III SA/Wr 491/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę I. i M. P. na decyzję Wojewody D., która uchyliła i anulowała czynność materialno-techniczną w postaci wpisu o zameldowaniu na pobyt stały skarżących. Skarżący zostali zameldowani w lokalu na podstawie zgłoszenia I. P., która przedstawiła postanowienie o nabyciu spadku. J. K., inny spadkobierca, zakwestionował zameldowanie, wskazując, że to on odziedziczył gospodarstwo rolne, w skład którego wchodził sporny lokal. Po postępowaniu administracyjnym, Wojewoda uchylił zameldowanie, uznając, że I. P. nie mogła skutecznie potwierdzić zgłoszenia pobytu, gdyż nie była właścicielką ani współwłaścicielką gospodarstwa rolnego. Skarżący zarzucili decyzji naruszenie prawa materialnego, w tym zastosowanie art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, który wszedł w życie po dacie zameldowania, naruszając zasadę lex retro non agit. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, jednak stwierdził, że nie miał wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że mimo błędnego powołania się na przepis wprowadzony po fakcie, zameldowanie było niezgodne z obowiązującym wówczas art. 29 ust. 1 ustawy, który wymagał potwierdzenia prawa do lokalu przez osobę posiadającą tytuł prawny. Sąd wskazał, że I. P. nie wykazała skutecznie swojego tytułu prawnego do lokalu, a jedynie J. K. był prawomocnym spadkobiercą i właścicielem nieruchomości. W związku z tym, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego, skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla innych przepisów, oraz znaczenia tytułu prawnego do lokalu przy zameldowaniu.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 2002-2005 i specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem gospodarstwa rolnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zastosowanie przepisu prawnego, który wszedł w życie po dacie dokonania czynności materialno-technicznej (zameldowania), narusza zasadę lex retro non agit i prowadzi do nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie przepisu, który nie obowiązywał w dacie dokonania czynności, jest naruszeniem zasady lex retro non agit. Jednakże, nawet jeśli organ odwoławczy błędnie powołał się na taki przepis, nie wpływa to na wynik sprawy, jeśli czynność była niezgodna z innymi obowiązującymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powołanie się przez Wojewodę na art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, który wszedł w życie po dacie zameldowania, było nieuprawnione i naruszało zasadę lex retro non agit. Niemniej jednak, sąd stwierdził, że czynność zameldowania była niezgodna z obowiązującym wówczas art. 29 ust. 1 ustawy, który wymagał potwierdzenia prawa do lokalu przez osobę posiadającą tytuł prawny.
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może być anulowana, jeśli osoba zgłaszająca nie posiadała skutecznego tytułu prawnego do lokalu, a jedynie zgłoszenie zostało dokonane na podstawie nieprawomocnego postanowienia spadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność materialno-techniczna zameldowania może być anulowana, jeśli organ stwierdzi, że została dokonana niezgodnie z prawem, w szczególności jeśli osoba zgłaszająca nie potwierdziła skutecznie faktu pobytu w lokalu, a nie posiadała do niego tytułu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że I. P. nie mogła skutecznie potwierdzić faktu pobytu w lokalu, gdyż nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, która w całości została odziedziczona przez J. K. na podstawie prawomocnego postanowienia spadkowego. Zameldowanie było zatem niezgodne z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
Jakie są skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego przepis za niezgodny z Konstytucją dla innych przepisów ustawy, w tym dla art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis za niezgodny z Konstytucją pozbawia mocy obowiązującej ten przepis oraz te fragmenty innych przepisów, które się do niego odwołują lub przewidują identyczną powinność. Pozostałe części przepisów, które nie zostały uznane za niezgodne, nadal obowiązują.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyrok TK w sprawie K. 20/01 dotyczył wyłącznie art. 9 ust. 2 ustawy, a jego skutki nie mogą być automatycznie odnoszone do innych przepisów, takich jak art. 29 ust. 1. Sąd podkreślił, że art. 29 ust. 1 in principio nadal obowiązuje i wymaga potwierdzenia faktu pobytu przez osobę posiadającą tytuł prawny do lokalu.
Przepisy (19)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 29 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Wymaga potwierdzenia faktu pobytu przez osobę posiadającą tytuł prawny do lokalu. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznie takiego tytułu.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje oddalenie skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2a
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis wprowadzony po dacie zameldowania, którego powołanie przez organ odwoławczy było nieuprawnione.
u.e.l.i.d.o. art. 47 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Wskazany jako podstawa do wstrzymania się z zameldowaniem w przypadku wątpliwości co do tytułu prawnego.
k.p.a. art. 148
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy terminu do wznowienia postępowania, który nie został zachowany przez wnioskodawcę w pierwszej instancji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny, czy materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
k.p.a. art. 100 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy skutków zawieszenia postępowania.
k.c. art. 218
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżących jako podstawa tytułu prawnego do lokalu.
k.c. art. 301
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżących jako podstawa tytułu prawnego do lokalu.
k.c. art. 302
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżących jako podstawa tytułu prawnego do lokalu.
k.c. art. 266
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżących jako podstawa tytułu prawnego do lokalu.
k.c. art. 270 § 1
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżących jako podstawa tytułu prawnego do lokalu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje, że sądy powszechne są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu prawnego (art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności), który wszedł w życie po dacie dokonania czynności materialno-technicznej (zameldowania), narusza zasadę lex retro non agit.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadają tytuł prawny do lokalu na podstawie art. 218 k.c. w związku z art. 301 i 302 k.c. • Obowiązek posiadania potwierdzenia tytułu prawnego do lokalu został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • Organ wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia tytułu prawnego skarżącej do lokalu.
Godne uwagi sformułowania
"lex retro non agit" • "czynność materialno-techniczna" • "potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu" • "nie chodzi o ocenę zgodności z Konstytucją przepisów nakładających obowiązek meldunkowy, rozumiany jako obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi informacji o fakcie pobytu i czasie jego zamierzonego trwania, ale - tylko i wyłącznie - o przewidziany w przepisach regulujących sposób realizacji tego obowiązku dodatkowy obowiązek, a raczej - ciężar - uzyskania formalnego potwierdzenia przez osobę obarczoną obowiązkiem meldunkowym uprawnienia do przebywania w lokalu ze strony właściciela (zarządcy) nieruchomości." • "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego." • "Uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgoda osoby uprawnionej do dysponowania lokalem."
Skład orzekający
Jerzy Strzebińczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego, skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla innych przepisów, oraz znaczenia tytułu prawnego do lokalu przy zameldowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 2002-2005 i specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem gospodarstwa rolnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego, ale z nietypowym kontekstem prawnym związanym z dziedziczeniem i interpretacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak ważne jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu.
“Czy można się zameldować bez zgody właściciela? Sąd wyjaśnia, kiedy obowiązek meldunkowy napotyka na przeszkody prawne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.