminie miesiąca, zaś skomplikowana - do dwóch miesięcy.
Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność ma miejsce w sytuacji, kiedy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność)". Bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy na wstępie wskazać należy, że organ nie podnosił ani nie wykazał, że sprawa strony należy do skomplikowanych, zatem znajduje tu zastosowanie termin podstawowy na jej rozpoznanie, określony w k.p.a. na czas nie dłuższy niż miesiąc. W niniejszej sprawie czas ten został przekroczony, gdyż jak wynika z opisu stanu faktycznego wniosek został złożony 6 marca 2024 r., do dnia złożenia skargi tj. 22 kwietnia 2024 r. nie został rozpatrzony. Nadto po wpływie wniosku organ nie podjął żadnych czynności procesowych. Tym samym organ naruszył termin wyznaczony na rozpoznanie sprawy, przez co doszło do bezczynności. Ową bezczynność mogłyby wykluczać jedynie okoliczności niezależne od organu administracji, powołane w art. 35 § 5 k.p.a.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę, organ administracji powołuje się w tej mierze na ogromny wpływ wniosków i ich dalszy wzrost w 2024 r.; wskazuje także na problemy kadrowe.
Odnosząc te przyczyny do treści art. 35 § 5 k.p.a. - zdaniem Sądu - nie sposób uznać, aby mieściły się one w zakresie okoliczności niezależnych od organu. Problemy kadrowe zależne są wyłącznie od sposobu działania instytucji publicznej, jej organizacji i obsady kadrowej adekwatnej do zakresu obowiązków, co nie odnosi się absolutnie do jej pracowników wykonujących powierzone im obowiązki w miarę sił i środków. To instytucja publiczna winna podejmować kroki zmierzające do usunięcia zatorów i zwiększenia obsady stanowisk urzędniczych, jak i podjęcia środków zaradczych wobec wzrastającego wpływu spraw. Zwłaszcza, że fakty te są niezmienne od kilku lat. Niewątpliwie konsekwencje tych okoliczności (zaniechań organu administracji) nie mogą obarczać wnioskodawców. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku strony.
Jednocześnie mając na uwadze zapisy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jest obowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
W opinii Sądu działanie organu administracji co prawda naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, jednak nie miało charakteru rażącego, jeśli zważyć, że na dzień wniesienia skargi opóźnienie w załatwieniu sprawy było stosunkowo niewielkie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd ocenił, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego. Ponieważ organ na datę orzekania nie wydał żądanej przez Spółkę decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pracę, koniecznym stało się orzekanie w przedmiocie zobowiązania go do załatwienia sprawy.
Sąd oddalił natomiast żądanie zasądzenia sumy pieniężnej, gdyż skarżąca nie wykazała wysokości rzekomo poniesionej szkody, a jej twierdzenia w tym zakresie pozostają gołosłowne.
Na zasądzone koszty - zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. – składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 480 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.