III SA/Wr 497/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2021-06-16
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnazarządzający transportemczas pracy kierowcyrozporządzenie 561/2006rozporządzenie 1071/2009ustawa o transporcie drogowymkontrola drogowaodpowiedzialnośćpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na zarządzającego transportem z powodu niewyjaśnienia jego statusu prawnego i odpowiedzialności.

Sąd uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na L.Ż. jako zarządzającego transportem, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły jego statusu prawnego i zakresu odpowiedzialności. Wskazano na potrzebę analizy umowy nadzorczej i regulaminu przedsiębiorstwa, a także na wątpliwości co do podwójnego karania za to samo naruszenie (transport w czasie zakazu ruchu). Sąd podkreślił, że brak jest dowodów na rzeczywiste i ciągłe zarządzanie operacjami transportowymi przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na L.Ż. jako zarządzającego transportem. Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający statusu prawnego skarżącego oraz jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W szczególności, organy nie zbadały treści umowy nadzorczej i regulaminu przedsiębiorstwa, na które powoływał się skarżący, a które miały określać zakres jego obowiązków i wyłączać odpowiedzialność za nadzór nad kierowcami. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy skarżący był osobą zarządzającą transportem w rozumieniu przepisów UE i czy zarządzał operacjami w sposób rzeczywisty i ciągły. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wątpliwości co do możliwości nałożenia kary za naruszenie dotyczące wykonywania przewozu w czasie zakazu ruchu, jeśli za to samo naruszenie została już nałożona kara na przedsiębiorcę. Sąd wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym przesłuchania stron i analizy dokumentów, aby dokładnie ustalić stan faktyczny i prawny sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający statusu prawnego skarżącego oraz jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały dokładnie, czy skarżący jest osobą zarządzającą transportem w rozumieniu przepisów UE, czy zarządzał operacjami w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz nie przeanalizowały treści umowy nadzorczej i regulaminu przedsiębiorstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (33)

Główne

utd art. 92a § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92a § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92a § ust. 8

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt 22

Ustawa o transporcie drogowym

rozporządzenie 561/2006 art. 8 § ust. 1-5 i 8

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 1071/2009 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009

rozporządzenie 1071/2009 art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009

rozporządzenie 1071/2009 art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009

Rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach art. § 2

Pomocnicze

utd art. 7c

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a - c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

utd art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 82g

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 82h § ust. 1 pkt 17

Ustawa o transporcie drogowym

Prawo przedsiębiorców art. 6

Ustawa Prawo przedsiębiorców

utd art. 13

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 18

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 19

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 1.11

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 13

Ustawa o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły statusu prawnego skarżącego jako zarządzającego transportem. Organy nie przeanalizowały umowy nadzorczej i regulaminu przedsiębiorstwa. Istnieją wątpliwości co do możliwości nałożenia kary za naruszenie dotyczące przewozu w czasie zakazu ruchu, jeśli za to samo naruszenie nałożono karę na przedsiębiorcę.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji nie wyjaśniały dokładnie statusu prawnego L. Z. ani kwestii jego odpowiedzialności za ujawnione naruszenia. Potraktowanie skarżącego jako jednego z podmiotów wymienionych w art. 92a ust. 2 utd wymaga uzasadnienia. Umowa, na którą powołuje się skarżący, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i brak tego dokumentu w aktach sprawy oznacza, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony.

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący sprawozdawca

Anna Moskała

sędzia

Barbara Ciołek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności zarządzającego transportem, analiza umów nadzorczych, zasady nakładania kar pieniężnych w transporcie drogowym, zasady dwuinstancyjności i wyjaśniania stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej zarządzającego transportem i interpretacji przepisów UE oraz krajowych w zakresie transportu drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem i pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie jej statusu prawnego i zakresu obowiązków. Podkreśla również znaczenie analizy dokumentów umownych w postępowaniu administracyjnym.

Czy zarządzający transportem odpowiada za wszystko? Sąd wskazuje na kluczowe błędy organów administracji.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 497/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Barbara Ciołek
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2221/21 - Wyrok NSA z 2025-07-08
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 7, 92a ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia NSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Moskała, Barbara Ciołek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L.Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., nr [...]; II. zasadza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 9 lipca 2020 r. (nr BP.501.305.2020.1278.DL1.5829) Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu odwołania L. Z. (dalej: skarżący, strona) – utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 stycznia 2020 r. (nr WITD.DI.0152/I0032/2/19) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: kpa), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 2, art. 92a ust. 4, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej: utd), lp. 13, lp. 18, lp. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 1, art. 2 oraz art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanego dalej "rozporządzenie 1071/2009" (Dz. Urz. UE. L Nr 300, str. 51); § 1, § 2, § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach z dnia 31 lipca 2007 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2353).
Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 listopada 2019 r. na autostradzie [...] poddany został kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem, którym kierował A. S., wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (materiałów budowlanych) na rzecz i w imieniu R. Z. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli o nr WITD.DI.P.I0032/280/19 z dnia 1 listopada 2019 r. W załączniku nr 2 do protokołu kontroli wskazano naruszenie lp. 13 i lp. 19 załącznika nr 4 do utd. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli.
Z pisma Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Jelenia Góra z 14 listopada 2019 r. wynika, że w przedsiębiorstwie [...] R. Z., transportem zarządza L. Z.
Wobec uzyskania powyższej informacji, pismem z dnia 22 listopada 2019 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił L. Z. o wszczęciu wobec niego - jako zarządzającego transportem – z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania przewozów drogowych. Organ I instancji poinformował o stwierdzeniu dodatkowego naruszenia (poza wskazanymi w protokole kontroli) określonego w lp. 18 załącznika do utd.
W piśmie z dnia 28 listopada 2019 r. skarżący podniósł, że nie zajmuje się nadzorem nad kierowcami. Wskazał, że w okresie od 10 października do 10 listopada 2019 r. przebywał na leczeniu i urlopie na wsi, a zatem nie mógł mieć wpływu na stwierdzone w protokole naruszenia. Dodał, że obowiązki w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przez kierowców pełni przedsiębiorca R. Z.. Zauważył, że stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia są przedmiotem postępowania, które dopiero rozstrzygnie do jakich nieprawidłowości doszło.
Decyzją z dnia 16 stycznia 2020 r. (nr WITD.DI.0152/I0032/2/19) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. Z. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przez organ I instancji art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 80, art. 81 a, art. 107 oraz art. 156 kpa. Podkreślił, że nie jest odpowiedzialny za stwierdzone naruszenia, gdyż w okresie od 1 października 2019 r. do 10 listopada 2019 r. nie pracował z powodu choroby. Wskazał, że w przedsiębiorstwie jest wyznaczonych kilku zarządzających transportem, a skarżący nie nadzoruje pracy kierowców. Dodał, że załączył regulamin i umowę nadzorczą. Podkreślił, że przedsiębiorca R. Z. osobiście zarządza przedsiębiorstwem transportowym i osobiście odpowiada za nadzór nad kierowcami i organizację zadań transportowych. W ocenie skarżącego, organ I instancji nie ustalił, czy zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony. Ponadto rozstrzygnięcie jest, zdaniem strony, przedwczesne z uwagi na niezakończenie postępowania odwoławczego w postępowaniu przeciwko przedsiębiorcy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy powołał treść art. 92a ust. 2, 4, 8, art. 92c ust. 1 i 1a, art. 4 pkt 22 utd. Wskazał, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189e oraz art. 189f kpa.
Podkreślił, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na skróceniu przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut (Ip. 13 załącznika nr 4 do utd), organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 13 załącznika nr 4 do utd, który sankcjonuje skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut karą pieniężną w kwocie 500 zł.
Organ odwoławczy na podstawie analizy danych cyfrowych wykazał, iż kierowca rozpoczął w dniu 8 października 2019 r. o godzinie 20:35, 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 3 godziny i 16 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 17:19 dnia 9 października 2019 r. do godziny 20:35 dnia 9 października 2019 r. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 5 godzin i 44 minut. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 13 załącznika nr 4 do utd.
Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (lp. 18 załącznika nr 4 do utd) organ odwoławczy przywołał treść § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 1 listopada 2019 r. stwierdzono, że przewożony towar nie podlegał wyłączeniom określonym w Rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 1.000 zł z tytułu opisanego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 18 załącznika nr 4 do utd została nałożona na stronę zasadnie.
Organ stwierdził także naruszenie polegającego na braku organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłowej organizacji, braku poleceń lub niewłaściwych poleceniach dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (lp. 19 załącznika nr 4 do utd). W tym zakresie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że organ I instancji na podstawie naruszeń wskazanych w protokole kontroli z dnia 1 listopada 2019 r. stwierdził, że w przedsiębiorstwie R. Z. jest nieprawidłowy nadzór nad działaniami kierowców, zarządzający nie wydaje właściwych poleceń kierowcom, niewłaściwa jest także organizacja pracy kierowców. Powyższe stwierdzono na podstawie licznych naruszeń czasu pracy kierowcy ustalonych w czasie kontroli, w tym:
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o 3 godz. 38 min. w okresie 6 – 7.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 15 min. w dniu 07.10.2019 r.
- skrócenie dziennego okresu odpoczynku o 4 godz. i 19 min. w dniu 07.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godz. i 40 min. w dniu 08.10.2019 r
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 11 min. w dniu 09.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 2 godz. i 48 min. w okresie 10- 11.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 0 godz. 3 min w okresie 10-11.10.2019 r.
- skrócenie dziennego okresu odpoczynku o 2 godz. i 30 min. w dniu 11.09.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 53 min. w dniu 11.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 0 godz. 14 min. w okresie 11,10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas 49 min. w dniu 20.10.2019 r.
- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o 3 godz. 39 min. w dniu 21.10.2019 r.
- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o 1 godz. 18 min. w dniu 23.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 0 godz. 8 min. w dniu 23.10.2019 r.
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 42 min. w dniu 25.10.2019 r. skrócenie dziennego okresu odpoczynku o czas 26 min. w dniu 25.10.2019 r.
-przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 32 min. w dniu 29.10.2019 r.
-przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas 24 min w dniu 31.10.2019 r.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości 1.500 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 19 załącznika nr 4 do utd została nałożona zasadnie.
Odnosząc się do twierdzeń podniesionych przez skarżącego, organ odwoławczy podkreślił, że strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających brak możliwości pełnienia funkcji zarządzającego transportem w okresie choroby. Nie przysłano chociażby zwolnienia lekarskiego za w/w okres. Ponadto w wyjaśnieniach składanych przed organem I instancji skarżący wskazał, że w okresie od 10 października 2019 r. do 10 listopada 2019 r. przebywał na urlopie na wsi i leczeniu. W odwołaniu wskazał natomiast inny okres - od 1 października 2019 r. do 10 listopada 2019 r. i podał, że nie pracował ze względu na chorobę. Organ odwoławczy podkreślił, że choroba niepotwierdzona odpowiednimi dokumentami, a tym bardziej "urlop na wsi" nie zwalniają z odpowiedzialności zarządzającego transportem. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z informacją z Urzędu Miasta Jelenia Góra, jedyną osobą zgłoszoną jako zarządzający transportem jest L. Z.. Ponosi on zatem odpowiedzialność za wszystkie elementy prowadzonej działalności transportowej. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której zarządzający posiada certyfikat kompetencji zawodowych i nie nadzoruje kierowców.
Odnośnie niezakończonego postępowania odwoławczego wobec przedsiębiorcy, organ II instancji wskazał, iż postępowanie wobec zarządzającego transportem jest osobnym, niezależnym postępowaniem administracyjnym. W czasie postępowania wobec zarządzającego transportem organ prowadzi własną ocenę materiału dowodowego w tym analizę zapisów danych cyfrowych i na tej podstawie stwierdzane są naruszenia. Zarządzający powinien zatem przedstawić własne dowody uzasadniające odstąpienie od nałożenia sankcji, a nie oczekiwać na zakończenie innego postępowania. Organ I instancji nie miał również obowiązku wskazywania konkretnych dowodów jakie powinna okazać strona. W niniejszej sprawie nie przedstawiono żadnego dowodu potwierdzającego prawidłową organizację pracy w przedsiębiorstwie. W sprawie nie znajdzie zatem zastosowania art. 92b utd. Do naruszeń nie doszło również w okolicznościach, których strona nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Nie mógł zatem znaleźć zastosowania art. 92c utd.
W ocenie organu odwoławczego, postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy. Organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Strona w czasie postępowania nie wnosiła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa.
W zakresie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, kiedy rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, należy w pierwszej kolejności brać pod uwagę rozpatrzenie środka odwoławczego - zwykłego, a dopiero w drugiej kolejności ewentualne rozpatrzenie sprawy w trybie nadzwyczajnym. Zakres rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, jest szerszy niż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 § 1 Kpa.
W skardze do WSA we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 15 kpa oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych w ponownym rozstrzygnięciu jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji,
- zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, realizowanej na mocy art. 9 i 107 § 3 kpa, poprzez niewystarczające w ustalonym stanie faktycznym wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek i środków dowodowych, którymi organ I instancji kierował się przy załatwieniu sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji bez wyczerpującego umotywowania i oceny akt sprawy,
- art. 7 i art. 8 kpa poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim nie wzięcie pod uwagę zakresu obowiązków wynikających z umowy o pracę, deklaracji dotyczącej zakresu obowiązków i umowy zarządczej,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy a także przez brak rozpatrzenia przepisu art. 92c oraz orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami kpa; art. 7a § 1 i art. 81a, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że w piśmie z 18 listopada 2019 r. zwrócił się o wskazanie przez organ, jakie dowody ma przedstawić w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie naruszenia określonego w lp. 13 załącznika do utd. Organ nie rozpatrzył tego wniosku. Podkreślił, że w postępowaniu załączył dokumenty, tj. regulamin przedsiębiorstwa oraz umowę nadzorczą w celu oceny, czy jest osobą, która miała wpływ na stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Organ nie ocenił tych dokumentów. Dodał, że w załączniku nr 2 do protokołu kontroli stwierdzono dwa naruszenia. W decyzjach organu I i II instancji stwierdzono 3 naruszenia dodając lp. 18 załącznika nr 4 do utd.
Skarżący wskazał, że odnośnie naruszenia lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd oraz lp. 19 załącznika nr 4 do utd przedsiębiorca (R. Z.) złożył skargę do WSA we Wrocławiu. Skarżący wniósł, by argumentację przedsiębiorcy w tym zakresie jak również pozostałych naruszeń traktować jako integralną część jego skargi. Dodatkowo wskazał, że stwierdzenie naruszenia lp.13 załącznika nr 4 do utd było przedwczesne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podać, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że pod sygn. akt III SA/Wr 498/20 została zarejestrowana sprawa ze skargi R. Z. dotycząca nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 1 listopada 2019 r. (której ustalenia stały się podstawą wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji). Wyrokiem z 17 lutego 2021 r. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu wskazał jednak, że nie budziła żadnych wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji co do tego, iż do stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu 1 listopada 2019 r. naruszeń ustawy o transporcie drogowym rzeczywiście doszło. Wynika to jednoznacznie z treści protokołu kontroli i pozostałych dowodów zawartych w aktach sprawy administracyjnej. Sformułowane przez R. Z. zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych okazały się – w ocenie Sądu orzekającego w sprawie III SA/Wr 498/20 chybione, dlatego wnioski organów skutkujące – co do zasady – nałożeniem na stronę sankcji za stwierdzone naruszenia przepisów utd były prawidłowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu nieprawidłowego ustalenia wysokości kary pieniężnej.
Adresatem decyzji wydanych w rozpoznawanej aktualnie sprawie był natomiast L. Z., którego orany uznały za osobę zarządzającą transportem u przedsiębiorcy R. Z..
Zgodnie z art. 92a ust. 2 utd zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 4 utd suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. W myśl art. 92a ust. 8 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Definicja osoby zarządzającej transportem została zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE. Art. 2 pkt 5 tego rozporządzenia stanowi, że zarządzający transportem to osoba fizyczna zatrudniona przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzający w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi: a) posiadać rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich; b) cieszyć się dobrą reputacją; c) posiadać odpowiednią zdolność finansową; d) posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d) i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
W myśl art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d, właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem że: a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy; b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem; c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Zgodnie natomiast z art. 7c utd mikroprzedsiębiorca w rozumieniu ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców może, bez wyznaczania zarządzającego transportem spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Dalej należy wskazać, że osoba uprawniona do zarządzania transportem w przedsiębiorstwie wpisywana jest do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który został utworzony w oparciu o przepisy art. 82g i następne ustawy o transporcie drogowym. Na podstawie art. 82h ust. 1 pkt 17 w ewidencji przedsiębiorców gromadzi się dane określające także imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem oraz datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, rodzaj posiadanego certyfikatu posiadanych kompetencji zawodowych, numer posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, datę tego certyfikatu, kraj wydania certyfikatu kompetencji zawodowych oraz ewentualna datę utraty dobrej reputacji. Rejestr ten jest jawny i ogólnie dostępny w Internecie.
Zdaniem Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także z ustaleń dokonanych przez Sąd w sprawie III SA/Wr 498/20, wynika bezspornie, że doszło do stwierdzonych przez organy naruszeń określonych w lp. 13, lp. 18 i lp. 19 załącznika nr 4 do utd.
W ocenie Sądu w sprawie bez wątpienia przewóz był wykonywany w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (lp.18 załącznika nr 4 do utd). Zgodnie z § 2 pkt 1) lit. i) rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, wprowadza się okresowe ograniczenia ruchu pojazdów, o których mowa w § 1, poprzez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju, w następujących terminach: od godzin 8:00 do 22:00 w dni ustawowo wolne od pracy,: 1 listopada – Wszystkich Świętych. W sprawie kontrola została przeprowadzona w dniu 1 listopada 2019 r. Stwierdzono, że przewożony towar w postaci materiałów budowlanych, nie podlegał wyłączeniom określonym w Rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. Niewątpliwie przewóz odbywał się w okresie obowiązywania zakazu ruchu lub okresowych ograniczeń w ruchu drogowym określonej kategorii pojazdów. Stwierdzone naruszenie wypełniło więc znamiona naruszenia wymienionego w załączniku 4 do ustawy pod pozycją lp. 18 (wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach). Wysokość przewidzianej w przypadku tego naruszenia kary pieniężnej to 1.000 zł.
Podobnie rzecz ma się odnośnie drugiego z naruszeń, związanego z czasem pracy kierowcy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego - w szczególności z protokołu kontroli, a także przeanalizowanych przez organy danych z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego wynika, że w dniu 8 października 2019 r. kierowca rozpoczął o godzinie 20:35 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 3 godziny i 16 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 17:19 dnia 9 października 2019 r. do godziny 20:35 dnia 9 października 2019 r. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 5 godzin i 44 minut. Zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 13 załącznika nr 4 do utd, który sankcjonuje skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut karą pieniężną w kwocie 500 zł.
W trakcie kontroli stwierdzono także szereg innych naruszeń związanych z czasem pracy kierowcy, które zostały szczegółowo opisane w części faktycznej uzasadnienia. Były to naruszenia polegającego na braku organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłowej organizacji, braku poleceń lub niewłaściwych poleceniach dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (lp. 19 załącznika nr 4 do utd), sankcjonowane karą w wysokości 1.500 zł.
Sporna w sprawie pozostaje natomiast kwestia odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenia. W ocenie sądu organy administracji nie wyjaśniały dokładnie statusu prawnego L. Z. ani kwestii jego odpowiedzialności za ujawnione naruszenia.
Należy zaznaczyć, że za naruszenia określone w załączniku nr 4 do utd można nałożyć kary tylko na podmioty wymienione w art. 92a ust. 2 utd, a mianowicie: 1) na zarządzającego transportem, 2) na osobę, o której mowa w art. 7c oraz 3) na każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Aby organy administracji mogły nałożyć na jeden z tych podmiotów karę pieniężną muszą w sposób niebudzący wątpliwości ustalić zaistnienie wskazanych w tym przepisie przesłanek. W niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały dokładnie wyjaśnione.
Definicja osoby "zarządzającej transportem" została określona w art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009, przy czym może nią być zarówno osoba, o której mowa w art. 4 ust. 1 wymienionego rozporządzenia jak i osoba określona w art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia. Jeżeli chodzi o osobę w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 to jest nią osoba, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi przedsiębiorstwa przy czym ma ona faktyczny związek z tą firmą polegający na tym, że jest jej pracownikiem, dyrektorem, właścicielem czy udziałowcem. Istotne jest to aby z opisanego stanowiska pracy tej osoby lub powierzonego jej zakresu obowiązków wynikało, że pełni ona obowiązki przypisane do zarządzającego transportem tj. w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi w firmie. W przypadku osoby wymienionej w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 to jest ona uprawniona do wykonywania zadań zarządzającego transportem na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z przewoźnikiem przy czym zadania te są wykonywane w imieniu tego przewoźnika. W zawartej umowie sprecyzowane są zadania, które ma wykonywać ta osoba w sposób rzeczywisty i ciągły oraz określony jest zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Wymienione rozważania wskazują, że osoba o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 nie jest tożsama z osobą o jakiej mowa w art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia. Są to dwie różne osoby.
Dodatkowo za naruszenia określone w załączniku nr 4 do utd odpowiada osoba, o której mowa w art. 7c utd oraz każda inna osoba wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.
Art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009 wskazuje przy tym, że zarządzający transportem to osoba zatrudniona przez przedsiębiorcę lub wyznaczona na podstawie umowy, która zarządza w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły czy skarżący jest osobą, o której mowa w art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009, czy też osobą, o której mowa w art. 7c utd. Nie wskazały także, czy skarżący jest osobą zatrudnioną przez przedsiębiorcę, czy też zarządza transportem na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Jedynym dokumentem, który znajduje się w aktach sprawy dotyczącym statusu prawnego skarżącego jest pismo z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Jelenia Góra, z którego wynika, że "transportem zarządza" L. Z. posiadający certyfikat kompetencji zawodowych. Z treści tego pisma nie wynika jednak czy skarżący jest osobą, o której mowa w art. 4 ust. 1 czy w art. 4 ust. 2 rozporządzenia, czy też w art. 7c utd. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu I instancji brak jest rozważań w tym zakresie. Potraktowanie natomiast skarżącego jako jednego z podmiotów wymienionych w art. 92a ust. 2 utd wymaga uzasadnienia, a więc wyjaśnienia dlaczego i w oparciu o jakie dowody uznano, że jest on zarządzającym transportem. Ponadto w przypadku uznania, że skarżący jest osobą "zarządzającą transportem" konieczne jest wykazanie, że zarządzał on w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi. Dokonanie wszystkich wymienionych ustaleń musi opierać się na zgromadzonych dowodach.
Źródłem wiedzy w zakresie statusu skarżącego są także informacje samego skarżącego zawarte w odwołaniu i w skardze, w których skarżący powoływał się na zawartą umowę nadzorczą oraz regulamin, z których miał wynikać zakres jego odpowiedzialności i wyłączenie jego nadzoru nad kierowcami. Skarżący podkreślał, że przedsiębiorca R. Z. osobiście zarządza przedsiębiorstwem transportowym i osobiście odpowiada za nadzór nad kierowcami i organizację zadań transportowych. Z twierdzeń tych można wysnuć wniosek, że skarżący zawarł umowę z przedsiębiorcą na wykonywanie zadań zarządzającego transportem. Nie wiadomo jednak jaka jest treść tej umowy ponieważ nie ma jej w aktach sprawy (nie ma również regulaminu, na który powoływał się skarżący). W sytuacji gdy skarżący w postępowaniu administracyjnym kwestionował swoją odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego podnosząc, że zawarta z przewoźnikiem umowa nie obejmowała obowiązków dotyczących nadzoru nad pracą kierowców, to obowiązkiem organów było przeanalizowanie tej umowy. Tymczasem organy w ogóle nie odniosły się do tej kwestii. Nie wiadomo, czy skarżący – tak jak podnosi – tą umowę dołączył. Skoro w aktach sprawy brak jest wymienionej umowy to nie można zweryfikować wiarygodności wersji skarżącego, iż nie ponosi on odpowiedzialności za ujawnione naruszenia bo w zawartej umowie nie nałożono na niego obowiązków nadzoru nad pracą kierowców. Umowa, na którą powołuje się skarżący, w ocenie sądu, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i brak tego dokumentu w aktach sprawy oznacza, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony.
Podkreślić należy, że w art. 4 ust. 2 pkt 2b) rozporządzenia nr 1071/2009 określono co winna zawierać umowa zawarta między przewoźnikiem a osobą mającą wykonywać zadania zarządzającego transportem. Wymieniona umowa musi zawierać zadania, które ma wykonywać taka osoba oraz określać zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. W dalszej części przepisu wymieniono posługując się zwrotem "w szczególności" przykładowo wymieniono zadania jakie winny zostać sprecyzowane w umowie. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 2b) wskazuje, że umowa powinna określać zadania oraz zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Strony tej umowy mogą natomiast same określić jakie są to zadania i jaki jest zakres obowiązków osoby wykonującej zadania zarządzającego transportem. Mogą to być przykładowo obowiązki dotyczące zarządzania wszystkimi operacjami transportowymi w firmie bądź tylko częścią takich operacji. W tym ostatnim przypadku strony umowy muszą dokładnie określić jakie operacje transportowe są przedmiotem umowy a tym samym ustalić zadania oraz zakres obowiązków osoby pełniącej funkcje zarządzającego transportem. Nie można również wykluczyć sytuacji, w której przewoźnik zawrze umowy na wykonywanie funkcji zarządzającego transportem z dwoma a nawet kilkoma osobami przy czym każda z tych umów będzie dotyczyć zarządzania innymi operacjami transportowymi. W przekonaniu sądu to strony umowy decydują o jej treści, a tym samym o zakresie zadań i zakresie obowiązków osoby, która ma wykonywać zadania zarządzającego transportem (por. Wyrok WSA w Łodzi z 8 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 631/20).
Powyższe prowadzi do wniosku, że wymierzenie skarżącemu kary nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i jest przedwczesne.
Reasumując Sąd w obecnym składzie uznał, że decydujące znaczenie dla określenia czy spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 2 utd jest w pierwszej kolejności ustalenie, którym z podmiotów wymienionych w tym przepisie jest skarżący. W tym zakresie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego. Należy rozważyć zasadność przesłuchania przedsiębiorcy, jak też skarżącego. W dalszej kolejności konieczne jest dołączenie do akt administracyjnych umowy i regulaminu, na które powoływał się skarżący (ewentualne wezwać o te dokumenty). Organ powinien także w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić, czy w okresie, którego dotyczyła kontrola, skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, czy też na urlopie. Odpowiedzialność skarżącego zależy bowiem od tego, czy w sposób rzeczywisty i ciągły zarządzał operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Ewentualne przebywanie na zwolnieniu lekarskim uniemożliwia sprawowanie zarządu.
W ocenie Sądu organy powinny także uzasadnić możliwość i zasadność nałożenia kary z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 18 załącznika nr 4 do utd. Wskazać należy, że opisane w lp. 18 naruszenie zostało także określone w lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd. Brzmienie obu tych pozycji jest identyczne: "Wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach". Sądowi z urzędu wiadomym jest, że za naruszenie sankcjonowane przez lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd została nałożona już kara pieniężna na przedsiębiorcę. Skoro zatem za naruszenie stwierdzone podczas tej samej kontroli została nałożona już kara na przedsiębiorcę, to tym samym budzi wątpliwości możliwość karania w trybie administracyjnym za to samo naruszenie innego podmiotu. Wskazać należy, że naruszenia określone w lp.13 i 19 załącznika nr 4 do utd mają charakter samodzielny i nie stanowią powtórzenia żadnego z naruszeń sankcjonowanych w załączniku nr 3 do utd, nie budzi zatem wątpliwości nałożenie kary na ich podstawie na jeden z podmiotów określonych w art. 92a ust. 2 utd. Należy przy tym pamiętać, że intencją ustawodawcy i celem przepisów ustawy o transporcie drogowym jest zapewnienie bezpieczeństwa przy realizacji zadań przewoźnika. W ocenie Sądu cel ten został zrealizowany przez lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd, który przewiduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić sytuację prawną skarżącego oraz kwestię jego ewentualnej odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, a w dalszej kolejności możliwość karania na podstawie lp.18 załącznika nr 4 do utd w sytuacji, gdy za to samo naruszenie został już ukarany przedsiębiorca. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać jego wnikliwej analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły dokładnie statusu prawnego skarżącego oraz kwestii jego ewentualnej odpowiedzialności za trzy ujawnione naruszenia przepisów. Stanowi to naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI