III SA/Wr 538/11

III SA/Wr 538/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2012-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Maciej Guziński /przewodniczący/
Małgorzata Malinowska-Grakowicz /sprawozdawca/
Marcin Miemiec
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1186/12 - Wyrok NSA z 2013-11-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 92 ust. 1, art. 92a, art. 93, art. 87 ust. 3, art. 87 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędzia WSA (sprawozdawca), Marcin Miemiec, , Protokolant Ewa Pąsiek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] r., w godzinach od 12:20 – do 13:30, na autostradzie A4 funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez M. W. zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 40000 kg oraz przyczepy marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 39000 kg. Podmiotem wykonującym transport drogowy była firma R. B. A. W trakcie kontroli stwierdzono brak karty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Kierowca wyjaśnił, że nie miał możliwości jej zakupienia.
Pismem z [...] r., ([...]) Główny Inspektorat Transportu Drogowego poinformował, że kontrolowany pojazd o nr rejestracyjnym [...] nie został zgłoszony do licencji o nr [...] udzielonej R.B. (zwanemu dalej skarżącym).
Decyzją z dnia [...] r. sygn. [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. wymierzył skarżącemu karę [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz karę [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez poprowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, przy jednoczesnym niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Ponadto wskazał na niedostateczne dokonanie oceny materiału dowodowego oraz wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez bezpodstawne uznanie, że miał on wpływ na powstanie naruszenia. Skarżący podniósł również, że z powodu nieobecności kierowcy i braku wiedzy o okolicznościach kontroli nie mógł przesłać w terminie wyjaśnień, dlatego uczynił to dopiero w odwołaniu. Wyjaśnił, że przewóz pojazdem niezgłoszonym do licencji nastąpił na skutek niespodziewanej awarii ciągnika, który nie został na czas naprawiony, przy jednoczesnym zaistnieniu konieczności terminowego przewozu towaru znacznej wartości. Dlatego zaistniała konieczność użyczenia pojazdu od firmy B. Zdaniem skarżącego nałożona przez organ opłata jest nieadekwatna do zaistniałych w sprawie okoliczności i niezgodna z celowością lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tym bardziej, że projekt nowelizacji ustawy o transporcie drogowym zakłada zmianę wysokości kary przewidzianej w ww. punkcie 1.2 do wysokości [...] zł.
Odnośnie kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych wyjaśnił, że na przejściu granicznym nie było możliwości zakupu winiet, ponieważ ich zabrakło. Tymczasem organ celny nie zweryfikował tego faktu. Nie było także możliwości zakupu karty opłaty drogowej z wyprzedzeniem, albowiem kierowca wracał do kraju po kilkunastu dniach pobytu za granicą. Skarżący wskazał także na powszechne braki w zaopatrzeniu w karty opłaty drogowej oraz dodał, że Państwo nakładające obowiązki na przedsiębiorcę musi tworzyć takie warunki, aby mógł on się z nich wywiązać. Końcowo podniósł, że niedopuszczalne jest interpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść podmiotu, w szczególności gdy ustalenia faktyczne mogą determinować nałożenie na stronę kary pieniężnej w znacznej kwocie. Odwołujący się zarzucił również, że organ nie zastosował w omawianej sprawie art. 93 ust. 7 oraz 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż nie znaleziono podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W jego ocenie jest ona zasadna i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zaskarżone rozstrzygnięcie - wbrew stanowisku skarżącego - nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Organ wskazał, iż stosownie do treści art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, wniosek o udzielenie licencji powinien zawierać rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji, zgodnie zaś z art. 14 tej ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania (ust.l), natomiast jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji (ust.2).
Zatem – jak dalej wskazał organ I instancji - wobec niezgłoszenia pojazdu do licencji, przy jednoczesnym wykonywaniu przy jego pomocy transportu drogowego, organ pierwszej instancji słusznie wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...] złotych (lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym).
Dalej organ przywołał treść wyroków (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., II GSK 859/08; wyrok WSA w Warszawie w wyroku z 25 maja 2009 r. VI SA/Wa 351/09) wskazujących odpowiednio, że wykonywanie uprawnień wynikających z licencji wiąże się z korzystaniem z konkretnego pojazdu samochodowego wymienionego we wniosku o udzielenie licencji. Tym samym w wypadku wykonywania uprawnień przy użyciu pojazdu, który nie został zgłoszony we wniosku o udzielenie licencji dochodzi do naruszenia obowiązków wynikających z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. A nadto, że wykonywanie transportu drogowego w zgodzie z przepisami ustawy o transporcie drogowym nowym pojazdem, nieuwzględnionym we wniosku o wydanie licencji, jest możliwe jedynie wówczas, gdy pojazd ten został zgłoszony organowi, który udzielił licencji.
Ponadto wskazał, że w myśl obowiązującego w dniu kontroli i wydania zaskarżonej decyzji przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) pojazdów transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne; 5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Korzystając z delegacji ustawowej (art. 42 ust. 7 ww. ustawy) Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721 ze zm.).
Organ podkreślił, iż skarżący decydując się na przejazd drogą krajową winien mieć wcześniej wykupioną kartę opłaty drogowej. Organ nie uznał tłumaczenia, że nie było możliwości zakupu ww. dokumentu, gdyż w myśl § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, pracownik jednostki, dokonując sprzedaży karty opłaty drogowej, wpisuje na rewersie odcinka kontrolnego datę zakupu i składa podpis oraz przedziurkowuje winietę i odcinek kontrolny zgodnie ze wskazaniem podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z wyjątkiem karty opłaty dobowej, którą przedziurkować może także podmiot wykonujący przewóz.
Z powyższego w ocenie organu wynika, iż skarżący nie ma racji twierdząc, że nie mógł wykupić karty opłaty drogowej na zapas z uwagi na niemożność przewidzenia, jak długo kierowca będzie przebywał za granicą. Przeciwnie - w odniesieniu do karty opłaty drogowej mógł to uczynić, nawet jeśli kierowca nie znał dnia powrotu do Polski. To z kolei potwierdza słuszność wymierzenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził również, że w omawianej sprawie brak jest możliwości zastosowania przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. W myśl pierwszego z nich, postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast stosownie do art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzenia lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Skarżący winien zatem być świadomy, że nieprzestrzeganie uregulowań w podanym wyżej zakresie może mieć dla niego określone negatywne konsekwencje. Organ przywołał treść wyroku z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 249/10 WSA w Warszawie, stanowiącym, że w przepisie art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, nie dające się przewidzieć. Następnie dookreślił, iż takie zdarzenie w rozpatrywanej sprawie nie zaistniało. W szczególności nie można za nie uznać faktu awarii samochodu, gdyż jest to okoliczność powszechnie występująca przy eksploatacji pojazdu, a jako taka możliwa zarazem do przewidzenia.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Odwołujący się powinien więc przedłożyć dowody na zaistnienie ww. okoliczności, a mianowicie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący w ocenie organu nie przedstawił dowodów potwierdzających, że nie miał wpływu na zaistniałe naruszenia i nie mógł ich przewidzieć.
Mając powyższe na względzie, Dyrektor Izby Celnej we W. nie stwierdził dokonania przez organ pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych. Organ celny przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, zgromadził wystarczające dowody w sprawie, a dokonując ich oceny nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 K.p.a.
Końcowo organ podniósł, że ww. kary pieniężne zostały przez ustawodawcę przewidziane w sposób sztywny i organ nie ma możliwości jakiegokolwiek ich miarkowania. Podobnie bez znaczenia jest podniesiony w odwołaniu ew. zamiar normodawcy obniżenia do [...] zł kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 1.2, ponieważ w chwili zdarzenia wymiar ów wynosił [...] zł.
Na powyższą decyzję skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 107 § 3 K.p.a. polegające na uznaniu przez Dyrektora Izby Celnej we W., że organ pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne swojej decyzji, podczas gdy zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne nienależycie wyjaśniające motywy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego, brak oceny charakteru i okoliczności przejazdu do kraju załadowanej naczepy, a także naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej. Skarżący podkreślił, że niedopuszczalnym jest interpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Strony postępowania;
- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie kontroli drogowej oraz brak przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a także bezpodstawne niezastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym;
- art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nieprzedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia;
- art. 14 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, poprzez stosowanie wadliwej wykładni i niewłaściwej interpretacji przepisów - tj. przyjęcie, że przewoźnik nie może dokończyć przewozu pojazdem niezgłoszonym do licencji w sytuacji awarii i braku możliwości wpisania użyczonego przez serwis ciągnika do licencji.
Ponadto skarżący podkreślił, że organ odwoławczy powinien ponownie rozpatrzyć całą sprawę, a nie tylko przesądzać czy utrzymać w mocy lub uchylić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącego Dyrektor Izby Celnej we W. nie wziął pod uwagę, że w zaistniałej sytuacji nie mógł on wywiązać się z obowiązków zgłoszenia pojazdu do licencji i wniesienia opłaty drogowej, gdyż nie posiadał innego, dużego pojazdu ciężarowego i nie miał innego sposobu przywiezienia wcześniej załadowanych towarów jak tylko pojazdem zastępczym użyczonym z serwisu. Podkreślił, że w czasie kontroli drogowej kierowca okazał dowody potwierdzające zaistnienie awarii pojazdu i oświadczył, że nie może wnieść opłaty drogowej, albowiem na przejściu granicznym nie było możliwości zakupu stosownej karty opłaty. Powyższe - w ocenie skarżącego dawało to podstawę do zastosowania art. 92a ust. 4 oraz art. ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a poza tym oświadczenie kierowcy – jak dalej wskzał skarżący - nie zostało zweryfikowane przez organy.
W skardze podniesiono także kwestię projektu nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, w którym ustawodawca zmienia sankcjonowanie lp.1.2 załącznika do ww. aktu prawnego z [...]zł na [...] zł, czyniąc w ten sposób zadość wynikającej z Konstytucji RP zasadzie sprawiedliwości, w myśl której nie można karać tak samo dotkliwie przedsiębiorcy posiadającego licencję na wykonywanie transportu drogowego, jak podmiotu, który w ogóle takich uprawnień nie posiada.
Końcowo skarżący wskazał, że w sprawie naruszono zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola w świetle § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwaną dalej p.p.s.a. - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie (art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s a.).
W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, że art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (obowiązujący w dniu zdarzenia) ustanawia obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stosownie do brzmienia tego przepisu obowiązek uiszczenia opłaty obciąża podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, z wyłączeniem 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) pojazdów transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską, 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne; 5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Równocześnie, w myśl dyspozycji art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierujący pojazdem podczas przewozu drogowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli oprócz wymaganych dokumentów m.in. kartę opłaty drogowej.
Skutkiem prawnym naruszenia powyższego obowiązku jest – stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. – nałożenie kary pieniężnej, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy Zgodnie z poz. 4.1 załącznika (w wersji obowiązującej w dniu kontroli), wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych obwarowane było karą pieniężną w kwocie [...] zł. Karę tę ustawodawca określił sztywno, nie dając organom możliwości jej miarkowania czy też dostosowywania do możliwości płatniczych stron.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że bezsprzecznym jest, iż w dniu [...] r., w godzinach od 12:20 – do 13:30, na autostradzie A4 funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez M.W. zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 40000 kg oraz przyczepy marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 39000 kg. Podmiotem wykonującym transport drogowy była firma R. B. A. W trakcie kontroli stwierdzono brak karty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Kierowca wyjaśnił, że nie miał możliwości jej zakupienia.
Ustalenia powyższe znajdują swoje oparcie zarówno w materiale dowodowym sprawy, jak i nie zostały zakwestionowane przez skarżącego. W opinii skarżącego nie można mu jednakże przypisać winy w braku posiadania karty, gdyż w dniu wykonywania transportu drogowego, kierowca pomimo podejmowania prób jej zakupu, nie zdołał jej nabyć. W ocenie Sądu argumentacja ta nie może mieć jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
Obowiązek posiadania karty opłaty drogowej, określony w art. 42 ustawy o transporcie drogowym, nie uzależnia bowiem konieczności jej posiadania od faktycznej możliwości jej nabycia. Innymi słowy przystępując do wykonywania transportu drogowego, podmiot obowiązany, zobligowany jest do jej posiadania lub też do odstąpienia od wykonywania transportu. Jak trafnie podkreślił organ II instancji w treści odpowiedzi na skargę art. 42 ust. 3 powyższej ustawy nie tylko wskazuje na inne jednostki poboru opłat (stancje benzynowe, Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego, graniczne urzędy celne, urzędy celne wewnątrz kraju, polskie organizacje zrzeszające przewoźników drogowych o zasięgu ogólnokrajowym), ale także nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie możliwości uiszczenia w nich opłaty za przejazd po drogach krajowych. Tym samym skarżący bezpośrednio przed podjęciem się wykonywania transportu drogowego winien był nabyć stosowną kartę. Dodatkowo – zważywszy na zarzut skarżącego "niedokonania weryfikacji niemożności nabycia przez kierowcę karty pojazdu" - wskazać należy, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie nakładają na organy administracji publicznej obowiązku ustalenia, czy skarżący miał możliwość nabycia karty opłaty drogowej, czy też takiej możliwości nie miał. Zadaniem właściwych organów jest bowiem jedynie – co wymaga podkreślenia Sądu - kontrolowanie, czy osoby, na które ustawodawca nakłada obowiązek dokonania stosownej opłaty, w momencie wykonywania transportu drogowego legitymują się stosowną kartą opłaty drogowej.
Skarżący, powołując się na treść art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym podniósł, że z uwagi na fakt, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, iż nie miał wpływu na powstanie naruszenia, w przedmiotowej sprawie nie powinno było w ogóle dojść do wszczęcia postępowania administracyjnego. Argumentacja ta nie znajduje jednakże uzasadnienia, gdyż jak wyżej wskazano, przepisy ustawy nakładały na skarżącego konieczność uzyskania stosownej karty przed przystąpieniem do wykonywania transportu drogowego. W sytuacji, gdy skarżący był świadomy nałożonego na niego obowiązku, zaś jedynym powodem dla którego obowiązku powyższego nie dochowano była, podnoszona przez niego okoliczność, że stosowne karty nie mogły zostać zakupione, nie wypełnia przesłanki braku wpływu skarżącego na powstałe naruszenie. Jak uprzednio wskazano skarżący wobec niemożności nabycia stosownej karty (awaria samochodu, zmiana trasy) obowiązany był do odstąpienia od wykonywania transportu drogowego lub też do przewidzenia ww. okoliczności i wcześniejszego zabezpieczenia się na ich wypadek np. zakup stosownej karty w innym miejscu niż przejście graniczne. Tym bardziej, iż przepisy prawa przewidywały możliwość uiszczenia opłaty rocznej, miesięcznej, tygodniowej i dobowej.
Podkreślenia nadto wymaga, że w przedmiotowej sprawie należy mieć na względzie, że skarżący będący – co wymaga podkreślenia Sądu - profesjonalnym przedsiębiorcą winien zdawać sobie sprawę z konieczności posiadania stosownej karty opłaty drogowej, a przystępując do wykonywania transportu drogowego mógł przewidzieć niekorzystne skutki związane z jej brakiem (por. wyrok NSA z 02 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08, LEX 563516). Okoliczność powyższa przesądza, że w przedmiotowej sprawie, nie można uznać, aby skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenia. Podkreślenia także wymaga, iż w świetle przepisów art. 92a i 93 ustawy z 2001 r. o transporcie drogowym zachowanie strony powinno być ocenione z uwzględnieniem tzw. obiektywnego miernika staranności wymaganej zwykle od wykonującego przewóz (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 19/09 publ. ONSAiWSA 2010/4/74, Lex nr 599064). W świetle przytoczonej wyżej argumentacji uznać należało, że wymogom tym skarżący nie sprostał, co uzasadniało orzeczenie o nałożeniu kary.
Nie sposób nadto uznać aby w sprawie mógł znaleźć zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy zgodnie z którym, przepisów ust 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzenia lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W przepisie tym, jak również zresztą w przepisie art. 92a ust. 4, chodzi bowiem wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć. Tymczasem – jak słusznie zauważył organ II instancji – w rozpatrywanej sprawie trudno uznać aby takie zdarzenie miało miejsce. W szczególności za – nieoczekiwane i nagłe zdarzenie – w przypadku przedsiębiorcy zajmującego się transportem drogowym, nie można uznać przecież awarii samochodu. Okoliczność tak była możliwa do przewidzenia jako naturalna konsekwencja eksploatacji samochodu. W tym kontekście – na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji w odpowiedzi na skargę – zważywszy na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, nieusprawiedliwionym jest fakt posiadania przez skarżącego tylko jednego środka przewozowego. Ponadto ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że umowę użyczenia auta zastępczego zwarto w dniu [...] r., dokument dotyczący przewożonego z Niemiec towaru wystawiono w dniu [...] r., a kontroli dokonano dopiero w dniu [...] r. Zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż skarżący został zmuszony do skorzystania z samochodu zastępczego.
Wreszcie wskazania wymaga, iż okoliczności wynikające z przepisów na które powołuje się skarżący (art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7) powinien - jako podmiot wywodzący z niego skutki prawne w postaci zwolnienia od odpowiedzialności – udowodnić sam przedsiębiorca. Tymczasem w niniejszej sprawie tak się nie stało. Wbrew twierdzeniom skargi w aktach sprawy brak potwierdzenia, iż już w czasie kontroli kierowca okazał dowody potwierdzające awarię pojazdu. Przedłożono bowiem jedynie umowę użyczenia pojazdu. Również w późniejszym postępowaniu nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających awarię pojazdu zgłoszonego do licencji. Dlatego też nie można zarzucić organom nie wzięcia pod uwagę okoliczności –iż z powodu awarii samochodu –transport dokończony został pojazdem niezgłoszonym do licencji, a tym samym naruszenia art. 14 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niejako nieadekwatności kary w stosunku do popełnionego wykroczenia, Sąd wskazuje, że wysokość karty administracyjnej została ustalona przez ustawodawcę w ustawie nie pozostawiając tym samym organom administracji publicznej żadnej możliwości jej miarkowania. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. sygn. TK-SK 75/06, w którym orzeczono, iż art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, Nr 176, poz. 1238 i Nr 192, poz. 1381) jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji (Dz.U. 2008/57/349). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał uznał, iż kary określone w przepisach tej ustawy nie mają charakteru represyjnego, lecz mają na celu zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, także poprzez ochronę stanu dróg. Taka też jest idea i taki jest prewencyjny cel sankcji ustanowionej w kwestionowanym w rozpatrywanej przez Trybunał sprawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy (Lex nr 358077, opubl. OTK-A/2008/2/30).
Następnie wskazać należy, iż w dniu kontroli kierowca nie okazał także licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Postępowanie wyjaśniające wykazało, iż pojazd marki [...] o nr. rej. [...] i numerze VIN [...] nie został bowiem zgłoszony do udzielonej skarżącemu licencji o numerze [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy
Tymczasem – co słusznie podniosły organy – w przypadku wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, przewoźnik winien posiadać licencję na taki transport i uzyskać wpis na pojazd, na którym taki transport będzie realizowany.
Z uregulowań artykułów tj. art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia i w dniu wydania zaskarżonej decyzji) jednoznacznie wynika, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji. Wypisy są wydawane w takiej samej liczbie, jak liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o licencję.
W myśl art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w dokumenty, które ten powinien posiadać przy sobie i okazywać podczas kontroli drogowej. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wyraźnie stanowi, że kierowca winien być wyposażony m.in. w wypis z licencji. Chodzi o to, aby organy inspekcji drogowej mogły sprawdzić, czy transport drogowy nie jest wykonywany przy użyciu większej liczby pojazdów. Czternastodniowy termin, o którym mowa jest w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowany jest do przedsiębiorcy, nie oznacza to jednak, że w przypadku zmiany samochodu może on wykonywać nim przewozy przed zgłoszeniem zmiany, chociażby termin ten jeszcze nie upłynął. Przepis art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z lp. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym penalizuje wykonywanie transportu drogowego pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji. A zatem w przypadku kontroli drogowej, jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zadaniem kontrolujących jest sprawdzenie, czy pojazd został zgłoszony do licencji.
Skoro zatem w niniejszej zatem sprawie bezsporne jest, że skarżący w dacie kontroli wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji, to prawidłowo organy przyjęły, iż istniała podstawa prawna do nałożenia na stronę kary pieniężnej stosownie do uregulowań art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z lp. 12 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Za równie nietrafny uznać należy zarzut zmiany przepisów dotyczących wysokości kar za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontroli sądowej podlega bowiem stan prawny i faktyczny istniejący w momencie powstania naruszenia, a więc w momencie kontroli przeprowadzonej w marcu 2011 r. Bez znaczenia pozostaje zatem – wskazany przez skarżącego - zamiar normodawcy obniżenia kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł. Istotnym jest bowiem, iż w chwili zdarzenia ów wymiar wynosił [...] zł i w takiej też wysokości został nałożony na skarżącego, który dopuścił się czynu wskazanego w lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Niezasadne są wreszcie zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest pełne i przekonywujące, zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dał zatem wyraz swojej ocenie, że za udowodniony uznał fakt wykonywania przewozu drogowego przez przewoźnika (skarżącego) bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz pojazdem niezgłoszonym do licencji, czego naturalną konsekwencją było nałożenie kary pieniężnej w oparciu o ustawę o transporcie drogowym w wersji obowiązującej w momencie zdarzenia.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.