III SAB/Łd 38/26

III SAB/Łd 38/26 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 2, art. 151, art. 200 i art. 205 par. 2, art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 12, art. 35, art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2025 poz 337
art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 769
art. 112a ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Sentencja
Dnia 20 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1) zobowiązuje Wojewodę Łódzkiego do załatwienia wniosku M. S. w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. S. z dnia 29 października 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 3) stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpatrzeniu wniosku M. S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. S. – obywatelka Kazachstanu (dalej: strona, strona skarżąca, lub skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, 6 marca 2026 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
29 października 2025 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynął wniosek strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w którym - jako przesłankę pobytu - wskazano wykonywanie pracy. Do wniosku załączono: kserokopię pełnomocnictwa oraz potwierdzenia uiszczenia opłat skarbowych.
12 listopada 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej przysłał pocztą następujące dokumenty: załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy, wniosek o udzielenie ww. zezwolenia wraz z fotografiami, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię paszportu strony skarżącej, potwierdzenie uiszczenia opłat skarbowych, wzór podpisu, wydruk z KRS, oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, pełnomocnictwo udzielone w 3 października 2025 r., zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydruk z e-Doręczeń, oświadczenie strony skarżącej oraz pismo przewodnie.
31 stycznia 2026 r. pełnomocnik strony złożył ponaglenie w sprawie.
Pismem 5 lutego 2026 r. wojewoda zawiadomił stronę skarżącą o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania.
6 marca 2026 r. strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiotowej sprawie, zarzucając naruszenie: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Wojewody Łódzkiego do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) przyznanie, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Wojewody Łódzkiego na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 6 000 zł; 3) zasądzenie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., od Wojewody Łódzkiego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowe opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o rozważenie przez sąd zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi z 9 września 2024 r. o sygnaturze TS 176/24 oraz zapytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-254/25 ) w sprawie o sygnaturze II SAB/Gl 19/25. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do dnia jej wniesienia organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zaznaczono przy tym, że organ nie dopełnił również obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała zatem bezczynność, bowiem organ nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo stosownej czynności. Jednocześnie strona skarżaca, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, podkreśliła, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zdaniem skarżącej z uwagi na fakt, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, uwzględniając również uchybienia organu, należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Strona skarżąca zaznaczyła przy tym, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które nie można uznać powtarzanych od 2014 r. twierdzeń organu o brakach kadrowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej strona skarżąca podniosła, że sytuacja, w której czeka ona tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Strona skarżąca z powodu bezczynności organu ma problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych.
11 marca 2026 r. wniosek strony skarżącej został zarejestrowany w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie, z ostrożności procesowej, o oddalenie skargi. Odnosząc się do postawionych zarzutów organ wskazał, że rozpatruje sprawy zgodnie z kolejnością ich wpływu. A czas ich rozpoznawania nie jest wynikiem ani opieszałości, ani złej woli pracowników Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, a jedynie wynika z ilości procedowanych spraw. Ponadto wojewoda wskazał, że przedmiotowa skarga dotyczy podnoszonej przez cudzoziemca bezczynności w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zawierającej się w czasie obowiązywania regulacji określonej w art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 337 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że w wymienionym w tej regulacji okresie nie rozpoczyna się bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy, a przepisów o bezczynności organu w tym okresie nie stosuje się. Wobec powyższego ewentualne zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie we wskazanym okresie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości postępowania, a skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym okresie jest niedopuszczalna. Organ za bezzasadne uznał również przedstawione przez stronę skarżącą roszczenia pieniężne. W tym zakresie wskazał on, że zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w okresie, o którym mowa w ust. 1 organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zdaniem organu wskazanych powyżej przepisów nie można stosować w sposób zawężający, tj. jedynie do obywateli Ukrainy, którzy opuścili swój kraj w związku z konfliktem zbrojnym z Federacją Rosyjską.
Pismem z 14 kwietnia 2026 r. organ poinformował, że w sprawie nie została wydana decyzja w przedmiocie wniosku skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się częściowo zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie, wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. np. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2654/13, Lex/el nr 1398173; z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, Lex/el nr 2520783). W niniejszej sprawie strona skarżąca przed wniesieniem skargi spełniła powyższy wymóg formalny.
Terminy do wniesienia skargi, ustalone w art. 53 p.p.s.a., nie mają zastosowania do skargi na bezczynność lub przewlekłość organu (por. np. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11, Lex/el nr 1081047; z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11, Lex/el nr 1081061). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10, Lex/el nr 1080508; z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 853/17, Lex/el nr 2345709; z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 895/18, Lex/el nr 2493166; z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3036/17, Lex/el nr 2633252; z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 3149/18, Lex/el nr 2646298; z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3747/18, Lex/el nr 2724257; z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1271/20, Lex/el nr 3090864; z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2346/20, Lex/el nr 3280175; z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2616/19, Lex/el nr 3284755; uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 i z dnia 7 marca 2022r., sygn. akt II OPS 1/21, ppubl. [w:] ONSAiWSA 2020/6/79 i ONSAiWSA 2022/3/34; por. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, Nb 11 do art. 149). Z akt rozstrzyganej sprawy wynika, że w momencie wniesienia skargi nie zostało jeszcze zakończone postępowanie administracyjne przed Wojewodą Łódzkim.
W tym miejscu wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna powołując się na aktualną treść art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 337 ze zm.) - dalej: "ustawa pomocowa". W ocenie sądu stanowisko organu jest niezasadne.
Odnosząc się do kwestii dopuszczalności skargi i skutków prawnych powoływanego przez organ art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy pomocowej wskazać należy, że regulacje tamujące lub zawieszające bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych w sprawach dotyczących pozwoleń na pobyt cudzoziemców w Polsce datują się od zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830). Prolongowano je kolejnymi ustawami, przy czym ostatnia z nich przedłużyła ten termin do dnia 4 marca 2027 r. (art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2026 r., poz. 203). Podkreślić należy, że już pierwsza ze wskazanych regulacji budziła kontrowersje w doktrynie i orzecznictwie pod względem zgodności z zasadami państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak, że art. 100d, a wcześniej także 100c wskazanej powyżej ustawy nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej KPP), jak również art. 6 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej EKPCz) (zob. np. wyroki NSA: z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1961/24; z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24- wszystkie dostępne w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to zachowało aktualność do 30 czerwca 2024 r.
W aktualnym orzecznictwie odnoszącym się do stanów faktycznych po dniu 30 czerwca 2024 r. przyjmuje się, że ponad dwuletni okres - od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw, powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter (por. np. wyroki NSA: z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, sygn. akt II OSK 2498/24, sygn. akt II OSK 2737/24; z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24; z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i sygn. akt II OSK 2243/24; z dnia 25 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 3109/24 – wszystkie dostępne w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się, że wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. I z tych względów przyjmuje się, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. Poglądy te, aktualnie już jednolite, tutejszy sąd podziela i uwzględnia w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmawiając zastosowania art. 100d ustawy pomocowej, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Tym samym nie było podstaw do odrzucenia lub oddalenia skargi z tej przyczyny.
Przechodząc od oceny niniejszej skargi podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Łd 53/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Lu 9/11; wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 934/14, opubl. w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność następuje zatem, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Co do zasady, bez znaczenia pozostaje przyczyna, która spowodowała zawinioną albo niezawinioną opieszałość. Okoliczności, które skutkują zwłoką, sposób działania i zaniechania organu w toku rozpoznawania sprawy, w tym stopień przekroczenia terminów, mogą mieć jednak znaczenie dla oceny, czy bezczynność miała charakter kwalifikowany.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również i to, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne, niż wymienione w k.p.a., terminy rozpoznania sprawy przez właściwe organy administracji publicznej. I tak zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
Przy czym ze wskazanego powyżej przepisu wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym.
W tym miejscu wskazać należy, że sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11; z dnia 24 lipca 2018 r., sygn.. akt II OSK 3021/17, opubl. [w:] CBOSA). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie, jak wynika z przedstawionych sądowi akt, wniosek strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do wojewody 29 października 2025 r. Następnie, 12 listopada 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej przysłał następujące dokumenty: załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie stronie zezwolenia na pobyt czasowy, wniosek o udzielenie zezwolenia wraz z fotografiami, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię paszportu strony skarżącej, potwierdzenie uiszczenia opłat skarbowych, wzór podpisu, wydruk z KRS, oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, pełnomocnictwo udzielone w 3 października 2025 r., zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydruk z e-Doręczeń, oświadczenie strony skarżącej oraz pismo przewodnie. Z akt sprawy wynika również, że 11 marca 2026 r. wniosek strony skarżącej został zarejestrowany w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. W badanej sprawie 29 października 2025 r. dla organu otworzył się przewidziany w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach 60-dniowy termin do wydania w sprawie decyzji. W jego trakcie wojewoda nie podjął czynności niezbędnych do wydania decyzji i mimo upływu terminu na wydanie decyzji do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie wniosku strony skarżącej dlatego na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd stwierdził, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej o udzielenie zezwolenia pobytowego z 29 października 2025 r. Wobec braku informacji o wydaniu aktu kończącego postępowanie w sprawie, należało zobowiązać organ do jego wydania w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 1 i 2 sentencji wyroku).
W rozstrzyganej sprawie sąd uznał, że długość kontrolowanego postępowania wynosząca 7 miesięcy, nie jest okresem uzasadniającym uznanie, iż stwierdzona bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Za taką oceną może przemawiać m.in. zbyt długi czas prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia, ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. chociażby wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2234/15, opubl. [w:] CBOSA oraz wskazane tam poglądy judykatury). W rozstrzyganej sprawie sąd uznał, że z uwagi na to, że wniosek strony skarżącej został złożony 29 października 2025 r., a przy tym, wobec znanych sądowi z urzędu realiów związanych z obsługą podobnych wniosków licznie składanych przez cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim w Łodzi, sąd nie widzi podstaw, by bezczynność tę klasyfikować jako przejaw rażącego naruszenia prawa.
Nie znajdują również podstaw żądania skargi związane z zasądzeniem od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. W przypadku grzywny ma to być w założeniu środek dyscyplinujący organ w kierunku szybkiego załatwienia sprawy i powinien być stosowany w przypadkach szczególnie drastycznej zwłoki organu w załatwieniu sprawy, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W odniesieniu do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazać trzeba, że środek ten ma m.in. stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Wprawdzie pełnomocnik strony skarżącej podniósł w skardze, iż w związku z bezczynnością organu, skarżąca miała mieć problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną i nie mogła wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzenia najbliższych, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych wiarygodnych dowodów. Z tego powodu twierdzenia te trzeba uznać za gołosłowne. Dodać również należy, że strona skarżąca nie pozostawała także bez środków do życia, wszak rzekome problemy miały dotyczyć wyłącznie zmiany pracy na lepiej płatną, a nie znalezienia i podjęcia pracy w ogóle. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd w powyższym zakresie skargę oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce 480 zł powiększone o 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 118) stawka minimalna radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca wynosi 480 zł. Radca prawny D. K. występował i nadal występuje jako pełnomocnik cudzoziemców w kilkudziesięciu sprawach, które toczyły się, bądź nadal się toczą w tutejszym sądzie. We wszystkich tych sprawach stany faktyczne są bardzo podobne i wszystkie skargi sporządzone przez pełnomocnika są prawie identyczne. W ocenie sądu brak jest więc podstaw do uznania, że skarga sporządzona przez wskazanego pełnomocnika w niniejszej sprawie wymagała dużego nakładu pracy z jego strony, a sprawa jest zawiła i czasochłonna. Co więcej, poza sporządzeniem skargi pełnomocnik nie podjął w sprawie innych czynności.
Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości UE przez WSA w Gliwicach (postanowienie z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/25). Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne), o jakim mowa w tym przepisie występuje więc w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które zaistnieje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Należy też dodać, że istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11; z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2699/14). Skoro zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, to nie może być ono dowolne. Fakultatywny charakter przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie zobowiązuje sąd w szczególności do poddania analizie skutków zawieszenia postępowania oraz celowości tego zabiegu. W niniejszej sprawie zawieszeniu postępowania sprzeciwiają się przede wszystkim zasady ekonomiki procesowej, co jest szczególnie istotne, że jej przedmiotem jest bezczynność organu administracji publicznej. Z istoty skargi na bezczynność wynika zaś, że jest ona wnoszona w celu zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego, sąd de facto dodatkowo odsuwałby w czasie zakończenie sprawy. Co równie istotne, rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie zamyka stronie drogi do ponownego wystąpienia z taką skargą. Taki stan rzeczy dodatkowo przemawia za brakiem celowości zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie.
a.kr