III SAB/Gl 275/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/ Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6337 Zatrudnianie cudzoziemców 659 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 37 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A.N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie zezwolenia na pracę i pobyt oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 17 sierpnia 2023r. obywatel [...] A. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zarzucając mu rażące naruszenie art. 35 § 1 Kpa. W skardze wniósł o: 1. orzeczenie o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez Wojewodę Śląskiego; 2. zobowiązanie go do rozpoznania sprawy w terminie 30 dni od otrzymania wyroku sądu wraz z aktami sprawy; 3. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 4. zasądzenie kosztów postępowania; 5. rozpoznanie sprawy w postępowaniu przez sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że 10 lipca 2023r. (data doręczenia organowi – 12 lipca 2023r.) złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy. Oczekiwał na niezwłoczne wezwanie go przez organ do uzupełnienia braków formalnych wniosku, ale do dnia sporządzenia skargi organ nie odezwał się do niego. 16 sierpnia 2023r. wniósł ponaglenie. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że sposób procedowania przez organ łamie zasady sprawiedliwości proceduralnej. Nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych jego wniosku organ "manipuluje" terminem załatwienia sprawy, który zacznie biec od chwili, gdy skarżący stawi się w siedzibie organu i uzupełni akta sprawy o niezbędne dokumenty. Stwierdził, że znany jest mu art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ale wnioskuje o odmowę ich zastosowania przez Sąd, gdyż nie dotyczą go, jako że jest obywatelem [...] i wjechał do Polski bez związku z faktem wybuchu wojny. Podniósł także, że udzielenie zezwolenia na pobyt odbywa się na podstawie prawa krajowego, ale będącego implementacją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z 13 grudnia 2011r. Z jej art. 5 ust. 2 wynika, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku. Zdaniem strony, także druga ustawa mająca wpływ na jego sytuację, tj. ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma swoją podstawę w prawie unijnym – Decyzji Wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony. Zarzucił, że doszło w stosunku do niego także do naruszenia art. 47 KPP i wywodzonego z niego prawa do skutecznego środka prawnego, które może przybrać postać działania, jak i zaniechania i polega na niewykonaniu ciążącego na adresacie normy prawnej obowiązku wobec jednostki, niezależnie od tego, czy posiada ona obywatelstwo unijne czy nie. Zdaniem skarżącego, zapisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy są sprzeczne z jeszcze innym prawem wywodzonym z art. 47 KPP: z prawem do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, które obejmuje także postępowanie administracyjne. Art. 47 KPP jest bezpośrednio skuteczny i może stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania przepisów krajowych zabraniających rozpoznania skargi lub innego środka prawnego. Podniósł, że napływ cudzoziemców nie jest zjawiskiem nowym, a mimo to Wojewoda nie podjął działań w celu usprawnienia i przyspieszenia załatwiania składanych wniosków pobytowych. Zdaniem strony postawa ustawodawcy krajowego stanowi naruszenie zasady proporcjonalności, bo zastosowane w takim wymiarze ograniczenie jego praw nie spełnia wymogu konieczności, a jedynie instrumentalnie traktowanej przydatności. Dlatego sformułował wniosek, aby Sąd wziął tę argumentację pod uwagę i uznał zawieszenie terminów załatwienia sprawy za naruszające istotę wolności i praw, w tym wypadku prawa do sądu i dobrej administracji. Skarżący oświadczył, że prawo do dobrej administracji jest zaliczane do praw podmiotowych, zatem domaganie się uwzględnienia go w realiach sprawy jest uzasadnione. Natomiast czas oczekiwania na wezwanie cudzoziemców do uzupełnienia braków formalnych wniosków pobytowych wydłużył się do ponad roku. Podniósł wreszcie, że prawo do legalnego pobytu na podstawie złożenia wniosku nie dotyczy całej strefy Schengen, zatem w istocie podlega on nieformalnej karze ograniczenia wolności będąc skazanym na pobyt w Polsce. Organ administracji odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie. Potwierdził fakt złożenia wniosku i ponaglenia, które jednak nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia, gdyż możliwość taką przewiduje art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 100c ust. 3i 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Powołał się na art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który stanowi lex specialis w stosunku do Kpa i wynika z niego, że decyzję ws. zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, ale termin ten biegnie nie od daty wpływu wniosku, lecz dopiero od zaistnienia jednego ze wskazanych w ust. 2 zdarzeń. Skoro wniosek obarczony jest brakami, które dotąd nie zostały uzupełnione oznacza to, że termin załatwienia sprawy nie rozpoczął jeszcze biegu, zatem nie mógł być przekroczony. Wyraził też pogląd, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajduje zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. Skoro więc z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwienie sprawy i wyłączone zostało stosownie przepisów o bezczynności, to zarzut sformułowany przez skarżącego jest nieuzasadniony. Podniósł ogromną i stale rosnącą liczbę wniosków pobytowych, jakie napływają do Wojewody, co powoduje zwiększone obciążenie pracą zajmujących się tym pracowników. Również stan zagrożenia epidemicznego i epidemii przyczynił się do wydłużenia okresu załatwienia spraw z uwagi na absencję pracowników i pracę zdalną, podobnie jak ich zaangażowanie w obsługę punktów recepcyjnych dla obywateli Ukrainy tuż po wybuchu wojny. Wskazał, że wszystkie wpływające do urzędu wnioski rozpatrywane są według daty wpływu i wniosek strony aktualnie oczekuje na wyznaczenie terminu do uzupełnienia jego braków formalnych. Dodatkowo od 15 lutego 2021r. wprowadzono tzw. szybką ścieżkę, która w przypadku złożenia wszystkich wymaganych dokumentów, kompletnego wniosku, zdjęć etc. umożliwia skrócenie czasu oczekiwania na wydanie decyzji. Wskazane okoliczności, zdaniem organu, dowodzą że brak jest podstaw do uznania, że bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wydłużony czas oczekiwania na rozpatrzenie sprawy jest wynikiem stałego napływu dużej ilości wniosków i przejściowymi brakami kadrowymi spowodowanymi absencją chorobową pracowników w sytuacji pandemii. Jednocześnie podniósł, że na mocy art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, pobyt cudzoziemców na terytorium RP będzie uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy czynności organu podejmowane są opieszale i nie cechują się konieczną koncentracją. Z kolei rażące naruszenie prawa jest stanem, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. (Por. m.in. wyroki NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; z 30 stycznia 2020 r., II OSK 2613/19; z 17 marca 2020 r., II OSK 3820/19). Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ powołała się na art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 519) i art. 100d ust. 1 i 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023r., poz. 103). Sąd podziela jednak pogląd strony, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie znajduje do niej zastosowania. Jedną z zasad wykładni prawa jest reguła clara non sunt interpretanda, co oznacza, że jasne przepisy nie wymagają wykładni. Już z tytułu ustawy wynikają jej ramy podmiotowe i przedmiotowe. Mianowicie określa ona zasady pomocy obywatelom Ukrainy (a nie w ogóle osobom przybywającym do naszego kraju) i to takim, które przybywają lub pozostają na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (a nie w celach np. ekonomicznych lub w związku ze sprawami rodzinnymi). Szerzej zakres podmiotowy ustawy jest rozwinięty w art. 1 ustawy o pomocy stanowiącym, że ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 1 ust. 2 ustawy o pomocy definiuje pojęcie obywatela Ukrainy, w jakim jest on użyty w ustawie wskazując, że ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Żaden z tych warunków nie został spełniony w przypadku skarżącego, skoro jest on obywatelem [...] i przyjechał do Polski w celach ekonomicznych, jak sam deklaruje. Natomiast z faktu użycia w tej ustawie pojęcia "cudzoziemca" obok "obywatela Ukrainy" bynajmniej nie wynika, że ustawa dotyczy wszystkich cudzoziemców. To, kogo ustawa o pomocy rozumie pod pojęciem cudzoziemca, użytym w jej art. 100a – 100d wynika z art. 100a ust. 1 ustawy o pomocy, który definiując pojęcie cudzoziemca odsyła do art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE. L. 71.1 z 4.3.2022, str. 1-6). Zgodnie z art. 2 ust. 1 decyzji, ma ona zastosowanie do następujących kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne: a) obywateli Ukrainy zamieszkałych w Ukrainie przed dniem 24 lutego 2022 r.; b) bezpaństwowców lub obywateli państw trzecich innych niż Ukraina, którzy przed dniem 24 lutego 2022 r. korzystali z ochrony międzynarodowej lub równoważnej ochrony krajowej w Ukrainie; oraz c) członków rodzin osób, o których mowa w lit. a) i b). Stosownie zaś do ust. 2 państwa członkowskie stosują niniejszą decyzję albo odpowiednią ochronę przewidzianą w ich prawie krajowym w odniesieniu do bezpaństwowców i obywateli państw trzecich innych niż Ukraina, którzy są w stanie udowodnić, że przed dniem 24 lutego 2022 r. legalnie przebywali w Ukrainie na podstawie ważnego zezwolenia na pobyt stały wydanego zgodnie z prawem ukraińskim, i którzy nie są w stanie w bezpiecznych i trwałych warunkach powrócić do kraju lub regionu pochodzenia. Z powyższego wynika, że różnica terminologiczna wynika jedynie z tego, że pojęcie cudzoziemców w rozumieniu ustawy o pomocy obejmuje nie tylko obywateli Ukrainy tam zamieszkałych przed wybuchem wojny, lecz także bezpaństwowców i obywateli krajów trzecich, którzy korzystali z ochrony w tym państwie również przed wybuchem wojny. Nie oznacza to jednak - wbrew twierdzeniu organu - że dotyczy wszystkich cudzoziemców. Przechodząc na grunt ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 519) przytoczyć należy również powołany przez organ art. 112a tej ustawy. Zgodnie z jego treścią: 1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. 2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Nietrudno zauważyć, że w przepisie tym doszło do zupełnego odwrócenia zasad postępowania administracyjnego w stosunku do przyjętych w Kpa. O ile bowiem zgodnie z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej i z tym dniem rozpoczynają bieg terminy do załatwienia sprawy, o tyle w modelu przyjętym w ustawie o cudzoziemcach - jakkolwiek na zasadach ogólnych dochodzi do wszczęcia postępowania z dniem złożenia wniosku – nie rozpoczynają biegu żadne terminy obligujące organ do załatwienia sprawy. Innymi słowy organ administracji wychodzi z roli służebnej w stosunku do obywatela i przechodzi na pozycję dysponenta całego postępowania, który przystąpi do załatwienia sprawy, kiedy zechce. Termin do załatwienia sprawy zaczyna bowiem bieg od dnia, kiedy nastąpiło ostatnie ze zdarzeń przewidzianych w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, a termin kiedy one nastąpią zależy od organu, bo to on wyznacza cudzoziemcowi termin do osobistego wstawiennictwa w organie. Zdaniem Sądu narusza to art. 41 Karty Praw Podstawowych (Dz. U. UE. C. 2007. 303. 1), z którego wynika prawo do dobrej administracji. Stosownie do art. 41 ust.1 Karty, każdy ma prawo do bezstronnego i rzetelnego załatwienia jego sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i agencje Unii. Stanowi też naruszenie art. 47 zd. 1. i 2. Karty Praw Podstawowych i przewidzianego w nim prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, co słusznie zarzucił pełnomocnik w skardze. Zgodnie z powołanym przepisem: Każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela. Trudno mówić o rzeczywistym, a nie iluzorycznym prawie do sądu, kiedy strona znajduje się w swoistym pacie, bo ani nie może uzyskać decyzji administracyjnej w swojej sprawie, która mogłaby być do sądu zaskarżona, ani wywieść skargi na przewlekłość mimo niezałatwienia tej sprawy. Zauważyć także należy, że art. 112a ustawy o cudzoziemcach został dodany do ustawy przez art. 1 pkt 13 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022r., poz. 91) i wszedł w życie 29 stycznia 2022r. Z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1681) wynika, że nowa regulacja miała pozostawać w pełnej zgodności ze stosownymi dyrektywami, m. in. z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz.U.UE.L.2011.343.1). Art. 5 ust. 2 Dyrektywy określa maksymalny czas na wydanie decyzji w sprawie kompletnego wniosku i stanowi, że "Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku". Jednocześnie w ust. 4 przewidziano, że "Jeżeli informacje lub dokumenty załączone do wniosku są niekompletne z punktu widzenia kryteriów określonych w prawie krajowym, właściwy organ powiadamia wnioskodawcę na piśmie o wymaganych dodatkowych informacjach lub dokumentach, wyznaczając rozsądny termin na ich dostarczenie. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 2, wstrzymuje się do czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych informacji, jeżeli dodatkowe informacje lub dokumenty nie zostaną dostarczone w wyznaczonym terminie, właściwy organ może odrzucić wniosek". Z powyższego, zdaniem Sądu wynika, że termin do wydania decyzji w każdym przypadku rozpoczyna bieg z dniem złożenia wniosku (bo wstrzymać można bieg tylko takiego terminu, który już się rozpoczął) i wynosi on maksymalnie 4 miesiące. Może on ulec wydłużeniu tylko o czas, w jakim organ oczekiwał na dostarczenie przez zainteresowanego informacji lub dokumentów. Prowadzi to do wniosku, że art. 112a ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach został błędnie implementowany do krajowego porządku prawnego. W tej kwestii Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Łodzi w wyroku z 11 maja 2023r. sygn. akt III SA/Łd 21/23. Odnosząc powyższe do stanu przedmiotowej sprawy, zwłaszcza w kontekście definicji przewlekłości, która jest zawarta w prawie krajowym, tj. art. 37 § 1 pkt 2 Kpa, Sąd stwierdził jednak, że zarzut przewlekłości nie jest uzasadniony. Z akt wynika bowem, że wniosek skarżącego u dzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu 12 lipca 2023r. a już 18 sierpnia tego samego roku złożył on skargę na przewlekłość (data nadania skargi). Oznacza to, że pomiędzy wpływem wniosku (bo dopiero od tego dnia, a nie od nadania wniosku organ faktycznie mógł podjąć działania w sprawie) a skargą upłynął miesiąc i 6 dni, podczas gdy na podstawie wcyt. przepisów unijnych organ ma cztery miesiące na załatwienie sprawy. Sąd ma świadomość odrębności skargi na bezczynność, wnoszonej w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie i skargi na przewlekłość możliwej do uruchomienia także w sytuacji, gdy termin ten jeszcze nie upłynął, ale postępowania prowadzone jest w sposób nie charakteryzujący się dostateczną koncentracją czynności w postępowaniu. Tym niemniej żaden przepis nie określa ścisłego terminu w jakim organ winien przystąpić do załatwienia sprawy (a więc rozpocząć jej procedowanie); art. 35 § 1 Kpa stanowi jedynie, że winien załatwić (a więc zakończyć postępowanie) bez zbędnej zwłoki, co Sąd odczytuje, że winien rozpocząć procedowanie wniosku w takim czasie, aby je zakończyć najpóźniej z upływem terminu jej załatwienia wynikającym z ustawy, w analizowanej sprawie wynoszącym cztery miesiące. Trudno więc obronić tezę, że skoro upłynęło ok. ¼ terminu załatwienia sprawy, to organ już popadł w przewlekłość. Nie można bowiem utożsamiać powinności niezwłocznego załatwienia sprawy z obowiązkiem podjęcia zamierzających do tego działań natychmiast po wpływie wniosku. Oczywistym jest bowiem, że w każdym organie istnieje jakaś pula spraw oczekujących, które wpłynęły wcześniej i również wymagają nadania im biegu, byleby nastąpiło to z zachowaniem zasad wynikających z przepisów prawa. Przyjęcie wykładni przeciwnej mogłoby prowadzić w skrajnych przypadkach do tego, że już po kilku dniach od złożenia wniosku strona występowałaby ze skargą na przewlekłość, bo organ nie podjął natychmiastowej reakcji na wniosek, a – w ocenie Sądu – nie taka jest funkcja instytucji przewlekłości w rozumieniu Kpa. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Pełny tekst orzeczenia
III SAB/Gl 275/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.