III SAB/Gl 246/23

III SAB/Gl 246/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. I. na bezczynność Stowarzyszenia [...] w C. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 3) zasądza od Stowarzyszenia [...] w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 18 kwietnia 2023r. skarżący A. I. wniósł skargę na bezczynność Stowarzyszenia [...] w C.
W skardze stwierdził, że 27 marca 2023r. wystąpił do organu pocztą elektroniczną o przekazanie mu - również na podany adres mailowy - listy 50 przedsiębiorców z H., na których przeprowadzone było badanie ankietowe przedsiębiorców. Mimo upływu terminu udzielenia odpowiedzi, nie otrzymał jej, co narusza art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 udip.
Wobec powyższego, wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wyjaśniło, że zawarło z Gminą H. umowę, w której zobowiązało się do opracowania na rzecz Gminy strategii inwestycyjnej "Inwestuj w H." w ramach projektu sfinansowanego ze środków Unii Europejskiej.
Koncepcja realizacji zadania zakładała również przeprowadzenie anonimowego badania ankietowego wśród przedsiębiorców z miasta H., realizowanego metodą badania telefonicznego wspomaganego komputerowo. Weryfikacja czy przedsiębiorca jest z H. polegała na odpowiedzi, czy prowadzi działalność na terenie miasta H.. Nie były stosowane żadne kryteria doboru próby. Samo badanie było zlecone i wykonane przez profesjonalną firmę zajmującą się sondażami ankietowymi. Nigdy Stowarzyszenie nie było w posiadaniu imiennej listy przedsiębiorców.
Stowarzyszenie wyraziło podgląd, że wniosek strony nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bo Stowarzyszenie nie jest przedstawicielem władzy publicznej ani wykonującym zadania takiej władzy, który wskazany jest w art. 4 udip. Również przygotowanie dokumentu strategicznego nie jest realizacją zadania publicznego. Także lista przedsiębiorców, którzy zgodzili się wziąć udział w anonimowej ankiecie nie jest informacją o sprawach publicznych. Wyjaśnił wreszcie, że Stowarzyszenie nie posiada ani nie posiadało listy przedsiębiorców, których wybrano do ankietowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – tekst jednolity, dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Na wstępie przypomnieć należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"), która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Art. 2 ust. 1 udip określa kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji jako "każdego". Stosownie do powołanego przepisu, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia bezczynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., sygn., akt II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura).
Zatem dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a także czy żądana informacja stanowi informację publiczną.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 4 ust. 1 pkt 5 udip zawiera więc dwie przesłanki skutkujące powstaniem obowiązku ujawnienia informacji publicznej: wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym. Użycie słowa "lub" wskazuje, że wystarczające jest spełnienie jednej z nich.
Przenosząc powyższe regulacje na stan faktyczny przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek skierowany był do Stowarzyszenia, które opracowywało strategię inwestycyjną na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego. Z §6 umowy zawartej na realizację tego zadania, znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że nabywcą jest Gmina i to ona płaci Stowarzyszeniu za jego wykonanie. Powyższe wskazuje, że zadanie zostało sfinansowane ze środków publicznych, a tym samym Stowarzyszenie w takim zakresie, w jakim pytanie składane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest związane z tymi środkami - wbrew stanowisku Stowarzyszenia - jest podmiotem obowiązanym do stosowania ustawy.
Stosownie do art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Zatem skoro 27 marca 2023r. organ otrzymał zapytanie związane z realizacją zadania finansowanego ze środków publicznych, winien był w terminie 14 dni, a więc do 10 kwietnia 2023r. podjąć reakcję na wniosek w jednej z form przewidzianych w udip: udzielić informacji w trybie czynności materialno – technicznej, wyjaśnić, że informacja nie ma charakteru informacji publicznej, odmówić jej ujawnienia w drodze decyzji administracyjnej w przypadkach określonych w art. 5 ust. 2 udip albo powiadomić stronę, że nią nie dysponuje. Natomiast Stowarzyszenie powołuje się jedynie na rozmowę telefoniczną, jaką ze skarżącym odbyła 12 kwietnia 2023r. osoba działająca z ramienia Stowarzyszenia.
Odnośnie tego zauważyć należy, że po pierwsze – strona jako sposób udzielenia odpowiedzi wskazała drogę mailową, a nie telefoniczną, po wtóre – nastąpiło to już po upływie 14 dniowego terminu. Skoro Stowarzyszenie w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 udip nie podjęło żadnego z ww. działań, dopuściło się bezczynności, o czym Sąd orzekł w pkt. 1 wyroku.
Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała charakter rażący, gdyż działanie organu nie wskazywało na zamiar celowego unikania udzielenia informacji, lecz było wynikiem błędnej oceny prawnej ciążących na organie obowiązków.
Ponieważ organ nie załatwił wniosku, zasadnym było zobowiązanie go do jego załatwienia, co musi sprowadzić się do jego rozpatrzenia w jednej z form przewidzianych udip.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ppsa Sąd orzekł jak w sentencji. Na koszty zasądzone w oparciu o art. 200 ppsa składało się tylko 100 zł wpisu od skargi, gdyż skarżący działał osobiście.