III SA/Wr 74/26

III SA/Wr 74/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Barbara Ciołek
Kamila Paszowska-Wojnar
Katarzyna Borońska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 18 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek, Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto na czynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 3 września 2024 r. E. S. (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Prezydenta Wrocławia o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku z jego utratą. Wnioskodawca dołączył aktualne badania lekarskie.
Prezydent Wrocławia wydał w dniu 9 września 2024 r. dokument prawa jazdy kategorii wtórnik dokumentu prawo jazdy kat. AM,A1,A2,A,B1,B nr [...]/[...]/[...] serii [...].
W dniu 4 grudnia 2024 r. do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu wpłynęło pismo urzędu [...] wraz z prawem jazdy nr [...]/[...]/[...] na druku Y0603474 (które zostało zgłoszone jako utracone w dniu 3 września 2024 r.) oraz informacja o wymianie opisanego dokumentu na prawo jazdy [...].
Prokurator P. (dalej "Prokurator") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżył czynność materialno-techniczną w postaci wydania wtórnika prawa jazdy wnioskodawcy.
Prokurator zarzucił naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., 1210 ze zm.), dalej też jako "u.k.p." poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że wnioskodawca nie posiadał prawa jazdy i nie zgłosił, iż posiada mimo, iż prawo tego zabrania oraz naruszenie zasad dotyczących wymiany prawa jazdy. Zarzucił także naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nie rozpatrzenie przez organ materiału dowodowego co doprowadziło do błędnego uznania, iż uczestnik nie posiada prawa jazdy w następstwie czego wydano wtórnik prawa jazdy pomimo, że uczestnik posiadał aktywne prawo jazdy.
Prokurator wskazał, że organ w dniu 9 września 2024 r. wydając wnioskodawcy wtórnik prawa jazdy nie miał wiedzy, iż wnioskodawca posiada prawo jazdy wymienione na [...] dokument. Kierowca może bowiem posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy, a prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Wrocławia (dalej też jako "Prezydent", "organ") wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie bezskuteczności czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu wnioskodawcy w dniu 9 września 2024 r. wtórnika prawa jazdy. Organ wskazał, że z informacji uzyskanej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego EUCARIS oraz informacji organu [...] wynika, że kierowca posiada obecnie [...] prawo jazdy wydane w dniu 28 sierpnia 2024 r., czyli przed złożeniem wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4).
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że czynność wydania wtórnika prawa jazdy stanowi czynność o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., została skierowana do indywidualnego podmiotu, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę - art. 53 § 2 p.p.s.a.
W sprawach wskazanych w § 1 i 2 prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania w sprawach, o których mowa w § 2a (czyli w przypadku skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) – art. 53 § 3 p.p.s.a.
Z powołanych przepisów wnika zatem, że termin na wniesie skargi dla prokuratora, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zasadniczo wynosi sześć miesięcy od dnia podjęcia zaskarżonej czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga została wniesiona z uchybieniem tego terminu. Jednak jak wynika z akt sprawy Prokurator o zasadności złożenia skargi dowiedział się dopiero z chwilą otrzymania z Urzędu Miasta Wrocławia pisma wraz z dokumentacją dotyczącą sprawy, co nastąpiło 10 sierpnia 2025 r.
Mając jednak na względzie regulację art. 53 § 2 zdanie ostatnie, zgodnie z którą sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, której zastosowania, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, § 3 tego przepisu nie wyklucza, sąd doszedł do przekonania, że charakter sprawy, okoliczności uchybienia terminu i ochrona praworządności uzasadniają jej merytoryczne rozpoznanie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) u.k.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.
Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa powyżej, starosta wydaje, za opłatą, wtórnik dokumentu pod warunkiem złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz.11 38 ze zm.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest między innymi: 1) wydane w kraju: a) prawo jazdy (...); 2) wydane za granicą: (...) b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44), c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska; (...).
Z przepisów art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wprost natomiast wynika, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy (z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania), oraz że prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny.
Wnioskiem z dnia 3 września 2024 r. E. S. (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Prezydenta Wrocławia o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku z jego utratą.
Prezydent Wrocławia wydał w dniu 9 września 2024 r. dokument prawa jazdy kategorii wtórnik dokumentu prawo jazdy kat. AM,A1,A2,A,B1,B nr [...]/[...]/[...] serii [...].
W dniu 4 grudnia 2024 r. do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu wpłynęło pismo urzędu [...] wraz z prawem jazdy nr [...]/[...]/[...] na druku Y0603474 (które zostało zgłoszone jako utracone w dniu 3 września 2024 r.) oraz informacja o wymianie opisanego dokumentu na prawo jazdy [...].Tym samym, jak trafnie podnosi w skardze Prokurator i co potwierdza organ wnosząc o uwzględnienie skargi, aktualnie wnioskodawca posiada dwa ważne dokumenty prawa jazdy - polskie i [...].
Taki stan rzeczy z kolei w sposób oczywisty narusza powołany wyżej w art. 4 ust. 2, art. 12 ust.1 pkt 4 oraz art 18 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Zgodnie natomiast z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. ma charakter wynikowy, a jego zastosowanie wymaga wykazania wadliwości działania organu przy podjęciu określonej czynności.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy i w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego przesłanki co do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności są oczywiste, a wątpliwości w tym zakresie nie miała żadna ze stron.
Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.