III SAB/GL 271/24

III SAB/Gl 271/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi G. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. B. obywatela Gruzji (dalej "Skarżący") jest bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Skarżący w dniu 17 grudnia 2021 r. złożył do Wojewody L. wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy.
Wniosek ten został w dniu 2 listopada 2022 r. przekazany przez Wojewodę L. do organu właściwego – [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. Oddział w C.. Przesłany wniosek zawierał braki formalne - Skarżący m.in. nie złożył odcisków linii papilarnych.
Pismem z dnia 26 maja 2023 r. Skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w dniu 23 czerwca 2023 r., o godz. 11:10 w celu uzupełnienia braków formalnych. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 13 czerwca 2023 r., trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."). Skarżący nie stawił się osobiście w Urzędzie i nie uzupełnił braków formalnych wniosku.
2. Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda") pismem z dnia 21 lipca 2023 r. pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 9 sierpnia 2023 r., w trybie art. 44 § 4 k.p.a.
3. W dniu 14 lutego 2024 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie.
Pismem z dnia 16 lutego 2024 r. Wojewoda poinformował pełnomocnika Skarżącego radcę prawnego D. K. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania; korespondencja została odebrana w dniu 21 lutego 2024 r.
4. Następnie w dniu 7 marca 2024 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i domagając się zobowiązania Wojewody:
- wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem,
- przyznania od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."),
- wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu Skarżący podał, że w dniu 17 grudnia 2021 r. złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a następnie 14 lutego 2024 r. złożył ponaglenie, na które organ nie zareagował, stąd skarga jest zasadna.
5. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewoda potwierdził fakty: złożenia przez Skarżącego do Wojewody L. w dniu 17 grudnia 2021 r. wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i przekazania tego wniosku do Wojewody w dniu 2 listopada 2022 r. Wojewoda wyjaśnił, że Skarżący nie uzupełnił braków formalnych, stąd w dniu 21 lipca 2023 r. pozostawił wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania, o czym Skarżący został powiadomiony w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Wojewoda podniósł, iż powiadomił pełnomocnika Skarżącego, że wniosek Skarżącego został pozostawiony bez rozpoznania.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Wojewoda podkreślił, że w sprawie nie wystąpiła bezczynność organu, gdyż Wojewoda w dniu 21 lipca 2023 r. zakończył postępowanie administracyjne.
Ponadto Wojewoda wyjaśnił, że w związku z zaistniałą sytuacją 15 kwietnia 2022 r. do porządku prawnego weszła regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano przepisy art. 100c zawieszające bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych przez wojewodów na okres do 31 grudnia 2022 r. Następnie 28 stycznia 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, na mocy której wprowadzono dodatkowy przepis art. 100d do ustawy zmienianej, mocą której terminy te zostały wydłużone do 24 sierpnia 2023 r. a następnie 27 czerwca 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185), mocą której (art. 1 pkt 32) dodano przepisy (art. 100d) zawieszające bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych przez wojewodów na okres do 4 marca 2024 r. Wojewoda stwierdził, że według stanowiska Szefa ds. Cudzoziemców przepisy art. 100c i 100d tej ustawy powinny być wykładane w sposób, który prowadzi do wniosku, że ich zakresem objęte są postępowania prowadzone wobec wszystkich cudzoziemców, a nie tylko wobec obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w okresie 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy.
Skoro zatem z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym zakresie i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w tym czasie przepisów o bezczynności - to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez Skarżącego zarzut bezczynności, a w szczególności bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadniając powód przedłużenia procedowania nad złożonym wnioskiem, Wojewoda przypomniał, że 14 marca 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono stan zagrożenia epidemicznego, zastąpiony od 20 marca 2020 r. trwającym do 15 maja 2022 r. stanem epidemii, który następnie zastąpiony został 16 maja 2022 r. obowiązującym do 30 czerwca 2023 r. stanem zagrożenia epidemicznego. Ta nadzwyczajna dla funkcjonowania społeczeństwa i Państwa sytuacja przekładała się na wzrost absencji chorobowych pracowników, powstanie zaległości (m.in. w związku z zawieszeniem bezpośredniej obsługi petentów), a tym samym wydłużenie czasu procedowania w prowadzonych sprawach.
Ponadto w związku z działaniami wojennymi rozpoczętymi 24 lutego 2022 r. na obszarze Ukrainy jego pracownicy włączeni zostali w realizację czynności związanych bezpośrednio lub pośrednio z pomocą obywatelom Ukrainy i koordynacją tych działań.
Argumentował, że zawieszenie biegu terminów wprowadzono przede wszystkim w związku ze znacznym dodatkowym obciążeniem urzędów wojewódzkich w kontekście obecnego masowego napływu cudzoziemców z terytorium Ukrainy i zjawisk temu towarzyszących. Celem regulacji jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej wyjątkowej sytuacji migracyjnej.
Odnosząc się do żądania Skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej, Wojewoda zauważył, że w związku z procedowaniem sprawy Skarżący nie odniósł żadnej szkody, a czas procedowania nad jego wnioskiem nie wpływa na jego sytuację pobytową w Polsce. Zgodnie bowiem z art. 108 ustawy o cudzoziemcach, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skargę należało oddalić.
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Z kolei, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli;
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został przez Skarżącego spełniony, gdyż 14 lutego 2024 r. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody ponaglenie, które jednak nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia.
Samo jednak złożenie przez Skarżącego ponaglenia umożliwiło mu wniesienie skargi do sądu bez względu na to, czy ponaglenie zostało przekazane organowi wyższego stopnia i czy zostało rozpoznane. Skarga jest zatem dopuszczalna (por. wyroki NSA z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Jak już Sąd wskazał, pojęcie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.
Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., I OSK 2257/22, opubl. w CBOSA).
Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA).
Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA).
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, opubl. w CBOSA).
Wyjaśnić także należy, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi. Oznacza to, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22, opubl. w CBOSA).
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22; postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19 - opubl. w CBOSA).
Jednocześnie należy zauważyć, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność czy przewlekłość, to prawne konsekwencje są takie same. Sąd bowiem, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje zatem tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2021 r. II OSK 1422/21, opubl. w CBOSA).
Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Istotne w sprawie jest, że wniosek Skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy obarczony był brakami formalnymi. Wojewoda wezwał Skarżącego do osobistego stawiennictwa w dniu 23 czerwca 2023 r., o godz. 11:10 w celu uzupełnienia braków formalnych - do złożenia odcisków linii papilarnych, dostarczenia 3 fotografii zdjęć, kserokopii ważnego dokumentu podróży (oryginał do wglądu) i uiszczenia opłaty. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 13 czerwca 2023 r., w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Skarżący nie stawił się osobiście w Urzędzie i nie uzupełnił braków formalnych wniosku. W konsekwencji Wojewoda pismem z dnia 21 lipca 2023 r. poinformował Skarżącego, iż zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 519 z późn. zm.) oraz z art. 64 § 2 k.p.a. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, z uwagi na niestawienie się w oddziale urzędu w wyznaczonym terminie oraz nieuzupełnienie braków formalnych określonych w piśmie z dnia 26 maja 2023 r., pozostaje bez rozpoznania.
W odpowiedzi na ponaglenie pełnomocnika Skarżącego, Wojewoda poinformował go, że wniosek Skarżącego pozostał bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2024 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczył, iż popiera skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego jednakże w związku z pozostawieniem wniosku bez rozpoznania z innych przyczyn niż pierwotnie wskazano w skardze. Pełnomocnik Skarżącego, uzasadniając stanowisko, powołał się na uchwałę NSA z dnia 3 września 2013 r., o sygn. I OPS 2/13.
Otóż zgodnie z tezą tej uchwały na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). NSA wskazał, iż jeśli organ administracji pozostawi podanie obywatela bez rozpoznania, ten ma prawo złożyć skargę do sądu na bezczynność tego organu. Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia.
Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu zaistniały przesłanki aby pozostawić wniosek Skarżącego bez rozpoznania, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., w myśl którego jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 i 2 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 769) cudzoziemiec, z wyjątkami określonymi w art. 139l ust. 1 i art. 139t ust. 1, składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego Wojewoda wysłał prawidłowo sformułowane wezwanie do Skarżącego o uzupełnienie braków formalnych, tj. wskazał w jakim zakresie należy wniosek uzupełnić, jak należy tego dokonać i jaki jest rygor nieuzupełnienia braków. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego, należy podkreślić, że formularz wniosku, jako że jest skierowany właśnie do cudzoziemców, jest sporządzony w trzech językach (angielskim, francuskim i rosyjskim) i co istotne zawiera pouczenie, że jeżeli braki formalne wniosku (podania) nie zostaną usunięte w terminie, zostanie on pozostawiony bez rozpoznania.
Skoro zatem wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku Skarżącego okazało się bezskuteczne, Wojewoda zobowiązany był do pozostawienia go bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., o czym Skarżący również został skutecznie powiadomiony (w dniu 9 sierpnia 2023 r., w trybie art. 44 § 4 k.p.a.).
Niezależnie od powyższego, skarga na bezczynność nie mogła zostać uwzględniona również na następujących względów.
Jak wskazał Wojewoda w odpowiedzi na skargę, z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy o pomocy art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d ustawy o pomocy (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185). Według regulacji zawartej w ust. 1 pkt 1 tego przepisu bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres w niej wskazany. Początkowo był to okres do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., a aktualnie do 30 września 2025 r. To ostatnie przedłużenie wynika z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie specustawy (Dz.U. z 2024 r. poz. 554).
W niniejszej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody Śląskiego w dniu 2 listopada 2022 r., czyli w czasie kiedy terminy załatwiania spraw o udzielenie zezwolenia pobytowego zostały na mocy ww. przepisów zawieszone (z dniem 15 kwietnia 2022 r.) i stan ten trwał zarówno w dacie wniesienia skargi jak i orzekania. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów. Tym samym wykluczona jest możliwość stwierdzenia bezczynności organu, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Sąd zauważa, że w ostatnim czasie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się jednolity pogląd, w myśl którego przepisy art. 100c i art. 100d specustawy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko przybyłych na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie (por. m.in. wyroki NSA: z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22, z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23, z 25 lipca 2024 r., sygn. II OSK 206/24, z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1301/24). NSA wskazał, że przywołane przepisy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie.
W orzeczeniach tych wskazano, że szerokie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i art. 100d specustawy. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną - np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest - zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. - legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d specustawy dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Objęcie zakresem unormowań art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c) specustawy cudzoziemców, którzy z natury rzeczy nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o jasnym zamiarze ustawodawcy objęcia zakresem także art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) nie tylko osób przybyłych na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, a wszystkich cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt, zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.