III SAB/Gd 421/25

III SAB/Gd 421/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4-5, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Ś. na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej M. Ś. z dnia 22 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie na rzecz skarżącej M. Ś. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Małoletnia M. Ś., reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową I. Ś. (dalej: "skarżąca"), w dniu 16 września 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie (dalej: "Kierownika MOPS", "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Z przedłożonych sądowi dokumentów wynika, że wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 26 sierpnia 2025 r. skarżąca wystąpiła, w trybie informacji publicznej, o wydanie i przesłanie pocztą kserokopii pisma otrzymanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie o uchylaniu się od obowiązku poddania skarżącej szczepieniom ochronnym, notatki służbowej (jeżeli została sporządzona ) z czynności przeprowadzonych w dniu 24 lipca 2025 r. w miejscu zamieszkania skarżącej pod nieobecność jej przedstawicielki ustawowej oraz pisma skierowanego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie, stanowiącego odpowiedź w tej sprawie. Wniosek został złożony w związku z wezwaniem z dnia 3 lipca 2025 r. nr [...].
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Kierownik MOPS w dniu 28 sierpnia 2025 r. poinformował przedstawicielkę ustawową skarżącej, że nie podlega on rozpatrzeniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), lecz na podstawie art. 73 § 1 i 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."). Żądane dokumenty dotyczą bowiem indywidualnej sprawy, której stroną postępowania jest przedstawicielka ustawowa skarżącej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 § 1 i 1a k.p.a. strona ma prawo wglądu do akt sprawy oraz sporządzenia z nich notatek, odpisów lub kopii w lokalu organu w obecności pracownika organu, również po zakończeniu postępowania. Poinformował , że akta sprawy będą udostępnione do wglądu w siedzibie MOPS w Kwidzynie, po wcześniejszym uzgodnieniu daty i godziny wizyty z pracownikiem socjalnym. Podano numery telefonów do kontaktu.
W skardze skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
1/ art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji;
2/ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3/ art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kierownik MOPS wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek informując , że informacje nim objęte nie stanowią informacji publicznej i mogą zostać udostępnione w trybie k.p.a. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa wglądu do akt. Jednak z ostrożności procesowej organ, w dniu 29 września 2025 r., przesłał żądane dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") , każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.
Nie ulega wątpliwości, że Kierownik MOPS jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej , bowiem art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. MOPS jest takim właśnie organem.
W niniejszej sprawie skarżąca wnosiła o udostępnienie pisma otrzymanego przez organ od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie , odpowiedzi organu na to pismo oraz notatki służbowej organu z przeprowadzonych czynności.
Organ, odmawiając udostępnienia żądanych przez nią informacji pominął, że wniosek złożyła małoletnia skarżąca , a nie jej matka i uzasadnił to faktem, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi, bowiem dotyczą prowadzonego postępowania administracyjnego, którego stroną jest przedstawicielka ustawowa małoletniej skarżącej oraz wskazał, że żądane dokumenty mogą być udostępnione w trybie art. 73 §1 k.p.a.
Przepis art. 73 § 1 k.p.a. mieści się w Dziale II k.p.a. – "Postępowanie" i stanowi , że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
Należy zatem zauważyć, że z przedłożonych Sądowi dokumentów nie wynika, by organ prowadził jakiekolwiek postępowanie administracyjne, którego skarżąca byłaby stroną , co uprawniałoby ją do zapoznania się z aktami sprawy w trybie przywołanego przez organ przepisu.
Organ zatem niezasadnie uznał, że skarżąca może zapoznać się z żądanymi dokumentami na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , skoro sam żadnego postępowania z jej udziałem jako strony nie prowadził.
Należy dodać, że podstawą uznania , że informacja nie jest informacją publiczną lub podstawą odmowy udostępnienia żądanej informacji nie może być okoliczność, że jest to informacja "we własnej sprawie". Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Zatem prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Według art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Należy też podkreślić, że w orzecznictwie uznaje się za nieprawidłowe stanowisko, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy sprawy publicznej.
Sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. jest każda informacja o działalności publicznej, podmiotów wykonujących zadania publiczne. Z przepisu art. 6 u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ), zasadach ich funkcjonowania, danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 ), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 ). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim określonych jest jedynie przykładowe.
Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą.
Wystąpienie PPIS w Kwidzynie do organu było co prawda związane z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, ale postępowaniem prowadzonym przez PPIS w Kwidzynie, a nie przez organ i nie wobec skarżącej, a wobec jej przedstawicielki ustawowej. Żądane przez skarżącą informacje obejmowały sferę działań PPIS w Kwidzynie oraz organu i jako takie stanowiły informację publiczną.
Należało zatem podzielić stanowisko skarżącej, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 22 sierpnia 2025 r. , bowiem żądane informacje przesłał skarżącej ( jej przedstawicielce ustawowej ) dopiero w dniu 29 września 2025 r. ( okoliczność niekwestionowana przez skarżącą) . Tymczasem, zgodnie z art. 13 ust.1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku ( ...) .
Mając na uwadze powyższe Sąd , na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 22 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej ( punkt 1. sentencji wyroku ).
Sąd uznał przy tym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( punkt 1. sentencji wyroku ). Należy zauważyć, że organ udzielił odpowiedzi skarżącej ( jej przedstawicielce ustawowej) już w dniu 28 sierpnia 2025 r., czyli niezwłocznie, przyjmując jednak błędnie, że odpowiedź nie może zostać udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sytuacji tej nie można uznać za mieszczącą się w pojęciu rażącego naruszenia prawa.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego wpisu od skargi ( punkt 2. sentencji wyroku ).