III SAB/GD 87/22

III SAB/Gd 87/22 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Janina Guść
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 8 pkt 9, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Gdańska postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A.G. (dalej jako "skarżąca"), reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Gdańska postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska.
W petitum skargi wskazano, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wyraża się w braku merytorycznego, efektywnego i terminowego rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej z dnia 5 sierpnia 2019 r., ponowionego pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. W ocenie skarżącej Prezydent Miasta Gdańska naruszył § 16 – 20 i § 3 ust. 9 uchwały nr XXII/651/04 Rady Miejskiej w Gdańsku z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Gdańska oraz zasad udzielania pomocy w wynajęciu takich lokali w zasobach Towarzystwa Budownictwa Społecznego (tekst jednolity: Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 2691) w zw. z § 40 i § 42 uchwały nr XIII/264/19 Rady Miasta Gdańska w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska oraz zasad udzielania pomocy w wynajęciu lokali mieszkalnych w zasobach Towarzystwa Budownictwa Społecznego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2019 r., poz. 4303 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do zaniechania przystąpienia do merytorycznego załatwienia wniosku skarżącej o przyznanie pomocy mieszkaniowej, podczas gdy ww. przepisy zobowiązywały organ do zweryfikowania spełnienia przez skarżącą przesłanek przyznania jej pomocy mieszkaniowej, w tym także - z uwagi na stosowny wniosek skarżącej - przyznanie tego rodzaju pomocy poza kolejnością, co skutkowało bezczynnością Prezydenta Miasta Gdańska mimo obowiązku dokonania stosownej czynności załatwiającej wniosek skarżącej, stanowiącej czynność z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Prezydent Miasta Gdańska dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do merytorycznego załatwienia wniosku skarżącej, w tym wniosku o przyznanie tego rodzaju pomocy poza kolejnością w oparciu o ww. regulacje w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz o rozważenie przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej, o jakiej mowa w art. 149 § 2 i art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi przedstawione zostały szerokie rozważania dotyczące dopuszczalności skargi jak i uzasadniające podniesione zarzuty i zasadność wniosków zawartych w skardze. Relacjonując stan faktyczny sprawy skarżąca wskazała m.in., że Prezydent Miasta Gdańska pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak WGK-II.7142.116.2013.DM/KM odmówił przyznania skarżącej pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy Miasta Gdańska, w tym też zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego poza kolejnością uznając wadliwie, że w realiach sprawy nie znajdują zastosowania przepisy uchwały nr XII/651/04, zaś skarżąca nie spełnia przesłanek określonych uchwałą nr XIII/264/19. Nadto Prezydent Miasta Gdańska w pismach z dnia 25 listopada 2020 r. oraz z dnia 8 marca 2021 r. poinformował, że podtrzymuje własne stanowisko wyrażone uprzednio w swoim piśmie z dnia 10 sierpnia 2020 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdańska wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że poprzedzające skargę ponaglenie z dnia 27 sierpnia 2021 r. dotyczy tylko i wyłącznie zarzucanej organowi bezczynności podczas, gdyż wniesiona skarga odnosi się również do przewlekłego prowadzenia postępowania. Odrębną podstawę do odrzucenia skargi należy w ocenie organu wywieść również z faktu zakończenia postępowania z uwagi na odmowę zawarcia ze skarżącą umowy najmu lokalu, co skarżąca wprost potwierdziła w uzasadnieniu skargi.
Alternatywnie, Prezydent Miasta Gdańska wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając dokonane w sprawie czynności oraz merytoryczne stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd orzeka w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Gdańska postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych procedura oddawania w najem lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy podzielona jest na dwa etapy. W pierwszym z nich wnioskodawca składa wniosek podlegający badaniu w trybie administracyjnym, na zasadach określonych uchwałą rady gminy podjętą na podstawie upoważnienia zawartego w art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 172). Ten etap kończy się rozstrzygnięciem dotyczącym umieszczenia wnioskodawcy na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy, poprzedzającym drugi etap - podjęcia czynności cywilnoprawnych - i nie stanowi czynności cywilnoprawnej. Co istotne, efekt końcowy pierwszego etapu postępowania (zainicjowanego złożeniem stosownego wniosku o oddanie w najem lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego gminy) podlega kognicji sądów administracyjnych nie na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lecz na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej (zob. w tej materii: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r.; sygn. akt I OPS 4/08; publ. ONSAiWSA 2008/6/90 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r.; sygn. akt I OSK 362/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy mieć przy tym na uwadze, że możliwość wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania unormowane zostało w p.p.s.a. w regulacjach art. 3 § 2 pkt 8 i 9. Rozpoznanie wniosku określonego podmiotu o przyznanie lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, rozumiane zasadniczo jako wpis na listę osób uprawnionych do zawarcia umowy bądź nieumieszczenie na takiej liście (odmowa umieszczenia), nie obejmuje przypadków określonych w pkt 1 - 4 oraz przypadku określonego w pkt 4a, objętych dyspozycją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skoro są to – jak wskazano powyżej – akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
W ocenie Sądu akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. nie mogą być kwalifikowane jako inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, do których ma zastosowanie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Nie są to także inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw - które to akty - jeżeli chodzi o bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - objęte zostały wprost i w sposób jednoznaczny dyspozycją art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, że w powyższej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu dnia 22 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 362/10) podnosząc, że "regulacje [...] dotyczące: zasad wynajmowania [...] lokali, pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu lokalu, w tym lokalu socjalnego, zawierania takich umów w miarę posiadania wolnych lokali, kryteriów wyboru osób do zawarcia takich umów, trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali, w tym sporządzanie list osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu, sposobu prowadzenia takich list, umieszczania określonych osób na takiej liście oraz skreślania ich z listy, wskazują, że uprawnienia te, w tym uprawienie do umieszczenia na liście oczekujących w określonej kolejności na zawarcie umowy najmu, nie są uprawnieniami wynikającymi wprost z przepisów prawa lecz ich realizacja przez właściwe organy w stosunku do określonych osób wymaga podjęcia i wykonania szeregu czynności wyjaśniających, sprawdzających i wreszcie ustalających, szeregujących i kwalifikujących każdą określoną osobę zarówno co do istnienia samego uprawnienia jak i kolejności jego realizacji z uwzględnieniem rozmiaru dysponowanego przez gminę zasobu mieszkaniowego.
Należy mieć przy tym na uwadze, że w postępowaniu w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu nie mają zastosowania regulacje zwarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000). Nadto skarżąca, jak wynika wprost z treści wniesionej skargi, nie uczyniła przedmiotem kontroli Sądu - w świetle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - pism organu z dnia 10 sierpnia 2020 r., z dnia 25 listopada 2020 r., z dnia 8 marca 2021 r. oraz z dnia 9 listopada 2021 r., w treści których znajduje się przedstawienie stanowiska organu odnośnie złożonych przez skarżącą wniosków.
Mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi jak i poczynione wyżej rozważania należy uznać, że wniesiona przez A.G. skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Gdańska postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska jako nie spełniająca wymogów z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. nie mogła być przez Sąd rozpoznana zgodnie z właściwością rzeczową i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Sprawa została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.