III SA/Wr 838/22

III SA/Wr 838/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr SKO 4122/16/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz Bartosza Dyrdy kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. D. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr SKO 4122/16/2022 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Świdnicy (dalej: Prezydent, wierzyciel) z dnia 8 lipca 2022 r. nr BSPP.3160.103.2022 oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy (dalej: organ egzekucyjny) na podstawie tytułów wykonawczych sporządzonych wskutek nieopłaconych upomnień dot. nieuiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 250 zł za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w Świdnicy pojazdu marki [...] w dniach 26 stycznia 2019 r. (ul [...]), 15 grudnia 2019 r. (ul. [...]), 12 lutego 2020 r. (ul. [...]), 30 września 2020 r. (ul. [...]) oraz pojazdu marki [...] w dniu 9 grudnia 2020 r. (ul. [...]) - strona 20 grudnia 2021 r. wniosła zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty na podstawie art. 33 § 1 i § 2 pk1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427; dalej: u.p.e.a.). W uzasadnieniu zarzutu strona wskazała, że ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć wynika, że miejsca, na których stoją zaparkowane ww. pojazdy, nie były miejscami wyznaczonymi w rozumieniu art. 13b ust. 1 i ust. 6 pkt 1) ustawy o drogach publicznych w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 lipca 2003 r., tzn. brak było wyznaczonych linii poziomych.
Pismem z dnia 7 stycznia 2022 r. organ egzekucyjny w oparciu o art. 34 § 1 u.p.e.a. przesłał Prezydentowi jako wierzycielowi zgłoszone przez stronę zarzuty w ww. postępowaniu egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2022 r. wydanym na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Prezydent oddalił zarzut w sprawie egzekucyjnej strony.
Wskutek zażalenia strony SKO postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. uchyliło postanowienie Prezydenta z 17 grudnia 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia nakazując wyjaśnienie, czy miejsca postojowe oznaczone były znakiem D-18, co nie wynikało z akt sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2022 r. oddalił zgłoszony przez stronę zarzut w sprawie egzekucyjnej.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wskazał, że ulice, na których zaparkowane były pojazdy strony w dniach objętych upomnieniami, nie posiadały wyznaczonych miejsc parkingowych za pomocą znaków pionowych D18 z napisem "Płatny" i poziomych P19 "linia wyznaczająca pas postojowy".
Postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r. SKO uchyliło ww. postanowienie Prezydenta i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia nakazując w uzasadnieniu wyjaśnienie, czy miejsca postojowe na ul. [...], [...] i [...] w datach parkowania pojazdów strony były oznaczone znakami D18, gdyż samo zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu wskazanych ulic – o czym argumentował Prezydent - nie jest tożsame z umieszczeniem znaków.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. wydanym na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Prezydent oddalił zgłoszony przez stronę zarzut w sprawie egzekucyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wierzyciel wskazał, że Strefa Płatnego Parkowania w Świdnicy (SPP) na wszystkich ciągach ulicznych (parkingach) należy dokonywać opłat za pomocą kart parkingowych lub abonamentowych. Na wjazdach w obszar SPP są rozmieszczone znaki drogowe D44 zgodne z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. nr 58, poz. 515 ze zm.) i minięcie takiego znaku oznacza wjazd do SPP, informujący o konieczności wnoszenia opłat za parkowanie. Prezydent wyjaśnił, że ta restrykcja komunikacyjna dotyczy również ulic [...], [...] i [...], które znajdują się w obszarze SPP. Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie w SPP oraz opłaty dodatkowej za nieuiszczenie takiej opłaty jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. przepisów ustawy o drogach publicznych i odpowiedniej uchwały rady miasta stanowiącej akt prawa miejscowego, którą w sprawie jest uchwała nr XIII/169/03 Rady Miejskiej w Świdnicy z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w Świdnicy oraz wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta Świdnica. Z załącznika nr 1 do tej uchwały wynika, że ul. [...], ul. [...] i ul [...] znajduje się w SPP, a w dniach wskazanych w upomnieniach ww. ulice posiadały wyznaczone miejsca parkingowe za pomocą znaków pionowych D18 "parking" i poziomych D19 "linia wyznaczająca pas postojowy" zgodnie z projektem docelowej organizacji ruchu oraz projektami zmian organizacji ruchu w ciągu drogi gminnej ww. ulic. Prezydent wskazał, że zatwierdzone projekty oaz sposób wprowadzenia zmian w organizacji ruchu zostały skontrolowane w dniach 16 października 2018 r., 12 września 2018 r. oraz 8 listopada 2018 r., co wynika z notatek służbowych, wobec czego zarzut strony dot. nieistnienia obowiązku opłaty za postój uznał za niesłuszny.
W zażaleniu na to postanowienie strona ponownie argumentowała, że w dniach wskazanych w upomnieniach ulice, na których zaparkowane były pojazdy strony nie posiadały wyznaczonych miejsc parkingowych za pomocą znaków poziomych P19 "linia wyznaczająca pas postojowy". Ww. notatki służbowe, na które powołał się Prezydent w żaden sposób nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji z dnia parkowania pojazdów przez stronę, gdyż zawarta w nich dokumentacja fotograficzna nie dowodzi, że w dniach parkowania przedmiotowe ulice były oznakowane znakami pionowymi D18 "Płatny" i poziomymi P19 "linia wyznaczająca pas postojowy". Prezydent nie wykazał, wbrew zobowiązaniu SKO, że miejsca postojowe zlokalizowane na ww. ulicach były oznaczone ww. znakami w datach parkowania pojazdów strony.
Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z 8 lipca 2022 r. W uzasadnieniu wskazało, że stan faktyczny sprawy potwierdza prawidłowe oznakowanie miejsc postojowych w SPP, na których zaparkowała strona, zgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. nr 170, poz. 1393 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. nr 220, poz. 2181 ze zm.). SKO stwierdziło, że miejsca postojowe, na których strona zaparkowała w datach parkowania oznaczone były znakiem D18 "parking" płatny i za pomocą znaków poziomych P19 "linia wyznaczająca pas postojowy", co oznacza obowiązek niezwłocznego uregulowania opłaty przez stronę.
W skardze strona argumentowała, że SKO w zaskarżonym postanowieniu nie wzięło pod uwagę, że oznakowanie miejsc postojowych nie było prawidłowe i nie było zgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. nr 170, poz. 1393 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. nr 220, poz. 2181 ze zm.), ponieważ znaki poziome P19 "linia wyznaczająca pas postojowy" były niewyraźne lub niewidoczne tak, jak to jest uwidocznione w dokumentacji fotograficznej z 5 grudnia 2019 r. Ponadto skarżący wskazał, że do dokumentacji sprawy Prezydent nie dołączył żadnych dokumentów odbiorczych, które potwierdzałyby prawidłowość wykonanego oznakowania poziomego P19.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania.
Przedmiotem kontroli legalności oddalenie zarzutu skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych obejmującego nieuiszczone opłaty za postój w kwocie 250 zł w Strefie Płatnego Parkowania w dniach 26 stycznia 2019 r., 15 grudnia 2019 r., 12 lutego 2020 r., 30 września 2020 r. i 9 grudnia 2020 r., w sytuacji gdy podstawą zgłoszonego zarzutu jest nieistnienie obowiązku.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Nie ma wątpliwości, że w sprawie zastosowanie miały przepisy w brzmieniu nadanym ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019, poz. 20170).
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Tym samym zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (§ 1). Zgodnie natomiast z art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (pkt 1); uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: w całości (pkt 2a); w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut (pkt 2b); stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym (pkt 3a); zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (pkt 3b). Zgodnie natomiast z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
W poddanej kontroli sądowej sprawie strona zakwestionowała istnienie dochodzonego w egzekucji obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych z uwagi na błędne ustalenie, że skarżący miał obowiązek uiścić opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm. ;dalej: u.d.p.), mimo braku "wyznaczonego miejsca" za pomocą znaków pionowych i poziomych.
Zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych, opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu, co do osoby zobowiązanego, co skarżący skutecznie uczynił. W konsekwencji w tym zakresie nie jest wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 6 grudnia 2012 r., II GSK 1859/11; z 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1816/12; z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2783/15, z 3 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 844/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśli art. 13b ust. 1 opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie natomiast z art. 13b ust. 6 u.d.p. organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi: 1) wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową; 2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo.
W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w składzie siedmiu sędziów z dnia 9 października 2017 r., II GPS 2/17 (CBOSA) opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że nie można odmówić art. 13b ust. 1 u.d.p. znaczenia normatywnego i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. (cała strefa płatnego parkowania). Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 u.d.p. jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania, wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa - naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia – ustalenie strefy płatnego parkowania zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój w tej strefie. Posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty.
W uzasadnieniu ww. uchwały NSA wyjaśnił też, że miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1393) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r., nr 220, poz. 2181). Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Z § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. wynika, że wjazd do strefy płatnego postoju oznacza się znakiem D-44 "strefa płatnego parkowania". Natomiast wyjazd ze strefy płatnego parkowania jest oznaczony znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania". Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. Na tym znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44 (pkt 5.2.50. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.).
Natomiast w strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-55 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 "parking" oraz znakami poziomymi - liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.50, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.). Na tle tych przepisów pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 u.d.p. przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Jak w dalszej części uzasadnienia uchwały wskazywał NSA, spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W konsekwencji, miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p.
Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, zaś istota uchwały podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprowadza się do tego, że stanowisko w niej zajęte wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Skład sądu orzekający w rozpoznawanej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedstawionej uchwale podziela.
W sprawie poddanej kontroli legalności spór dotyczy istnienia obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w Świdnicy pojazdów należących do skarżącego: pojazdu marki [...] w dniach 26 stycznia 2019 r. (ul [...]), 15 grudnia 2019 r. (ul. [...]), 12 lutego 2020 r. (ul. [...]), 30 września 2020 r. (ul. [...]) oraz pojazdu marki [...] w dniu 9 grudnia 2020 r. (ul. [...]) - strona 20 grudnia 2021 r. W datach parkowania tych pojazdów obowiązywała uchwała nr XIII/16/03 Rady Miejskiej w Świdnicy z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w Świdnicy, której brak w aktach sprawy.
Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że Starosta Świdnicki zatwierdził w 2018 r. stałą organizację ruchu w ciągu drogi gminnej nr [...] (ulicy [...]), w ciągu drogi gminnej nr [...] (ulicy [...]) oraz w ciągu drogi gminnej nr [...] (ulicy [...]). Z notatek służbowych dotyczących kontroli wprowadzenia zmiany w organizacji ruchu zatwierdzonego projektu: z dnia 12 września 2018 r. - dla ul. [...], z dnia 16 października 2018 r. - dla ul. [...] oraz z dnia 8 listopada 2018 r. – dla ul. [...] wynika, że na podstawie wizji lokalnych stwierdzono, że oznakowanie pionowe i poziome zostało wprowadzone zgodnie z zatwierdzonymi projektami. Do każdej notatki dołączona została dokumentacja fotograficzna z dni kontroli.
SKO w zaskarżonym postanowieniu wskazał z kolei, że ww. ulice znajdują się w Strefie Płatnego Parkowania, co wynika z załącznika nr 1 do uchwały nr XIII/169/03 Rady Miejskiej w Świdnicy – której również brak w aktach sprawy przekazanych z odpowiedzią na skargę – a wyznaczony obszar SPP obejmuje ulice na odcinkach oznakowanych [...] z podziałem na podstrefy cenowe. Wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 2 uchwały nr XIII/169/03 ww. ulice znajdują się w obszarze SPP oraz że w dniach wskazanych w upomnieniach ulice te posiadały miejsca parkingowe wyznaczone za pomocą znaków pionowych D18 "parking" i poziomych P19 "linia wyznaczająca pas drogowy" zgodnie z projektem docelowej organizacji ruchu i projektami zmian organizacji ruchu w ciągu ww. dróg gminnych, co potwierdziły ww. kontrole.
Z kolei skarżący konsekwentnie przeczy, by miejsca na których parkował w dniach 26 stycznia 2019 r. (ul [...]), 15 grudnia 2019 r. (ul. [...]), 12 lutego 2020 r. (ul. [...]), 30 września 2020 r. (ul. [...]) oraz 9 grudnia 2020 r. (ul. [...]) - strona 20 grudnia 2021 r. były oznakowane za pomocą znaków poziomych P19 "linia wyznaczającą pas postojowy", a także znakami pionowymi, i w tym zakresie powołał się na dokumentację fotograficzną z 5 grudnia 2019 r. Do dokumentacji fotograficznej, która miała znajdować się w aktach sprawy, z uwidocznionymi pojazdami skarżącego, strona odwołała się już w zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej z dnia 17 grudnia 2021 r. inicjujących sprawę. Skarżący konsekwentnie argumentował, że samo zaparkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania nie oznacza powstania obowiązku uiszczenia opłaty.
W aktach sprawy brak dokumentacji fotograficznej, na którą powołuje się skarżący, jak również brak jakiejkolwiek dokumentacji poprzedzającej wystawienie upomnień.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO stwierdziło ogólnie, że pojazdy skarżącego w ww. dniach były zaparkowane w strefie płatnego parkowania.
Skarżący z kolei kwestionuje, że pojazdy zaparkował w wyznaczonych miejscach w strefie płatnego parkowania, czego potwierdzeniem ma być dokumentacja fotograficzna. Do twierdzenia tego SKO się nie odniosło, jak również mu nie zaprzeczyło. W konsekwencji, pominęło ten dowód w ocenie dowodowej. Nie jest zatem nawet wiadomo, czy dowód taki rzeczywiście istnieje, czy nie. Czy skarżący zaparkował w miejscu wyznaczonym znakiem P19, czy poza nim, lecz w strefie płatnego parkowania. Sąd nie ma możliwości w oparciu o ustalenia faktyczne przedstawione w zaskarżonym postanowieniu oraz akta sprawy zweryfikować te ustalenia w ramach kontroli legalności. Ustalenia te są istotne w sprawie, a ich wagę dla rozstrzygnięcia sprawy potwierdza powołana uchwała NSA o sygn. akt II GPS 2/17.
Nie jest też wiadome, w oparciu o jaki akt prawa miejscowego ustalony został obszar w ramach SPP, ponieważ organy powołują różne akty w ramach tego samego uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 75, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku)
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku i rozpozna sprawę z uwzględnieniem wszystkich dowodów w sprawie w oparciu o właściwe przepisy, w tym prawa miejscowego, należycie uzasadni rozstrzygnięcie wyjaśniając przesłanki, którymi kierował się w jego podjęciu.
Sad rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego uprawnia art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.(pkt II sentencji wyroku).