III SA/Wr 588/20

III SA/Wr 588/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-06-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /sprawozdawca/
Barbara Ciołek /przewodniczący/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2427/21 - Wyrok NSA z 2025-05-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 22, art.92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , , , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w K. S.A. w restrukturyzacji na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 3167 (trzy tysiące sto sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 sierpnia 2020 r. (nr BP.500.48.2020.1103.DL1.7122) Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej S.A. w Kłodzku (dalej: strona skarżąca, spółka) – uchylił w całości decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 stycznia 2020 r. (nr WITD.DI.0152/I0044/6/20/1/20) i nałożył karę pieniężną w wysokości 25.000 zł. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U.
z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej: u.t.d.), lp. 1.5, lp. 6.2.1, lp. 6.3.16, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp.5.1.1, lp. 5.1.2, lp.6.3.8 oraz lp. 6.3.11 (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140) załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, dalej: rozporządzenie 561/2006), art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych
w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy
o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481).
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
Na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia 22 stycznia 2019 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy – spółki. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę skarżącą obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych
w art. 4 pkt 22 u.t.d. Kontrolą objęto okres od dnia 4 lutego 2018 r. do dnia 4 lutego 2019 r. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 16 kwietnia 2019 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, przedsiębiorca zatrudniał średnio [...] kierowców.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia 16 stycznia 2020 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 25.000,00 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła:
a) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, 77 § 1, 78 § 2 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez przyjęcie, że przedłożone organowi I instancji dzienniki ruchu dworca autobusowego nie mogły wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia w sprawie, mimo że zawierały szczegółowe informacje o realizacji poszczególnych kursów oraz poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców;
- art. 10 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie z uwagi na pominięcie dowodu z przesłuchania strony,
b) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nieprzyjęcia, że w realiach niniejszej sprawy strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia oraz, że naruszenia nastąpiły na skutek okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć.
Uchylając decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 stycznia 2020 r., organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do treści ust 2 i 3 ww. przepisu, w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa
w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. W przypadku gdy
w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe.
Następnie GITD powołał ramy prawne sprawy, tj. m.in. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczące nakładania kar w transporcie drogowym, a także treść art. 189a k.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Wskazał także, że skoro w niniejszej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., zaś art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., który określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., to organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W ocenie organu II instancji, z uwagi na uregulowanie w odrębnych przepisach przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.) oraz naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (art. 92b ust. 1 u.t.d.), to również nie znajduje zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Dalej GITD podniósł, że na podstawie zgromadzonych w trakcie trwania kontroli dokumentów stwierdzono, iż przedsiębiorca przekroczył ustawowy termin na zgłoszenie do organu licencyjnego zmiany dotyczącej zbycia ośmiu pojazdów (szczegółowo opisanych na str. 9 decyzji).
Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji stwierdził naruszenie lp. 1.8 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który wydał zaświadczenia na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 8, w wymaganym terminie", podczas gdy stan faktyczny w niniejszej sprawie odpowiada naruszeniu opisanemu pod lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200) tj. niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzieliły zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie.
Wyjaśnił, że zgodnie z lp. 1.4 załącznika nr 3 do ww. ustawy (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), karą pieniężną w wysokości 800 złotych, sankcjonowany jest każdy przypadek niezgłoszenia właściwemu organowi, w wymaganym terminie, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d.
Ponadto, organ I instancji wskazał także, że dwukrotnie wystąpiło naruszenie lp. 1.5 zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140): "Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę".
Powołując ponownie treść art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, GITD podniósł, że do wszystkich powyższych przypadków należało zastosować przepisy nowe.
Kara pieniężna za powyższe naruszenie wynosi 6.400,00 zł, jednakże mając na względzie treść art. 139 k.p.a. podlega ograniczeniu do wysokości 2.400,00 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 32 ust 3 rozporządzenia 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Powołując się w dalszej części uzasadnienia na treść art. 34 rozporządzenia 165/2014, podniósł, że analiza okazanych do kontroli dokumentów wykazała przypadki niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. GITD wskazał szczegółowo 39 naruszeń dokonanych łącznie przez czterech kierowców: D. G., J. P., A. P. oraz H. A. (str. 13-25 decyzji).
Podniósł, że w przypadku ustalenia z imienia i nazwiska kierowców wykonujących sankcjonowane przewozy, kara pieniężna zostaje zwielokrotniona. Przy ustalaniu wielokrotności popełnienia naruszenia decydującą zmienną jest ilość kierowców, którzy nie używali swoich kart zgodnie z przepisami prawa niezależnie od tego, ile razy się tego dopuścili bądź tego, w ilu pojazdach popełnili naruszenie.
Tym samym GITD uznał za zasadne uchylenie kary pieniężnej w wysokości 39.000,00 zł oraz nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 złotych (4x 5 000 zł) za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Wskazał jednocześnie, że spółka w odwołaniu nie kwestionuje tego naruszenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy (lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy dokonując analizy okazanej dokumentacji, szczegółowo omówił braki tarcz, wykresówek oraz plików
z karty kierowcy poszczególnych kierowców tj. S. L., A. K., D. G., J. P., J. B., W. B., K. G., A. P. oraz H. A. (str. 28-31 decyzji) i za to organ wymierzył karę w kwocie 16.500,00 zł (33 x 500 zł).
W przypadku naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ odwoławczy wskazał, że analiza materiału dowodowego wykazała, że kierowca:
1. J. P. wykonujący w dniu 4.04.2018 przejazd z m. K. do m. S. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 1 godzinę i 28 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 6:25 a godziną 16:25 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 6 godzin i 28 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi 350 zł.
2. J. B.:
- wykonując w dniu 5.04.2018 r. przejazd z m. Z. do m. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 20 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 13:20 a godziną 18:20 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 50 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
- wykonując w dniu 6.04.2018 przejazd z m. K. do m. Z. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 18 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 11:50 a godziną 16:45 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 48 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
- wykonując w dniu 10.04.2018 przejazd z m. K. do m. Z. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 10 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 11:45 a godziną 16:35 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 40 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
- wykonując w dniu 11.04.2018 przejazd z m. Z. do m. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej 20 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 13:20
a godziną 18:30 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 50 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
- wykonując w dniu 13.04.2018 przejazd z m. K. do m. K. (błędny wpis, prawidłowy wpis to "Z.") przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 42 minuty. Kierowca ten pomiędzy godziną 11:35 a godziną 17:00 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 5 godziny i 12 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi 350 zł.
- wykonując w dniu 23.04.2018 przejazd z m. Z. do m. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 18 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 13:25
a godziną 18:30 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 48 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
- wykonując w dniu 28.04.2018 przejazd z m. K. do m. Z. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 16 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 11:40 a godziną 16:35 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 46 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi 100 zł.
- wykonując w dniu 29.04.2018 przejazd z m. Z. do tn. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 18 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 13:25 a godziną 18:30 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 48 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
- wykonując w dniu 10.05.2018 przejazd z m. K. do m. Z. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 38 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 11:50
a godziną 17:00 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 5 godzin i 8 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
350 zł.
3. K. M. wykonując w dniu 23.04.2018 przejazd z m. K. do m. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 1 godzinę i 36 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 14:25 a godziną 21:30 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 6 godzin i 6 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Na odwrocie wykresówki kierowca umieścił zapis o treści "brak możliwości wykręcenia pauzy trzymanie się rozkładu jazdy". Organ odwoławczy zważył, iż wskazana przyczyna powstania naruszenia nie mieści się w dyspozycji art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Powody odstępstwa wynikać muszą z sytuacji wyjątkowej i nieprzewidywalnej, zaś przyczyną powyższej wskazanej przez kierowcę okoliczności była zła organizacja pracy w przedsiębiorstwie. Kara pieniężna wynosi 700 zł.
4. A. P.:
- wykonując w dniu 2.04.2018 r. przejazd z m. K. do m. Wrocław przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 1 godzinę i 9 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 15:36 a godziną 21:54 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 5 godzin i 39 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi 350 zł
- wykonując w dniu 29.06.2018 przejazd z m. Z. do m. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy ciągłej o 16 minut. Kierowca ten pomiędzy godziną 7:39
a godziną 13:23 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 4 godziny i 46 minut, nie odbierając w tym czasie wymaganej przepisami przerwy. Kara pieniężna wynosi
100 zł.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za zasadne GITD uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.400,00 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W kwestii naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin (lp. 5.1 załącznika nr 3 do utd), organ odwoławczy powołał treść art. 4 lit. k i art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz treść lp. 5.1.1 i lp. 5.1.2 załącznika nr 3. Następnie GIDT wskazał, że kierowca J. B.:
- wykonując w dniu 6.04.2018 przejazd z m. K. do m. Z. przekroczył dopuszczalny czas jazdy dziennej o 32 minuty albowiem, pomiędzy godziną 6:00 a godziną 16:45 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 9 godzin i 32 minuty. W przedmiotowym przypadku dopuszczalny dzienny czas prowadzenia pojazdu wynosił 9 godzin (w tygodniu pomiędzy 2.04.2018 a 8.04.2018 czasy jazdy dziennej tego kierowcy wynosiły odpowiednio 9 godz. 18 min. w dniu 4.04.2018 oraz 9 godz. 27 min. w dniu 5.04.2018). Kara pieniężna wynosi 50,00 zł.
- wykonując w dniu 13.04.2018 przejazd z m. K. do m. K. (błędny wpis, prawidłowy wpis "Z.") przekroczył dopuszczalny czas jazdy dziennej o 56 minut albowiem, pomiędzy godziną 6:00 a godziną 17:00 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 9 godzin i 56 minut. W przedmiotowym przypadku dopuszczalny dzienny czas prowadzenia pojazdu wynosił 9 godzin (w tygodniu pomiędzy 9.04.2018 a 15.04.2018 czasy jazdy dziennej tego kierowcy wynosiły odpowiednio 9 godz. 30 min. w dniu 10.04.2018 oraz 9 godz. 24 min. w dniu 11.04.2018). Kara pieniężna wynosi 50 zł.
- wykonując w dniu 11.05.2018 przejazd z m. Z. do m. K. przekroczył dopuszczalny czas jazdy dziennej o 1 godzinę i 6 minut albowiem, pomiędzy godziną 7:45 a godziną 19:10 tego dnia kierował pojazdem przez łącznie 10 godzin i 6 minut. W przedmiotowym przypadku dopuszczalny dzienny czas prowadzenia pojazdu wynosił 9 godzin (w tygodniu pomiędzy 7.05.2018 a 13.05.2018 czasy jazdy dziennej tego kierowcy wynosiły odpowiednio 9 godz. 16 min. w dniu 8.05.2018 oraz 10 godz. w dniu 10.05.2018). Kara pieniężna wynosi 200 zł.
W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 300 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Kolejne naruszenie polegało na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy stwierdził, że:
a) analiza okazanych do kontroli dokumentów wykazała, że kierowca J. P.
- w dniu 24.05.2018 nie dopełnił obowiązku ręcznego wprowadzenia właściwych danych na wykresówkę i tym samym nie zarejestrował na niej swojej rzeczywistej aktywności w tym dniu. Zgodnie z zapisami na karcie drogowej z dni 24-25.05.2018 kierowca ten rozpoczął pracę (tym samym zakończył odpoczynek dzienny) o godz. 5:50 zaś od godz. 6:20 realizował przejazd na linii regularnej K. - Z.(1) - Kłodzko. O godz. 10:45 rozpoczął przejazd na linii regularnej K. - S. (przy stanie drogomierza [...] km). Kierowca rozpoczął używanie wykresówki w tym dniu ok. godz. 9:20 w m. K. nie dokonując ręcznego wprowadzenia na wykresówkę danych reprezentujących zakończenie okresu odpoczynku dziennego oraz inną pracę wykonaną wcześniej w tym dniu. Fakt wystąpienia tej nieprawidłowości dodatkowo potwierdza zapis sekcji kreślącej przejechaną przez pojazd drogę, gdzie widoczna jest nieciągłość tego zapisu pomiędzy wykresówkami z dni 23 i 24 maja 2018 a także wpisy na karcie drogowej dot. stanu drogomierza od rozpoczęcia pracy przez kierowcę w tym dniu. Ponadto kierowca dokonał wpisu ręcznego na rewersie wykresówki z którego wynika, iż od godz. 0:00 do godz. 9:15 odbierał odpoczynek, co jest niezgodne z poczynionymi ustaleniami. Kara pieniężna wynosi 50 zł
- w dniu 15.06.2019 nie dopełnił obowiązku ręcznego wprowadzenia właściwych danych na wykresówkę i tym samym nie zarejestrował na niej swojej rzeczywistej aktywności w tym dniu. Zgodnie z zapisami na karcie drogowej z dni 15-16.06.2018 kierowca ten rozpoczął pracę (tym samym zakończył odpoczynek dzienny) o godz. 5:10 zaś od godz. 6:20 realizował przejazd na linii regularnej K. - Z.(1) - K. O godz. 10:45 rozpoczął przejazd na linii regularnej Kłodzko - S. (przy stanie drogomierza wg. karty drogowej: 533544 km). Kierowca rozpoczął używanie wykresówki w tym dniu ok. godz. 9:30 w m. Kłodzko nie dokonując ręcznego wprowadzenia na wykresówkę danych reprezentujących zakończenie okresu odpoczynku dziennego oraz inną pracę wykonaną wcześniej w tym dniu. Fakt wystąpienia tej- nieprawidłowości dodatkowo potwierdza zapis sekcji kreślącej przejechaną przez pojazd drogę, gdzie widoczna jest nieciągłość tego zapisu pomiędzy wykresówkami z dni 14 i 15 czerwca 2018 a także wpisy na karcie drogowej dot. stanu drogomierza od rozpoczęcia pracy przez kierowcę w tym dniu. Ponadto kierowca dokonał wpisu ręcznego na rewersie wykresówki z którego wynika, iż od godz. 0:00 do godz. 10:30 odbierał odpoczynek, co jest niezgodne
z poczynionymi ustaleniami. Kara pieniężna wynosi 50 zł.
b) analiza wykresówek A. K. oraz K. G. wykazała, że kierowcy we wskazanych datach (str. 39 decyzji) nie dokonali wymaganych, w związku z wyjęciem wykresówki z urządzenia rejestrującego, wpisów ręcznych dot. swojej aktywności. Kara pieniężna wynosi 6 x 50 zł = 300 zł oraz 33 x 50 zł = 1.650 zł.
c) analiza pobranych do kontroli danych cyfrowych w tym danych z karty kierowcy D. W. wykazała, że we wskazanych datach (str. 39 decyzji) kierowca ten nie dopełnił obowiązku ręcznego wprowadzenia właściwych danych na swoją kartę kierowcy. Kara pieniężna wynosi 6 x 50 zł = 300 zł.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego zasadnie została nałożona kara pieniężna w wysokości 2.350,00 zł.
Odnośnie naruszenia z Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że analiza wykresówek okazanych do kontroli wykazała, że S. L. oraz A. K. w wyszczególnionych przedziałach czasowych (str. 41 decyzji) nie operowali w poprawny sposób przełącznikiem grup czasowych, umożliwiających zmianę rodzaju aktywności kierowcy. Wobec tego nałożona kara pieniężna wynosi 4 x 100 zł = 400,00 zł.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie znalazł potwierdzenia dla zarzutu strony, że ta zapewnia prawidłową organizację i dyscyplinę pracy
w przedsiębiorstwie. W wyniku kontroli przedsiębiorstwa spółki, stwierdzonej protokołem kontroli z dnia 16.04.2019 r., ujawniono liczne naruszenia norm czasu pracy przez kierowców wykonujących przewozy drogowe w imieniu i na rzecz strony. Stwierdzono naruszenia przepisów socjalnych sankcjonowanych lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 5.1.1 oraz lp. 5.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. W trakcie kontroli przedsiębiorstwa ujawniono, iż zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy nie tylko nagminnie naruszają normy dotyczące czasu pracy, ale również nie sporządzają dokumentacji zawierającej informacje spełniające uwarunkowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Strona w odwołaniu nie wskazała również nadzwyczajnych okoliczności, na które nie miała wpływu.
GITD podkreślił, że obowiązkiem pracodawcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W tym kontekście organ II instancji wskazał na elementy świadczące o braku skutecznego i efektywnego nadzoru ze strony przedsiębiorcy w odniesieniu do kierowców świadczących na jego rzecz usługi. Brak wydruków lub odręcznych zapisów na wykresówkach wymaganych przepisem art. 12 rozporządzenia 561/2006 w zakresie dowodzenia podstaw do odstąpienia od przestrzegania norm czasu pracy kierowców, wymaganych przerw
i odpoczynków jest w ocenie organu odwoławczego dowodem na nieskuteczność podjętych działań w zakresie nadzoru. Organ odwoławczy nie znalazł zatem podstaw do uchylenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Składane wyjaśnienia oraz zebrany materiał dowodowy dają podstawy do stwierdzenia, iż przywoływana przez skarżącego prawidłowa organizacja i nadzór były dalece niewystarczające.
Zarzut strony, iż organ nie dopuścił i nie przeprowadził dowodu
z przesłuchania kierowców w toku postępowania administracyjnego oraz odstąpienia od przesłuchania strony, GITD uznał za niezasadny. Wyjaśnił, że strona powinna najpierw okazać odpowiednią dokumentacją, a dopiero potem w przypadku zaistnienia wątpliwości co do słuszności nałożonej kary pieniężnej organ mógłby przeprowadzić kolejny dowód w sprawie, jakim jest przesłuchanie świadków, czy strony.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zebrał
i wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszelkie elementy wymagane przez przepisy prawa. Spółce zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem przedmiotowej decyzji organ I instancji umożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
Nadto organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w u.t.d. Wskazał, iż okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych
w art. 92b oraz w art. 92c u.t.d., co ugruntowało się w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, powinien wykazać sam przedsiębiorca. Wskazał, iż wymagałoby to udowodnienia przez podmiot, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa (v. wyrok WSA w Opolu z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Op 123/15, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 294/18).
Spółka nie zgodziła się z decyzją GITD i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1) Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 92b i art. 92c u.t.d. poprzez ich niezastosowanie, tj. przyjęcie przez organ, że w sprawie nie zachodzą okoliczności egzoneracyjne w postaci braku wpływu skarżącej na powstanie naruszeń, podczas, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego w sprawie nakazuje ich zastosowanie;
b) lp. 5.11.2 oraz lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez ich błędne zastosowanie, tj. nieprawidłowe wyliczenie kwot kar pieniężnych należnych od Skarżącej za naruszenia dotyczące przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę;
c) lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego błędne zastosowanie, tj. nieprawidłowe wyliczenie kwoty kary pieniężnej należnej od Skarżącej za naruszenia polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mało wpływ na wynik postępowania:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę;
b) art. 10 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie z uwagi na pominięcie dowodu z przesłuchania strony - czym organ naruszył prawo strony do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania
i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu podniosła, że w toku kontroli oraz postępowania administracyjnego powoływała się na zaistnienie niezależnych od niej zdarzeń, np. przypadków porzucenia pracy przez kierowców konduktorów, niespodziewanych zatorów w ruchu drogowym czy niedających się przewidzieć awarii pojazdów, które to wydarzenia miały wpływ na powstanie naruszeń. Dodała, że w spółce wdrożone zostały regulacje zapewniające właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych. Stąd też dalece niezrozumiałym pozostaje nieuwzględnienie przez organ, zarówno I jak i II instancji, tych okoliczności jako okoliczności wyłączających możliwość ukarania kontrolowanego podmiotu, o których mowa w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Strona skarżąca zarzuciła za niezasadne orzeczenie przez organ kary pieniężnej za naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę. Wskazała, że za koniecznością przyjęcia takiego stanowiska stoją argumenty natury faktycznej, które wykazała w toku postępowania przed organami administracji. W szczególności chodzi tutaj o okoliczności takie jak awarie pojazdów, korki na drogach, konieczność "międzytankowania", prace remontowe na drogach czy też inne utrudnienia w ruchu udowodnione za pomocą dołączonych do pisma z dnia 24.06.2019 r. kserokopii kart drogowych (w ilości 35 sztuk). Podniosła, że tego typu okoliczności powinny być określane jako przypadki nadzwyczajne, niedające się przewidzieć przez stronę skarżącą.
Następnie w odniesieniu do naruszeń opartych na lp. 5.11.1 - 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazała, że kary za nie zostały orzeczone w sposób niepoprawny. Spółka wyszczególniła przypadki dwukrotnego ukarania za dokonanie tego samego naruszenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę. Zauważyła, że z sensu norm lp. 5.11.1 - 5.11.3 załącznika nie wynika, by kara za naruszenie dokonane przez kierowcę, który przekracza dozwolony czas pracy o 42 minuty mogła być naliczana zarówno za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu "o czas do 30 min" - w kwocie 100 zł (lp. 5.11.1) oraz za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu "o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut" (lp. 5.11.2) - w kwocie 250 zł. Tymczasem, przykładowo, w przypadku naruszenia dokonanego przez kierowcę J. B. w dniu 13.04.2018 r. organ II instancji w ten właśnie, "dwukrotny", sposób ukarał spółkę. Podkreśliła, że za ww. naruszenie powinna zostać nałożona kara w wysokości 250 zł, a nie jak zostało to uczynione przez organ - 350 zł. Analogiczne niewłaściwe zastosowanie lp. 5.11.2-5.11.3 załącznika nastąpiło w przypadku orzekania przez organ o wysokości kar za naruszenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w stosunku do każdego
z wymienionych kierowców konduktorów tj.: J. P., K. M. oraz A. P..
Ponadto wskazała, że organ GITD w sposób nieprawidłowy naliczył także kary pieniężne za naruszenia opisane w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Podniosła, że brzmienie wskazanego zapisu nie daje organowi administracji uprawnienia, by w sposób wielokrotny naliczyć karę pieniężną za naruszenie zasad obsługi tachografu. W realiach sprawy orzeczona kara z tytułu naruszenia opisanego przez lp. 6.2.1 załącznika powinna zostać orzeczona w kwocie 5000 zł, a nie, jak uczynił to organ II instancji, w kwocie 20 000 zł.
W dalszej części skargi spółka zarzuciła, że w sprawie zostały naruszone zostały podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Organ uznał za nieprzydatne przedłożone dzienniki ruchu dworca autobusowego. Tymczasem ze względu na zawarte w nich zapisy odnoszące się do okoliczności realizacji poszczególnych kursów, w tym notatki odnoszące się do zdarzeń nieprzewidzianych (zdarzenia drogowe, awarie, prace remontowe na drogach oraz innego rodzaju utrudnienia), mają istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, ponieważ wskazują na to, że spółka nie miała ani wpływu na powstanie ani możliwości zapobieżenia naruszeniom.
Zarzuciła także, że organ administracji nie przeprowadził dowodu
z przesłuchania kierowców, którzy jako osoby realizujące poszczególne kursy posiadali najpełniejszą wiedzę na temat przyczyn i okoliczności powstania naruszeń.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga okazała się uzasadniona, jednak nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budziła żadnych wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji co do stwierdzonych podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy naruszeń u.t.d. Wynika to jednoznacznie z treści protokołu kontroli i pozostałych dowodów zawartych
w aktach sprawy administracyjnej. Przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, w ocenie Sądu, organy te należycie zgromadziły dowody, a dysponując pełnym materiałem dowodowym prawidłowo go oceniły, w zgodzie z regułami proceduralnymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sformułowane przez spółkę zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych okazały się chybione, dlatego wnioski organów skutkujące – co do zasady – nałożeniem na stronę sankcji za stwierdzone naruszenia przepisów u.t.d. były prawidłowe.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej stanowiły przepisy u.t.d., która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane
z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Przy czym, na zasadzie art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 25.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Wyjaśnić od razu trzeba, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku Nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana
w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia nr 561/2006 a także rozporządzenia nr 165/2014.
Dodać również trzeba, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w tym kodeksie standardów ustalania stanu faktycznego.
Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo
o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, iż organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie spółka została ukarana za następujące naruszenia przepisów w zakresie transportu drogowego:
– niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d.,
w wymaganym terminie – za każdą zmianę (Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych danych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy (lp. 6.3.16 do u.t.d.)
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (l.p. 5.11 załącznika nr 3 u.t.d.)
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin:
- o czas powyżej 15 minut do 1 godziny (lp. 5.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.)
- o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin lp. 5.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d.)
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis (Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.),
– niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy – za każdy dzień (lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, wyłącznie do momentu zakończenia kontroli przedsiębiorca może przedstawiać organowi dowody w postaci wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres objęty kontrolą. Stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza
w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. Zatem momentem zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Kontrola rozpoczyna się z dniem okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej. Z kolei zakończenie kontroli następuje w dacie sporządzenia protokołu kontroli, jako ostatniej czynności kontrolnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1344/10; z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1593/11 oraz z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1433/12). Dokumenty podlegające kontroli winny znajdować się w siedzibie przedsiębiorcy i ich okazanie w dniu kontroli nie powinno sprawiać najmniejszej trudności (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GSK 666/15)
Prawidłowo sporządzony protokół kontroli stanowi dowód z dokumentu urzędowego. W sytuacji, gdy kontrolowany nie zgadza się z zawartą w protokole treścią winien wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli - art. 74 ust. 4 u.t.d.
W niniejszej sprawie nie zostały wniesione do protokołu kontroli żadne zastrzeżenia. Szczególny tryb dokumentowania czasu pracy kierowców związany ze stosowaniem urządzeń rejestrujących powoduje również, że niedopuszczalne jest obchodzenie tych rygorów innymi środkami dowodowymi.
Następnie podnieść należy, że w rozpoznawanej sprawie, każdy przypadek naruszenia prawa został dokładnie określony i omówiony w uzasadnieniach obu decyzji ze wskazaniem dowodów, na podstawie których nastąpiło konkretne ustalenie (co do każdego z deliktów opisanych szczegółowo na stronach od 6 do 41 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego). Stan faktyczny został zrekonstruowany na podstawie danych pochodzących z urządzeń albo dokumentów specjalnie wytwarzanych w celu dokumentowania czynności. To właśnie urządzenie rejestrujące na wykresówce lub karcie kierowcy wskazania w zakresie aktywności kierowcy i przebytej drogi, dane z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego są urządzeniami, które zostały specjalnie wytworzone i przeznaczone do obiektywnego stwierdzania czasu pracy, jazdy, odpoczynku itd. Dlatego obalenie domniemań płynących z tych urządzeń i pochodzących z nich dokumentów wymaga nie tylko podniesienia zarzutów z wnioskami dowodowymi, ale i wykazania okoliczności egzoneracyjnych uzasadniających odstępstwo od zastosowania rygorów dowodowych zawartych w przepisach o rejestrowaniu i wczytywaniu danych.
Zatem mając powyższe na uwadze za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Głównego Inspektora Transportu Drogowego (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Dokonując oceny stwierdzonych naruszeń i wymierzonych za nie kar Sąd stwierdza prawidłowość kary za naruszenie polegające na:
– niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d.,
w wymaganym terminie – za każdą zmianę (Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- niewłaściwej obsłudze lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych danych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy (lp. 6.3.16 do u.t.d.)
- przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin:
- o czas powyżej 15 minut do 1 godziny (lp. 5.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.)
- o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin lp. 5.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d.)
- niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis (Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.),
– niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy – za każdy dzień (lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Natomiast wymierzone przez organy kary dotyczące przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy budzą już zastrzeżenia Sądu.
Zdaniem Sądu, błędnie zostały naliczone kary na podstawie lp. 5.11.1 oraz 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Przy czym naruszenie to nie wynikało niewłaściwej subumcji przepisów. GITD prawidłowo wyszczególnił przypadki naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Mimo prawidłowych ustaleń faktycznych
i prawnych, organ popełnił błąd matematyczny, nieprawidłowo zsumował zdarzenia podlegające karze. Słusznie zatem w skardze spółka zwracała uwagę na błąd
w obliczeniu w odniesieniu do naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowców: J. P., J. B., K. M. oraz A. P..
Z regulacji zawartych w lp. 5.11.1 oraz 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
w żaden sposób nie da się wyprowadzić wniosku, iż sankcje przewidziane w pkt od 1 do 2 podlegają kumulacji. Należy mieć przy tym na uwadze, iż omawiana regulacja dotyczy wymierzania kary administracyjnej, zatem nie ma podstaw do interpretowania zapisów ustawowych w sposób rozszerzający, a jakiekolwiek wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść strony.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że omawiane naruszenia zostały ujawnione w toku kontroli w przedsiębiorstwie strony skarżącej w dniach 4 lutego 2019 r. – 16 kwietnia 2019 r., a zatem doszło do niego już pod rządami istotnie znowelizowanej w tym zakresie ustawy o transporcie drogowym. Wskazana nowelizacja w załączniku nr 3, oprócz oznaczenia rodzaju poszczególnych naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, w przypadku niektórych naruszeń – co było istotnym novum – oznaczyła również numer grupy naruszeń oraz wagę danego naruszenia, jako: PN – poważne naruszenie, BPN – bardzo poważne naruszenie i NN – najpoważniejsze naruszenie, stosownie do postanowień wskazanych w załączniku I do Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L nr 74 z dnia 19 marca 2016, str. 8 – dalej jako "rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403"). Należy przy tym zauważyć, że wskazana nowelizacja to zmiana jakościowa w stosunku do uprzednio obowiązującego stanu prawnego z tego względu, że zmodyfikowano nie tylko sposób opisu poszczególnych naruszeń i wysokość kar za poszczególne naruszenia, ale również wysokość kar powiązano bezpośrednio (w większości przypadków) z wagą danego naruszenia. Oznacza to, że ustawodawca wysokość kary połączył proporcjonalnie do wagi danego naruszenia i dlatego w chwili obecnej przewiduje dla przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, kary
w czterech różnych wysokościach.
Systematyka omawianego przepisu lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazuje więc na to, że najsurowszej karze podlegają naruszenia o najcięższym charakterze (największej wadze). Dlatego w aktualnym brzmieniu lp. 5.11. załącznika nr 3 do u.t.d. wyraźnie określono, ile wynosi kara pieniężna za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
W przypadku omawianych naruszeń doszło do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29.06.2017 r., sygn. akt III SA/Po 791/16).
Przykładowo w przypadku naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę J. B. w dniu 13 kwietnia 2018 r., organ w sposób nieuprawniony dokonał zakwalifikowania wyłącznie jednego ujawnionego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, o 42 minuty – do dwóch różnych naruszeń opisanych i sankcjonowanych odrębnie w czterech różnych jednostkach redakcyjnych lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.. Wymierzona stronie skarżącej kara pieniężna, pomimo stwierdzenia ewidentnie jednego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skutkowała nieuzasadnionym wymierzeniem stronie zsumowanych kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy zarówno: o czas do mniej niż 30 minut (100 zł) oraz o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut (250 zł), co w efekcie spowodowało ustalenie wysokości kary w omawianym zakresie na poziomie 350 zł (100 + 250 zł), kiedy nie istniały ku temu podstawy. W świetle powyższych rozważań, w przypadku przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 42 minut prawidłowa kwalifikacja prawna naruszenia wskazuje wyłącznie na jedno naruszenie, określone w lp. 5.11. pkt 2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje w takim wypadku jedną karę w wysokości 250 zł (o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut).
Analogiczny, błędny schemat naliczenia kary pieniężnej polegający na sumowaniu kar za poszczególne naruszania organ zastosował w stosunku do pozostałych trzech kierowców.
Reasumując należało stwierdzić, że prawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że nie jest dopuszczalne sumowanie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy
o transporcie drogowym dotyczących maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, jeżeli jedno stwierdzone naruszenie w tym zakresie podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Stanowisko to znajduje już aprobatę w judykaturze sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1386/19; WSA w Szczecinie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1046/19; WSA w Opolu z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 25/20).
W ponownym postępowaniu organ uwzględni wykładnię przepisów mających zastosowanie przy wymiarze kary za naruszenia wskazane w poz. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Mając to na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.
Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm.). Zgodnie, z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.