III SA/Wr 465/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-06-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/ Dominik Dymitruk Kamila Paszowska-Wojnar Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II GSK 2200/24 - Wyrok NSA z 2025-06-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1047 art. 130e Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.P. reprezentowanego przez kuratora adw. D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2023 r. Nr SKO 4311.2.2023 w przedmiocie obowiązku solidarnej zapłaty kosztów usunięcia z drogi, przechowywania i oszacowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 29 czerwca 2023 r. Nr SP-KM.7135.51.2022.MC; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi K. P. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SKO 4311.2.2023 utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu Wrocławskiego, decyzję Głównego Specjalisty w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2023 r. nr SP-KM.7135.51.2022.MC nakładającą na R. B. i stronę obowiązek solidarnej zapłaty kwoty 2.572,12 zł tytułem obciążenia kosztami powstałymi w wyniku usunięcia z drogi, przechowywania na parkingu strzeżonym i oszacowania pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Jak wynika z akt sprawy w dniu 4 października 2014 r. funkcjonariusz policji wystawił dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] z drogi - ul. [...] w R. (gmina S.), który został następnie przetransportowany na parking strzeżony przy ul. [...] w K. W chwili usunięcia pojazdu z drogi, kierującym pojazdem był skarżący. Dyspozycja usunięcia pojazdu wynikała z faktu uszkodzenia pojazdu po zdarzeniu drogowym (pojazd stał na jezdni i stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym). Skarżący - kierujący pojazdem nie był właścicielem pojazdu, był nim R. B., który nabył pojazd w dniu 29 stycznia 2013 r. Pismem z dnia 5 maja 2015 r. ([...]) R. B. został powiadomiony przez Komendanta Komisariatu Policji o usunięciu pojazdu z drogi oraz skutkach jego nieodebrania z parkingu strzeżonego w ustawowym terminie. Pismem z 27 listopada 2015 r. ([...]) Starosta Powiatu Wrocławskiego powiadomił skarżącego o usunięciu pojazdu z drogi oraz wezwał do niezwłocznego odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego, pod rygorem wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz Powiatu Wrocławskiego po upływie 30 dni od dnia otrzymania tego wezwania. Ww. pismo zostało doręczone w trybie zastępczym (fikcja doręczenia). Ponadto ustalił organ, że w dniu 15 października 2014 r. na podstawie umowy sprzedaży przedmiotowy pojazd został nabyty przez skarżącego od R. B. Skarżący nie dokonał zgłoszenia nabycia pojazdu staroście - jako organowi rejestrowemu, w przewidzianym ustawowo terminie. Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2016 r. Powiat Wrocławski wystąpił do Sądu Rejonowego w Oławie o orzeczenie przepadku pojazdu przy udziale R. B. i strony. Postanowieniem z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt ł Ns 58/17 Sąd orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Wrocławskiego; orzeczenie stało się prawomocne w dniu 26 września 2018 r. W dniu 26 czerwca 2019 r. dokonano likwidacji pojazdu. Decyzją z dnia 29 czerwca 2023 r. organ I instancji orzekł o kosztach usunięcia i przechowywania pojazdu w wysokości 2.572,12 zł. Koszty obejmowały: 1) koszt usunięcia pojazdu w dniu 4 października 2014 r. - 184,50 zł (wartość z faktury); 2) koszt przechowywania pojazdu w okresie od 4 października 2014 r. do dnia 26 września 2018 r. na parkingu strzeżonym – 2.237,62 zł (kwota stanowiła iloczyn liczby dni przechowywania pojazdu na parkingu (1453 dni) oraz kosztu (za jeden dzień dozoru pojazdu) wynoszącego 1,54 zł); 3)koszt wynagrodzenia biegłego skarbowego w zakresie szacowania pojazdu, sporządzenia ekspertyzy i wykonania zdjęć - umowa o dzieło zawarta w dniu 30 maja 2019 r. pomiędzy Powiatem Wrocławskim a rzeczoznawcą samochodowym - rachunek nr [...] z dnia 10 czerwca 2019 r. Odwołanie od ww. decyzji wniósł ustanowiony dla skarżącego kurator. Zarzuciła kurator wadliwe ustalenie stanu faktycznego, tj. brak wykazania, że usunięcie pojazdu z drogi było niezbędne, podczas gdy pojazd mógł być zabezpieczony w inny sposób, co skutkowałoby brakiem powstania kosztów. Odnośnie wysokości kosztów kurator zarzuciła nieuzasadnioną zwłokę w działaniu organu, która przyczyniła się do wysokości kosztów. SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał organ II instancji, powołując przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej: uprd), w tym art. 130a ust. 10h, ust. 10i i wyjaśnił, iż nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i uprd jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Wskazał organ, że to czy w danym przypadku usunięcie pojazdu z drogi miało uzasadnione podstawy podlega ocenie sądu powszechnego w ramach rozpatrywania sprawy o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Dlatego organ nie miał podstaw prawnych do analizy i weryfikacji zasadności usunięcia pojazdu z drogi. Odnośnie kosztów stwierdził organ, że zostały one ustalone w prawidłowej wysokości i stanowiły rzeczywiste koszty poniesione w związku z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, a nie wynikały z uchwał Rady Powiatu Wrocławskiego. Według organu ich wysokość była znacznie niższa niż ta, która wynikałaby ze stawek określonych w uchwałach Powiatu Wrocławskiego. Ponadto organ poczynił obszerne wywody dotyczące wynagrodzenia kuratora w toku postepowania, z których ostatecznie wynikało, że według SKO to Starosta winien rozpoznać wniosek strony w tym zakresie. W skardze do Sądu strona zarzuciła 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 57a2 ze zm., dalej: kpa) polegające na przeprowadzeniu postępowania w obu instancjach bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego i całokształtu okoliczności sprawy, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwiania sprawy, a także zaniechania analizy istotnych okoliczności wskazujących na nieuzasadnione usunięcie pojazdu, a następnie na obciążanie skarżącego negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z udzielenia mu błędnego pouczenia przez organ i instancji oraz z rażącej zwłoki organu I instancji, co skutkowało błędnym uznaniem przez organy, że na skarżącym spoczywa obowiązek zapłaty na rzecz powiatu wrocławskiego kwoty 2.572,12 zł tytułem kosztów usunięcia z drogi, przechowywania i oszacowania pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; b) art. 9 kpa poprzez nałożenie na skarżącego negatywnych konsekwencji wynikających z błędnego pouczenia udzielonego mu w toku postępowania administracyjnego przez organ I instancji, zgodnie z którym to pouczeniem koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz koszty sądowe w przypadku orzeczenia przepadku pojazdu przez sąd będą obciążać wyłącznie właściciela tego pojazdu ustalanego na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z czego jednoznacznie wynikało, że osobą wyłącznie zobowiązaną do zapłaty rzeczonych kosztów będzie R. B., a zatem została naruszona zasada informowania stron w postępowaniu administracyjnym; 2. naruszenie prawa materialnego w stopniu rażącym, tj.: a) art. 130a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a uprd w zw. z art. 12 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i usunięcie pojazdu z drogi wbrew zasadom postępowania administracyjnego, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że usunięcie pojazdu było w sprawie zasadne, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że pojazd mógł być zabezpieczony w inny sposób i w konsekwencji bezzasadnym było nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu; b) art. 130a ust. 10 i ust. 10a uprd w zw. z art. 12 kpa i w zw. z art. 35 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - sprzecznie z celem ustawy oraz z rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, zasady lojalności państwa wobec obywatela (art. 2 Konstytucji RP), w szczególności poprzez dopuszczenie się przez organ I instancji zaniechania i nieuzasadnionej zwłoki w działaniu, a które to uchybienie spowodowało nieprawidłowe ustalenie wysokości opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu; c) art. 130a ust. 10h i ust. 10i uprd w zw. z art. 6 i art. 8 KPA poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o zapłacie kosztów powstałych w wyniku usunięcia z drogi, przechowywania i oszacowania pojazdu bez poczynienia własnych ustaleń w sprawie, które to uchybienie skutkowało obciążeniem kosztami za usunięcie pojazdu, w sytuacji gdy samo usunięcie nie powinno było mieć miejsca. Wniosła strona o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji odnośnie strony i umorzenie postępowania administracyjnego I instancji w zaskarżonej części; zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, a także kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez kuratora dla osoby nieobecnej powiększonych o stawkę podatku VAT, w tym wydatków poniesionych przez tego kuratora z tytułu opłaty od niniejszej skargi, jako że nie zostały one dotąd pokryte w całości ani w żadnej części. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości obciążenia skarżącego (solidarnie z R. B.) kosztami powstałymi w związku z usunięciem z drogi, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu [...] o nr rej. [...]. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 2 uprd, pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku, gdy: 1) kierowała nim osoba: a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, b) nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; 2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska. Zgodnie z ust. 4, dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje: policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3; strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5; osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3. Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 5c). Stosownie do art. 130a ust. 5f, 6 i 7, usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. la, również dowodu uiszczenia kaucji. Zgodnie z art. 130a ust. 10, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Przepis art. 130a ust. 10a zastrzega przy tym, że Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia powiadomienia. Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10c, przepisu ust. 10 nie stosuje się, gdy okoliczności wskazują, że nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela lub osoby uprawnionej. Zgodnie z art. 130a ust. 10e ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jak stanowi art. 130a ust. 10h, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przy czym, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (art. 130a ust. 10i). Termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 130a ust. 10j). Decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat (art. 130aust. 10k). A zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2285 ze zm., dalej: rozporządzenie) - § 3 ust. 1 Podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie: właściwego dla miejsca zdarzenia komendanta powiatowego (miejskiego, rejonowego) Policji, ze wskazaniem parkingu strzeżonego, na którym umieszczono pojazd, przesyłając mu kopię dyspozycji; 2) właściciela pojazdu; 3) osobę, która dysponowała pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego w chwili jego usunięcia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 130a ust. 1 pkt 1, 4 i 5 albo ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej "ustawą". 2. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinno mieć formę pisemną; przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) o doręczeniach stosuje się odpowiednio. 3. Wzór powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe przepisy, w ocenie Sądu, prawidłowa interpretacja przepisu art. 130a ust. 10h uprd powinna prowadzić do wniosku, że do kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążających właściciela tego pojazdu nie można zaliczyć takich kosztów, które spowodowane były zaniechaniem dokonania stosownych czynności przez organ administracji. Przyjęcie bowiem, że skoro przepisy uprd nie określają terminu do złożenia przez starostę wniosku do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu, to wniosek ten może być złożony w każdym czasie prowadziłoby do sytuacji, w której ujemne konsekwencje zaniechań organów będzie ponosił właściciel pojazdu. (por. wyroki NSA z 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2990/17, z 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1328/20, z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1932/20). Innymi słowy właściciel pojazdu, jak również osoba, która władała pojazdem w chwili jego usunięcia dysponując na podstawie innego niż własność tytułu prawnego -nie powinni być obciążani przedmiotowymi kosztami w zakresie, w jakim do ich powstania przyczynił się wyłącznie brak sprawności działania po stronie organów administracji. W ocenie Sądu w sprawie obciążenie skarżącego kosztami za okres od 4 października 2014 r. do 26 września 2018 r. nastąpiło z naruszeniem ww. wymogów, tj. do powstania kosztów przyczynił się w sposób nieuzasadniony organ poprzez zaniechanie właściwego działania, czym naruszył art. 130a ust. 10h i 10i uprd oraz art. 7 i art. 8 kpa. W sprawie, co wynika z akt w dniu 4 października 2014 r. funkcjonariusz Policji wydał dyspozycję usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi i skierowania na parking depozytowy. Kierującym pojazdem był skarżący, który w ww. dacie nie był właścicielem pojazdu. Właścicielem pojazdu zgodnie z umową z dnia 29 stycznia 2013 r. (znajdującą się w aktach sprawy) był R. B. A zatem o usunięciu i skutkach usunięcia pojazdu winni zostać powiadomieni obaj ww. Organ w decyzji wskazuje, co potwierdzają akta, że R. B. został powiadomiony 5 maja 2015 r., a skarżący 27 listopada 2015 r., co miało być spowodowane brakiem zgłoszenia przez stronę faktu nabycia pojazdu od R. B. w dniu 15 października 2014 r. W związku z czym dopiero 25 kwietnia 2016 r. organ wystąpił do Sądu o orzeczenie przepadku. W świetle akt sprawy powyższe twierdzenia organu nie znajdują uzasadnienia. Z akt wynika, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu znany był zarówno właściciel, jak i kierujący pojazdem (k-7 akt administracyjnych, notatka urzędowa), następnie w aktach jest powiadomienie skierowane do strony jako posiadacza pojazdu (k-8 akt). Jednocześnie z akt wynika, że Starosta dopiero pismem z 27 lutego 2015 r. (prawie pięć miesięcy po wydaniu dyspozycji) zwrócił się do Policji o dokumentację sprawy, w tym dyspozycję usunięcia oraz kopię powiadomienia właściciela oraz dokumenty dotyczące przeniesienia prawa własności pojazdu. Jak Sąd wskazywał prawidłowa realizacja zadań z art. 130a uprd wymaga aby organ podejmował czynności w sposób zapewniający dochowanie właściwego czasu trwania postępowania. W ocenie Sądu Starosta jako podmiot, który realizuje zadania z art. 130a ust. 10 i 10a uprd zobligowany jest do zagwarantowania/czy upewnienia się, że doszło do powiadomienia właściciela lub osoby uprawnionej we właściwym czasie - niezwłcznie. W sprawie organ tego nie uczynił. Dalej, akta wskazują, że Komendant na ww. pismo, udzielił informacji Staroście po upływie kolejnych trzech miesięcy – 21 maja 2015 r. Z pisma z dnia 21 maja 2015 r. (k-19 akt administracyjnych) od Komendanta Policji do Starosty wynika, że zarówno właściciel jak i użytkownik pojazdu zostali powiadomieniu o usunięciu pojazdu i skutkach nie odebrania. Ponadto w piśmie wymienione zostały załączniki, w tym powiadomienia oraz dwie umowy kupna sprzedaży z dnia 28 stycznia 2013 r. oraz z dnia 15 października 2015 r. (taka data jest w treści pisma). W aktach brak jest przy ww. piśmie wskazywanych załączników. Zwraca jednak Sąd uwagę, że w dacie otrzymania ww. pisma od Komendanta – 25 maja 2015 r. organ posiadał już wiedzę o zmianie właściciela pojazdu. Zaznacza Sąd, że niemożliwym jest, aby druga wskazywana przez Komendanta umowa sprzedaży zawarta była 15 października 2015 r. (pismo od Komendanta jest z maja 2015 r.). Natomiast w dniu 15 października 2014 r. doszło do nabycia pojazdu przez stronę od R. B. Ponadto tylko umowa zawarta w tej dacie jest wskazywana dalej w aktach jako zmiana właściciela pojazdu z osoby R. B. na stronę. A zatem po otrzymaniu pisma od Komendanta organ powziął już informację o zmianie właściciela i zobligowany był to wyjaśnić, czego nie uczynił. Z akt wynika dalej, że Starosta dopiero pismem z dnia 27 listopada 2015 r. (ponad rok od dyspozycji usunięcia pojazdu i pół roku po otrzymaniu informacji od Komendanta) powiadamia stronę o usunięciu pojazdu i wskazuje skutki usunięcia i braku odebrania pojazdu. Powiadomienie skierowane do strony zdaniem Sądu także jest niejasne. W treści powiadomienia Starosta wskazuje bowiem, że z uwagi na brak odebrania pojazdu przez właściciela, wzywa użytkownika pojazdu – stronę do niezwłocznego odbioru pojazdu pod rygorem wystąpienia do sądu o przepadek pojazdu. I jednocześnie Starosta poucza stronę, że koszty powstałe od momentu wydania dyspozycji do usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i akta nie wyjaśniają, dlaczego wystąpienie o przepadek pojazdu do Sądu nastąpiło dopiero 25 kwietnia 2016 r., co jak twierdzi SKO nastąpiło niezwłocznie po podjęciu ustaleń, co do właściciela pojazdu. Organ nie wyjaśnił, jakie uzasadnione działania w tym okresie były podejmowane w celu powiadomienia dwóch osób - właściciela i kierującego pojazdem ustalonych według daty wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i następnie nowego właściciela. W ocenie Sądu ani wydane rozstrzygnięcia ani akta sprawy nie potwierdzają, że obciążenie strony przedmiotowymi kosztami nastąpiło z poszanowaniem art. 130a ust. 10h i 10i uprd. Okres pomiędzy usunięciem pojazdu i wystąpieniem do Sądu o przepadek i zakończeniem postepowania był bardzo długi (4 października 2014 r. – 26 września 2018 r. Jak Sąd wskazywał intencją wskazanego przepisu było to, aby wymienione koszty ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowanie, koszty te spowodowało. Nie ulega jednak wątpliwości, że właściciela/osobę dysponującą pojazdem winny obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są wynikiem zaniechania czy bezczynności organu administracji. Termin na złożenie wniosku do Sądu o przepadek nie powinien być nadmiernie wydłużony, ponieważ nie można akceptować praktyki, gdy organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po kilku latach występuje do sądu cywilnego, a następnie obciąża kosztami właściciela/osobę dysponując pojazdem za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W uzasadnieniu decyzji nie dokonano wyjaśnienia i oceny stanu faktycznego w zakresie tego czy koszty przechowywania przedmiotowego samochodu były w całości uzasadnione - wobec czego obie decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa., mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną wykładnię art. 130a ust. 10h i 10i uprd i ocenić, czy przechowywanie pojazdu przez cały okres było uzasadnione, czy też dopuszczono się bezczynności, co skutkowałoby brakiem możliwości ewentualnego obciążenia skarżącego kosztami powstałymi w sposób przez niego niezawiniony i od niego niezależny. Sąd jako uzasadnione ocenia również zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia przez organ okoliczności dotyczących okoliczności uzasadniających wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. W ocenie Sądu podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a uprd jest ustalenie, że zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu z drogi faktycznie miało miejsce, w tym czy nie było możliwości innego zabezpieczenia pojazdu. W sprawie organ do powyższych kwestii się nie odniósł. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Pełny tekst orzeczenia
III SA/WR 465/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.