III SAB/GL 3/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń biegłego sądowego A. J. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie kopii postanowień sądu o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia lub innych należności w latach 2015-2018. Prezes Sądu Rejonowego odmówił udostępnienia, uznając, że wnioskowane dokumenty nie stanowią informacji publicznej i powołując się na przepisy regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Sąd pierwszej instancji (WSA w Gliwicach) przychylił się do stanowiska organu, oddalając skargę na bezczynność. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 18 listopada 2022 r. uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że postanowienia sądu o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia za sporządzenie opinii są informacją publiczną. NSA podkreślił, że prawo do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie, a ograniczenia muszą być ściśle określone. WSA w Gliwicach, rozpoznając sprawę ponownie zgodnie z wykładnią NSA, stwierdził bezczynność organu, zobowiązał go do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt, ale jednocześnie stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił wniosek o wymierzenie grzywny i zasądził od Prezesa Sądu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że postanowienia sądu o wynagrodzeniach biegłych są informacją publiczną, a odmowa ich udostępnienia stanowi bezczynność organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące wynagrodzeń biegłych sądowych. Konieczność anonimizacji danych w celu ochrony prywatności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia sądu o przyznaniu biegłemu sądowemu wynagrodzenia lub innych należności stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia sądu o przyznaniu biegłemu sądowemu wynagrodzenia lub innych należności stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
NSA uznał, że informacje o wynagrodzeniach biegłych sądowych, wypłacanych ze środków publicznych, odnoszą się do działalności sądu i gospodarowania środkami publicznymi, a zatem są informacją publiczną. Procedury sądowe regulujące dostęp stron do akt nie wyłączają możliwości udostępnienia tych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwzględnieniem ewentualnej anonimizacji.
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez Prezesa Sądu Rejonowego, oparta na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, stanowi bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa udostępnienia informacji publicznej, która powinna być udostępniona na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowi bezczynność organu.
Uzasadnienie
NSA uchylił wyrok WSA, który uznał, że wnioskowane dokumenty nie są informacją publiczną. WSA w ponownym rozpoznaniu sprawy, związany wykładnią NSA, stwierdził bezczynność organu, ponieważ organ nie udostępnił informacji publicznej w ustawowym terminie.
Czy bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opóźnienie w załatwieniu wniosku nie było próbą bezprawnego uchylenia się od obowiązku, lecz wynikało z odmiennej oceny prawnej żądanej informacji, która była pierwotnie podzielana przez sąd pierwszej instancji. Nie stwierdzono oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego ani jawnego braku woli do załatwienia sprawy.
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest treść dokumentów urzędowych, dotyczących w szczególności spraw publicznych, w tym warunków działania organów władzy publicznej, sposobu wydatkowania środków publicznych, prowadzenia inwestycji i udzielania zamówień publicznych.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji publicznej dotyczącej działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 i 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
P.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z naruszeniem prawa.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy sąd i inny organ.
EKPCz art. 10 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Każdy ma prawo do wolności wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe.
EKPCz art. 10 § ust. 2
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Korzystanie z tych wolności, ponieważ wiąże się z obowiązkami i odpowiedzialnością, może podlegać takim warunkom, formom lub karom, które są przewidziane przez ustawę i są niezbędne w społeczeństwie demokratycznym między innymi dla zapobieżenia ujawnieniu informacji poufnych lub dla zagwarantowania autorytetu i bezstronności władzy sądowej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 129 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 roku Regulamin urzędowania sądów powszechnych
Przepisy regulaminu nie wykluczają możliwości udzielenia informacji publicznej o działalności sądu, w tym orzeczeń sądowych, z uwzględnieniem zasad ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia sądu o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia stanowią informację publiczną. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ, oparta na przepisach niższej rangi niż ustawa, jest bezczynnością. • Prawo do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie i może być ograniczane tylko w ustawowo określonych przypadkach.
Odrzucone argumenty
Żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. • Dostęp do dokumentów sądowych jest regulowany wyłącznie przez procedury sądowe, a nie ustawę o dostępie do informacji publicznej. • Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Godne uwagi sformułowania
Informacją publiczną jest treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. • Prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle. • Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, czyli musi być wadliwością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.
Skład orzekający
Barbara Orzepowska-Kyć
przewodniczący
Adam Gołuch
sędzia
Anna Apollo
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postanowienia sądu o wynagrodzeniach biegłych są informacją publiczną, a odmowa ich udostępnienia stanowi bezczynność organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące wynagrodzeń biegłych sądowych. Konieczność anonimizacji danych w celu ochrony prywatności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności sądów i wynagrodzeń biegłych, co jest istotne dla transparentności działania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy wynagrodzenia biegłych sądowych to tajemnica? Sąd Najwyższy rozstrzyga!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.