III SAB/Gl 165/23

III SAB/Gl 165/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Adwokat P. G. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zaniechania odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, z jednoczesnym zaniechaniem wydania decyzji administracyjnej, pomimo uznania przez organ, że wnioskowane dane są informacjami publicznymi.
Postępowanie w sprawie miało następujący przebieg:
W dniu 8 maja 2023 r. adwokat P. G. złożył do Prezydenta Miasta B. wniosek o udostepnienie informacji publicznej. Na wstępie wniosku oświadczył, że działa jako pełnomocnik Państwa [...], Państwa [...], Państwa [...], Państwa [...], Państwa [...] oraz Państwa [...], na podstawie pełnomocnictw załączonych do pierwszego pisma w sprawie. Pełnomocnik wyżej wymienionych osób zaznaczył, że działa: "w trosce swoich Mandantów o prawidłowe gospodarowanie środkami publicznymi, w związku z postępowaniem cywilnym w sprawie.
Wniosek zawierał 26 pytań, a udzielenie odpowiedzi na te pytania (czyli udzielenie informacji) miało zostać przekazane pocztą elektroniczną na adres kancelarii adwokata składającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 23 maja 2023 r. organ stwierdził, że wniosek złożony przez adwokata P. G. nie dotyczy informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępnie do informacji publicznej, ponieważ wniosek zmierza w istocie do uzyskania informacji, które będą wykorzystane w innym celu aniżeli ustawodawca przewidział w ustawie. Pełnomocnik zawodowy, reprezentujący stronę sporu z urzędem, zawarł w treści uzasadnienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej stwierdzenie, iż pozyskanie danych publicznych związane jest z trwającym postępowaniem cywilnym dotyczącym tej sprawy. Wynika z tego, że wnioskowane informacje będą wykorzystane do uzasadniania stanowiska w indywidualnej sprawie, co jest niezgodne z celem i funkcją działania ustawy. Powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji [pic] publicznej nie może być podstawą do żądania udostępnienia informacji publicznych, których celem będzie ochrona interesu własnego wnioskodawcy w toczącym się postępowaniu cywilnym.
Organ stwierdził, że złożony wniosek nie jest wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, ponieważ nie odnosi się do zakresu "spraw publicznych" lecz ochrony interesu indywidualnego. Jeżeli wniosek ten nie dotyczy spraw z zakresu informacji publicznej, tym samym nie kwalifikuje się do rozpatrzenia w trybie dostępu do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy adwokat P. G. wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając mu zaniechanie zrealizowania wniosku o udostępnienie informacji, pomimo faktu, że wniosek został złożony w siedzibie organu w dniu 10 maja 2023 r., a organ ograniczył się jedynie do przesłania wnioskodawcy pisma z dnia 23 maja 2023 r. w którym zawarł informację, że odmawia udzielenia informacji publicznej – nie wydając w tym zakresie decyzji administracyjnej.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia wniosku.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie w całości.
Uzasadnienie wniosku o odrzucenie skargi, organ uzasadnił tym, że skarga nie została złożona przez podmiot uprawniony do złożenia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. Skarga ta została bowiem wniesiona przez adwokata w imieniu własnym, podczas gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którego dotyczy skarga na bezczynność został złożony przez osoby, w których imieniu działał pełnomocnik – adwokat P. G. Składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej adwokat działał jako pełnomocnik swoich klientów, nie jako osoba prywatna.
Skarżący w piśmie z dnia 3 sierpnia 2023 r., określonym jako replika na odpowiedź na skargę, stwierdził, że wbrew twierdzeniom organu, w niniejszej sprawie istnieje całkowita tożsamość podmiotu. Zdaniem Skarżącego ten sam podmiot: złożył w dniu 8 maja 2023 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, otrzymał odmowę uzyskania informacji publicznej od organu w dniu 23 maja 2023 r. i wniósł skargę z dnia 7 czerwca 2023 r. na bezczynność organu.
Skarżący, jako adwokat jest pełnomocnikiem osób wskazanych we wniosku – reprezentuje ich w sprawie cywilnej, a organ nie wezwał go do przedstawienia stosownych pełnomocnictw. Skarżący wniosek złożył we własnym imieniu, a fakt, że jest pełnomocnikiem osób fizycznych w postępowaniu cywilnym nie wpływa na rzekomy brak legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym bardziej, że odpowiedź organu została skierowana bezpośrednio do Skarżącego, na co wskazuje nagłówek pisma z dnia 23 maja 2023 r. Adresatem jego jest P. G. Wynika więc z tego, zdaniem strony skarżącej, że podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest również ów P. G.
Z kolei w piśmie procesowym organu z dnia 28 sierpnia 2023 r., będącym odpowiedzią na powyższą replikę Skarżącego, organ stanowczo podtrzymał w całości swoje stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę.
Organ nie zgodził się z tym, że wniosek o udostepnienie informacji publicznej złożył skarżący – będący jednocześnie adwokatem, ponieważ z treści wniosku z dnia 8 maja 2023 r. bezsprzecznie wynika, że wniosek ten złożyło sześć małżeństw, w których imieniu działał skarżący, jako ich pełnomocnik. Pomimo faktu, że do wniosku nie dołączono pełnomocnictw, to jednak Skarżący w treści wniosku powoływał się na uprzednio złożone pełnomocnictwa. Tym samym organ w sposób naturalny i racjonalny skierował odpowiedź na wniosek z dnia 8 maja 2023 r. na adres pełnomocnika – adwokata P. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej określonej w skrócie, jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Jednocześnie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta Miasta B. wniesiona została przez skarżącego P. G., będącego adwokatem. Tymczasem postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przed organem, któremu skarżący przypisuje bezczynność zostało wszczęte pismem z dnia 8 maja 2023 r.
Pismo to stanowiło wniosek o udostepnienie informacji publicznej, adresowane do Prezydenta Miasta B. Co istotne, w części wstępnej tego pisma skarżący określił, że działa jako pełnomocnik: Państwa [...], Państwa [...], Państwa [...], Państwa [...], Państwa [...] oraz Państwa [...], na podstawie pełnomocnictw załączonych do pierwszego pisma w sprawie. Ponadto, Skarżący, działający jako pełnomocnik ww., osób wyraźnie zaznaczył, że działa: "w trosce swoich Mandantów o prawidłowe gospodarowanie środkami publicznymi, w związku z postępowaniem cywilnym w sprawie".
Pismo powyższe inicjowało bezsprzecznie postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jednak w piśmie tym Skarżący występował wyraźnie w interesie swoich mandantów, działając jako pełnomocnik sześciu wyszczególnionych małżeństw. Tym samym wyznaczony został krąg podmiotowy tego postępowania. Abstrahując od precyzji i dokładności sprecyzowania kręgu tych podmiotów – stron postępowania, wskazano bowiem jedynie sześć nazwisk, określając je jako nazwiska małżeństw, nie wymieniając z imienia i nazwiska poszczególnych osób, Skarżący nie był stroną tego postępowania, był bowiem pełnomocnikiem stron składających wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący nie działał we własnym imieniu, ponieważ jego działanie znajdowało umocowanie w pełnomocnictwie udzielonym mu przez ww. podmioty, na które to pełnomocnictwo zresztą w części wstępnej wniosku się powoływał.
Należy stwierdzić, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity w Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zmianami) – zwana dalej w skrócie: "u.d.i.p", odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt: II SAB/Kr 129/23, dostępny w CBOSA).
W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, brak legitymacji procesowej Skarżącego nie jest i nie może być konwalidowany tym, że organ nie wzywał Skarżącego, działającego w imieniu swoich mandantów, o przedłożenie stosownych pełnomocnictw. Takie zaniechanie organu nie zmienia faktu, że Skarżący sam określił siebie, jako osobę działającą jako pełnomocnik ww. stron. O pozycji procesowej Skarżącego w postępowaniu przed organem administracji publicznej (tj.: pełnomocnika stron postępowania), a w efekcie o braku jego osobistej legitymacji procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym decyduje to, że zainicjował postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w piśmie, w którym wyraźnie określił siebie jako osobę, działającą w imieniu swoich mandantów. To osoby, które reprezentował w tym postępowaniu, jako ich pełnomocnik są stronami tego postępowania. Na marginesie wskazać należy, że, jak zaznaczył organ w piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 r., do wniosku nie dołączono pełnomocnictw, jednak w treści wniosku skarżący powołał się na złożone w sprawie pełnomocnictwa. Sprawie dotyczącej "placu zabaw przy ul. [...] w B.". Organ otrzymał udzielone Skarżącemu pełnomocnictwo do reprezentowania stron postępowania w tej sprawie. Sporządzając pismo (wniosek) z dnia 8 maja 2023 r. sam wyznaczył swoją rolę procesową, jako pełnomocnik sześciu małżeństw.
Fakt udzielenia przez organ odpowiedzi skarżącemu w piśmie z dnia 23 maja 2023 r. na złożony przez niego wniosek, abstrahując od prawidłowości formy załatwienia wniosku (tj. czy pismo organu stanowi w istocie akt administracyjny, czy też nim nie jest) również nie kreuje Skarżącego jako strony postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ udzielił odpowiedzi Skarżącemu, na złożone przez niego, w imieniu mandatantów, pismo z dnia 8 maja 2023 r., stanowiące wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Podsumowując, fakt określenia skarżącego, działającego w określonej kancelarii adwokackiej w nagłówku pisma organu z dnia 23 maja 2023 r., jako jego adresata, nie czyni go stroną postępowania.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Skarżący nie posiada legitymacji procesowej do tego, aby we własnym imieniu wnieść skargę na bezczynność organu, w sprawie, w której jest przed organem pełnomocnikiem procesowym swoich mandantów. Skarga wniesiona w tej sprawie przez Skarżącego (w jego własnym imieniu) jest w istocie niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Na marginesie podkreślić należy, że nadal istnieje możliwość zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie bezczynności organu w kwestii załatwienia pisma z dnia 8 maja 2023 r., jednakże postępowanie takie może zainicjować skarżący jedynie jako pełnomocnik procesowy stron postępowania zainicjowanego przed organem wnioskiem z dnia 8 maja 2023 r. Jednocześnie legitymację procesową posiadają w tym przypadku także bezpośrednio i osobiście strony postępowania, w imieniu których postępowanie to zainicjował Skarżący, działając jako ich pełnomocnik procesowy.
Mając powyższe na uwadze, skarga na bezczynność organu w tej sprawie wniesiona osobiście i we własnym imieniu przez skarżącego jest niedopuszczalna z uwagi na brak jego legitymacji procesowej, i jako taka podlega odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.